ΕΝΒΕΡ ΧΟΤΖΑ

ΔΥΟ ΦΙΛΟΙ ΛΑΟΙ

(τίτλος στο πρωτότυπο: Dy popuj miq)

Από το πολιτικό ημερολόγιο κι άλλα ντοκουμέντα για τις αλβανοελληνικές σχέσεις 1941-1984


ΠΡΟΛΟΓΟΣ


«Δύο φίλοι λαοί» είναι ένα νέο βιβλίο του συντρόφου Ενβέρ Χότζα που αφιερώνεται στις σχέσεις μεταξύ του αλβανικού λαού και του ελληνικού λαού. Τούτο το βιβλίο ο συγγραφέας το είχε δώσει για δημοσίευση κατά τα τέλη του 1984. Συμπεριλαμβάνονται σ' αυτό υλικά από το Πολιτικό Ημερολόγιο Του για τα Διεθνή Ζητήματα (1958 - 1984) καθώς και άλλα ντοκουμέντα της περιόδου Νοέμβρης 1941 - Δεκέμβρης 1984.

Βαθύς γνώστης όχι μόνο της ιστορίας του αλβανικού λαού αλλά και της ιστορίας του ελληνικού λαού, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα σε πολλά γραπτά του παρόντος βιβλίου αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα της αλβανοελληνικής φιλίας, τις βαθιές και αρχαίες ρίζες της, τη σταθερότητα και τις δυνατότητες της όλο και μεγαλύτερης ανάπτυξης της. Σ' αυτό το πλαίσιο, αυτός προβάλλει εκείνα τα κοινά χαρακτηριστικά του υλικού και πνευματικού πολιτισμού που κάνουν τον αλβανικό λαό και τον ελληνικό λαό να έχουν συμπάθεια ο ένας για τον άλλο, να αναπτύσσουν τη φιλία μεταξύ τους. Με υψηλή επιστημονική αντικειμενικότητα εκτιμά τους νότιους γείτονες, μιλάει για τη λαμπρή ελληνική φιλοσοφία, για εκείνη τη μεγάλη συμβολή που ο ελληνικός λαός προσέφερε στο θησαυροφυλάκιο του παγκόσμιου πολιτισμού.

Αυτές οι εκτιμήσεις και αυτός ο σεβασμός απορρέουν όχι μόνον από το ότι ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έχει γνωρίσει από κοντά τον ελληνικό λαό και έχει διαβάσει και μελετήσει με πάθος την αρχαία και σύγχρονη ιστορία και κουλτούρα του, αλλά κατά πρώτο λόγο και πάνω απ ' όλα αυτά συνδέονται στενά με την ίδια τη φυσιογνωμία του και το λαμπρό του έργο επιφανούς μαρξιστή - λενινιστή. Ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα ήτανε τόσο φλογερός πατριώτης όσο και ένθερμος διεθνιστής. Τον αγώνα και το έργο του, τα αφιέρωσε όχι μόνο στην ανάπτυξη και την άνθηση της ζωής του αλβανικού λαού, αλλά και στην υπόθεση όλων των φιλελεύθερων λαών του κόσμου, στη συνεργασία και τη φιλία μεταξύ τους.

Από τον ίδιο το χαρακτήρα του και την ευγενική και φιλελεύθερη φύση του, ο αλβανικός λαός είναι ειλικρινής φίλος με όλους τους λαούς του κόσμου, είτε μεγάλοι είναι, είτε μικροί. Αλλά πατροπαράδοτη φιλία τον συνδέει με τον ελληνικό αδερφό λαό, με τον οποίο τον έχει ενώσει «η κοινή τύχη, ο κοινός αγώνας ενάντια στους ίδιους εχθρούς». Σε πολλά γραπτά του ο συγγραφέας τονίζει ότι σε όλη την ιστορία του ο αλβανικός λαός έχει υποστηρίξει την υπόθεση και τό δίκαιο αγώνα του ελληνικού λαού. Στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, οι Αλβανοί με τους καπεταναίους τους, που έγιναν ξακουστές φυσιογνωμίες αυτής της επανάστασης, πολέμησαν με αφοσίωση μέχρι τέλους για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Η ωραία αυτή παράδοση συνεχίστηκε και αργότερα. Στα χρόνια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου ο αλβανικός λαός, παρ' όλο που και ο ίδιος βρισκόταν κάτω από τη φασιστική σκλαβιά, έστρεφε τα όπλα στους ιταλούς φασίστες όταν τούτοι οι τελευταίοι επιτέθηκαν στην Ελλάδα. Και ακριβώς την εποχή εκείνη, όταν η Αλβανία καιγόταν και καταστρεφόταν, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα μαζί με τους συντρόφους του, κολλούσαν στους τοίχους των Τιράνων συνθήματα και σκόρπιζαν προκηρύξεις προς υποστήριξη του φιλελεύθερου ελληνικού λαού, ενάντια στους φασίστες επιδρομείς.

Το αλβανικό σοσιαλιστικό κράτος, που εγκαθιδρύθηκε στην Αλβανία μετά την Απελευθέρωση της χώρας, δημιούργησε όλες τις δυνατότητες και τις συνθήκες για μια ομαλή και για το κοινό συμφέρον ανάπτυξη των σχέσεων και με τη γειτονική Ελλάδα. Από τα πρώτα μέτρα που πήρε η λαϊκή εξουσία ήταν η αναγνώριση και η δια του Συντάγματος εγγύηση όλων των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, το ίδιο όπως και για τον αλβανικό λαό, με τον οποίο ζει σε πλήρη αδερφοσύνη. Στο βιβλίο ο αναγνώστης θα γνωρίσει την μαρξιστική - λενινιστική σκέψη του Κόμματος μας και του συντρόφου Ενβέρ Χότζα στη σωστή επίλυση του εθνικού ζητήματος, που τόσο πολύ σκόπιμα το μπερδεύουν σήμερα οι ιμπεριαλιστές και οι ρεβιζιονιστές για να κρατάνε τις εθνικές μειονότητες και τα έθνη κάτω από το πέλμα ενός άγριου σωβινισμού. Είναι πολυσήμαντο γεγονός ότι η ύπαρξη της ελληνικής μειονότητας στη Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας αποτελεί σπουδαίο παράγοντα για το δυνάμωμα της φιλίας μεταξύ του αλβανικού λαού και του ελληνικού λαού.

Αναλύοντας τα γεγονότα στις στιγμές που αυτά συμβαίνουν, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα στο βιβλίο του μας κάνει να γνωρίζουμε από κοντά τις συγκεκριμένες ιστορικές καταστάσεις της εξέλιξης τους, με όλες εκείνες τις προσπάθειες, τις πρωτοβουλίες και τις προτάσεις που έγιναν από μέρους της Λαϊκής Κυβέρνησης της Αλβανίας για την εξομάλυνση και την παραπέρα ανάπτυξη των σχέσεων με την Ελλάδα. «Η φιλία των Αλβανών, γράφει ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, έχει αξία για τους Έλληνες, έτσι όπως έχει και για μας αξία η φιλία του ελληνικού λαού».

Το βιβλίο αυτό μας κάνει επίσης να γνωρίζουμε αυτή τη σωστή, την άκαμπτη στάση αρχών που ο αλβανικός λαός και η Κυβέρνηση του έχουν τηρήσει προς τις βλέψεις και τις ενέργειες των μοναρχοφασιστικών, αντιδραστικών και σωβινιστικών κύκλων της Ελλάδας, υποκινούμενοι και από τις ξένες δυνάμεις για να υπονομεύσουν τη φιλία των δύο λαών μας.

Ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα κάνει εκτίμηση θετική στη στάση των ελληνικών προοδευτικών και ρεαλιστικών δυνάμεων που έχουν εργαστεί και εργάζονται για το ξεπέρασμα των τεχνητά δημιουργημένων δυσχερειών στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας. Σε τούτο το πλαίσιο, Αυτός εκτιμάει την αντικειμενική στάση και ρεαλιστική κατανόηση κατά τα τελευταία χρόνια από μέρους των ελληνικών κυβερνητικών κύκλων, για καλή γειτονία με τη χώρα μας. Τονίζει ότι η συνεργασία αμοιβαίου οφέλους και η καλή γειτονία δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν με την επιθυμία και τη θέληση μόνον της μιας πλευράς.

Στις αλβανοελληνικές σχέσεις δεν έχουν σημασία μόνον το αμοιβαίο όφελος στο οικονομικό και πολιτιστικό πεδίο, αλλά οι σχέσεις αυτές έχουν σημασία και μεγάλη αξία και στο πολιτικό πεδίο για τα ίδια τα συμφέροντα των δύο λαών μας.

Όσο πιο ήσυχα είναι τα σύνορα, τόσο πιο σίγουρη είναι η ειρήνη στη Βαλκανική Χερσόνησο. Έτσι βρίσκει έδαφος εκείνη η φιλική ατμόσφαιρα μεταξύ των δύο γειτόνων λαών, η οποία έχει μεγάλη σημασία και για να ξεσκεπαστούν οι σκευωρίες και οι συνωμοσίες των ιμπεριαλιστικών και σοσιαλιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οι οποίες χρησιμοποιούν κάθε μέσο για να εμβάλλουν την έχθρα μεταξύ των λαών αυτής της χερσονήσου. Σήμερα που τριγύρω μας υπάρχουν θερμές εστίες έντασης και όπου υπάρχει ο κίνδυνος να αυξηθούν αυτές αύριο, η φιλία μεταξύ του αλβανικού και του ελληνικού λαού εξυπηρετεί την υπόθεση της ειρήνης στα Βαλκάνια, στη Μεσόγειο και πιο πέρα.

Η έκδοση αυτού του βιβλίου του ακριβού και πολυαγαπημένου καθοδηγητή του αλβανικού λαού, συντρόφου Ενβέρ Χότζα, εξυπηρετεί το παραπέρα δυνάμωμα της ειλικρινούς αλβανοελληνικής φιλίας. Αυτή η φιλία των δύο λαών μας, που ζουν κοντά ο ένας στον άλλο, είναι παράδειγμα και για τις σχέσεις μεταξύ των άλλων βαλκανικών λαών.



ΟΙ ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΚΑΝΟΥΝ ΗΡΩΙΚΟ ΑΓΩΝΑ


ΝΟΕΜΒΡΗΣ 1941


Μετά την ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας, στις 8 Νοέμβρη 1941, η Κεντρική Επιτροπή απηύθυνε στον αλβανικό λαό την Πρώτη Εκκληση της, γραμμένη από τον σύντροφο Ενβέρ Χότζα, στην οποία γίνεται λόγος και για τον ηρωικό αγώνα των λαών της Βαλκανικής.

Όλοι οι υποδουλωμένοι λαοί της Ευρώπης καθώς και οι λαοί των Βαλκανίων κάνουν ηρωικό αγώνα για την απελευθέρωση τους. Οι Μαυροβούνιοι, οι Σέρβοι, οι Κροάτες, οι Μακεδόνες, οι Έλληνες, των οποίων οι χώρες είναι υποδουλωμένες από το γερμανικό και ιταλικό φασισμό, διεξάγουν εντατικό αγώνα για την εθνική απελευθέρωση1. Με τον ασίγαστο αγώνα των παρτιζάνικων αποσπασμάτων, με τις σαμποταριστικές ενέργειες δεν αφήνουν το φασισμό να τους αρμέγει και να τους καταπιέζει με την ησυχία του, συντρίβουν τα ζωτικά κέντρα του, δεν του επιτρέπουν να πάρει τη σοδειά τους, τα όπλα, τα πολεμοφόδια και τους ανθρώπους για να τα χρησιμοποιήσει στον πόλεμο ενάντια στους άλλους λαούς.


  1. Και στην Απόφαση της Ιδρυτικής Σύσκεψης του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας τονίζεται: «Να αναπτύξουμε την αγάπη και τη μαχητική συνεργασία με όλους τους λαούς των Βαλκανίων, που αγωνίζονται ηρωικά για-την εθνική τους απελευθέρωση».


Ο ΚΑΤΑΧΤΗΤΗΣ ΦΑΣΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΛΟΝΙΖΕΤΑΙ


ΝΟΕΜΒΡΗΣ 1942


Στα άρθρα του δημοσιευμένα στην εφημερίδα «Ζέρι ι Πόπουλλιτ» ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, παράλληλα με τα γραπτά για τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα του αλβανικού λαού, έγραφε και για τον αντιφασιστικό αγώνα του ελληνικού λαού και των άλλων λαών της Βαλκανικής.


- Ο καταχτητής φασισμός το έχει καταλάβει όπως ένα κι ένα κάνουν δύο ότι βρίσκεται σε ανοιχτό πόλεμο με τον αλβανικό λαό, ότι η θέση του εδώ γίνεται κρίσιμη, ότι οι αποθήκες των πολεμοφοδίων του δεν είναι εξασφαλισμένες, ότι ο στρατός του βρίσκεται σε κίνδυνο, ότι η θέση του στην Ελλάδα κλονίζεται, ότι η βοήθεια που στέλνει στους φασίστες στρατιώτες στη Γιουγκοσλαβία γίνεται ανέφικτη· με λίγα λόγια, όλοι οι λαοί των Βαλκανίων, καταπιεζόμενοι από το φασισμό, γίνονται γι' αυτόν τρομερός κίνδυνος. Οι φασίστες στρατηγοί ομολόγησαν μεγαλόστομα ότι ο φασισμός πρέπει να πολεμήσει και στο μέτωπο των Βαλκανίων.


ο λαοσ τησ δροπολησ αγωνίστηκε με αφοσίωση

6 σεπτεμβρη 1943


Στη Δεύτερη Εθνικοαπελευθερωτική Συνδιάσκεψη που διεξήγαγε τις εργασίες της στο Λαμπινότι του Ελμπασάν στις 4-9 Σεπτέμβρη 1943, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έκαμε την εισήγηση «Σχετικά με τη στάση απέναντι στα διάφορα ρεύματα έξω από το Εθνικοαπελευθερωτικό Κίνημα», όπου μεταξύ άλλων τονίζει:


Στο Εθνικοαπελευθερωτικό Κίνημα θα προσπαθήσουμε να μπάσουμε και άλλα ρεύματα. Έτσι πράξαμε, λόγου χάρη, με τους ανθρώπους της ελληνικής μειονότητας. Αυτοί σήμερα είναι καταχτημένοι από τον ίδιο εχθρό. Χρειάστηκε σ' αυτούς να αγωνιστούν πλάι μας, ο αγώνας μας είναι δικός τους αγώνας, τον ίδιο εχθρό έχουμε στο σβέρκο μας. Ο λαός της Δρόπολης το ξέρει και το κατάλαβε καλά. Ο λαός της ελληνικής μειονότητας στάθηκε στο απαιτούμενο ύψος, πολέμησε με αφοσίωση και υπεράσπισε τα συμφέροντα της Αλβανίας, ενάντια στους ελληνικούς αντιδραστικούς κύκλους.


Ο ΑΛΒΑΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ

ΣΑΜΠΟΤΑΡΙΣΕ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΚΗ

ΦΑΣΙΣΉΚΗ ΕΠΙΔΡΟΜΗ

ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ


20 ΜΑΡΤΗ 1944


Στο θεωρητικό φροντιστήριο των κυριότερων στελεχών που έγινε κατά τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα στο Παναρίτι της Κορυτσάς, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έκαμε την εισήγηση με θέμα «Ο Εθνικοαπελευθερωτικός Αγώνας, οι προοπτικές και τα καθήκοντα μας». Κάνοντας ανάλυση της διεθνούς κατάστασης μίλησε και για την επίθεση της φασιστικής Ιταλίας κατά της Ελλάδας και για τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα σ' αυτή τη χώρα.


Η φασιστική Ιταλία ετοίμαζε τότε1 την επίθεση κατά της Ελλάδας. Προσπάθησε να μπάσει το λαό μας σε πόλεμο για παλιούς σωβινιστικούς ανταγωνισμούς και για να επιστρατεύσει ανθρώπους στις τάξεις -της μιλιτσίας. Όμως, ο λαός μας δεν υποτάχτηκε σ' αυτή τη δημαγωγία και άρχισε να σαμποτάρει αυτόν τον πόλεμο2...

Ο Ελληνικός Εθνικοαπελευθερωτικός Αγώνας προωθείται κι αυτός αρκετά. Υπάρχει εκεί το ΕΑΜ κι ένας οργανωμένος στρατός, ο ΕΛΑΣ. Το Μέτωπο αυτό, όπως παντού, συγκρούεται με εχθρούς, προπαντός με τους υποστηριχτές του βασιλιά Γεωργίου και του Ζέρβα. Ο Ζέρβας σαμποτάρισε το κίνημα του ΕΑΜ. Τώρα το ΕΑΜ σταμάτησε τον πόλεμο εναντίον του Ζέρβα και έκλεισε μια συμφωνία μ" αυτόν να πολεμήσουν τον καταχτητή από κοινού, ή χωριστά, να σταματήσουν τον πόλεμο μεταξύ τους και να ανταλλάξουν τους αιχμαλώτους. Δεν μπορούμε να δώσουμε γνώμη για τον

αγώνα που γίνεται στην Ελλάδα, αλλά ξέρουμε μόνο ότι εμείς βρισκόμαστε σε σωστή γραμμή1.

Παρά τη συμφωνία αυτή, ο αγώνας στην Ελλάδα προσλαμβάνει διαστάσεις και αναπτύσσεται καλά η αντίσταση στη γερμανική αντίδραση.


1. Οχτώβρης 1940.

2. Ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, αναφερόμενος στο σαμποτάρισμα που ο αλβανικός λαός έκανε σ' αυτή την κατά της Ελλάδας φασιστική επιδρομή, έγραφε:

«Ποτέ δε θα ξεχάσω εκείνες τις σκοτεινές νύχτες του Νοέμβρη 1940, όταν μαζί με το Βασίλη Σάντο, κολλούσαμε στους τοίχους συνθήματα με τις εκκλήσεις: «Κάτω ο ιταλικός φασισμός!», «Ζήτω ο αδελφός ελληνικός λαός που πολεμά για λευτεριά!»


Ήταν η περίοδος που η φασιστική Ιταλία, σε συνέχεια της προσαρτηστικής πολιτικής της, εξαπέλυσε επίθεση ενάντια στον αδελφό ελληνικό λαό. Καταδικάσαμε αμέσως αυτή την καινούργια επιδρομή, γράψαμε και μοιράσαμε στα Τίρανα, Κορυτσά κι αλλού πολλές προκηρύξεις όπου, εκτός από το ξεσκέπασμα της φασιστικής πολιτικής, κάναμε έκκληση στο λαό μας να σαμποτάρει με ό,τι μπορούσε αυτό τον πόλεμο και προπαντός, να σαμποτάριζε τις προσπάθειες των φασιστών να στείλουν στο μέτωπο, σαν κρέας για τα κανόνια, αλβανούς στρατιώτες.

Συνέβηκε αυτό που έπρεπε χωρίς άλλο να συμβεί: ο αλβανικός λαός όχι μόνο δέχτηκε με απεριόριστη αγανάχτηση και μίσος τη νέα επίθεση των φασιστών ενάντια στον ελληνικό λαό, αλλά κι αυτοί οι λίγοι αλβανοί στρατιώτες που στάλθηκαν στο μέτωπο δια της βίας, με τη δύναμη των λογχών, δεν έριξαν καμιά τουφεκιά ενάντια στα αδέλφια Έλληνες, απεναντίας, "ή έστρεψαν τα όπλα στους φασίστες επιδρομείς, ή λιποτάχτησαν μαζικά». («Όταν γεννήθηκε το Κόμμα», «Απομνημονεύματα», τρίτη έκδοση, σελ. 97).


ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑΣ

ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΣΗ

ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ


Επιστολή προς το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας


2 ΑΠΡΙΛΗ 1944


ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ

ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ

ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ

ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ


Αγαπητοί σύντροφοι,

Λάβαμε την επιστολή σας της 12 Μάρτη 1944. Όσον αφορά την πρόταση σας για μια ενδεχόμενη συνάντηση μεταξύ δύο αντιπροσώπων των δύο κομμάτων μας, εμείς τη θεωρούμε αναγκαία και επείγουσα για να γίνει συζήτηση πάνω σε ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, και ιδιαίτερα για το ζήτημα των μειονοτήτων.

Όσο για το λεπτό ζήτημα των μειονοτήτων ζητούμε από το Πολιτικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας να στείλει να δουλέψουν σε μας έλληνες συντρόφους που να γνωρίζουν καλά το θέμα των εθνικοτήτων, δεδομένου ότι εύκολα μπορεί κανείς να πέσει σε σφάλματα και να ζημιωθεί ο αγώνας που γίνεται κατά των Γερμανών και των λακέδων τους. Γι' αυτό εμείς επιθυμούμε να εξηγήσετε καλά στους έλληνες συντρόφους που θα ' ρθούν σε μας ότι πρέπει να δουλέψουν με ζήλο και να εξοικειωθούν προς τις οδηγίες του Κόμματος μας, καθώς και προς αυτές του Αλβανικού Εθνικοαπελευθερωτικού Μετώπου. Από μέρους μας θα κάνουμε το παν ώστε οι έλληνες σύντροφοι να γνωρίσουν καλά τις οδηγίες μας. Η από μέρους του ΕΑΜ μη κατανόηση των οδηγιών μας θα προκαλέσει σύγχυση και ανεπίτρεπτο λάθος, που είναι επιζήμια για τον αγώνα που κάνουμε και για τη συναδέλφωση των δύο λαών μας. Οι έλληνες σύντροφοι που θα 'ρθούν σε μας πρέπει, όπως καλά τονίζετε κι εσείς στην επιστολή σας, να τεθούν στη διάθεση του Κόμματος μας, να κινητοποιήσουν τις μάζες στις γραμμές μας και να δουλέψουν για τη συναδέλφωση των δύο λαών μας. Κάνουμε αυτές τις παρατηρήσεις, διότι έγιναν λάθη από τους συντρόφους μας και από τους έλληνες συντρόφους που δούλευαν μαζί στην ελληνική μειονότητα στην Αλβανία.

Είναι απαραίτητο να μας ενημερώνετε για τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων που είχατε με τον ΕΔΕΣ και σε ποιο σημείο φτάσανε αυτές οι συνομιλίες αν τις σεβάστηκε ο Ζέρβας. Σε κάθε περίπτωση και άσχετα απ' όσα επιτεύχθηκαν ανάμεσα σε σας και στον ΕΔΕΣ, εμείς δε θα επιτρέψουμε να μπούνε εδώ ζερβικά στοιχεία. Εμείς θα καταπολεμήσουμε και την παραμικρή απόπειρα που μπορεί να κάμουν αυτά τά στοιχεία από τη μεριά των συνόρων μας με το πρόσχημα της συμφωνίας με το ΕΑΜ. Τα ζερβικά. στοιχεία στην Αλβανία είναι άμεσα συνδεμένα με τους Γερμανούς^ και την αλβανική αντίδραση και σε ανοιχτό πόλεμο εναντίον μας. Οι Έλληνες σύντροφοι που θα ' ρθούν σε μας να δουλέψουν πρέπει να ακολουθήσουν αυτή τη γραμμή δουλειάς.

Σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε με τον κομιστή της παρούσας επιστολής αν έχετε σύνδεση με το Γενικό Επιτελείο των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων.

Συντροφικούς χαιρετισμούς


Για την Κεντρική Επιτροπή

του Κομμουνιστικού Κόμματος

της Αλβανίας

[Ενβέρ Χότζα]


με τον ελληνικο λαο

πολεμήσαμε και χύσαμε

αιμα απο κοινου


28 ΝΟΕΜΒΡΗ 1944


Τη μέρα που η Δημοκρατική Κυβέρνηση της Αλβανίας μπήκε στα Τίρανα, στη μεγάλη συγκέντρωση με το λαό της πρωτεύουσας, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα1 εκφώνησε τον προγραμματικό Του λόγο, όπου, μεταξύ άλλων, μίλησε και για τη φιλία του αλβανικού λαού με τον ελληνικό λαό.

Με το γείτονα ελληνικό λαό πολεμήσαμε κι από κοινού χύσαμε το αίμα, έχουμε δέσει ο ένας τις πληγές του άλλου σ' αυτόν τον κοινό αντιφασιστικό αγώνα και επιθυμία μας είναι να έχουμε πάντα καλές σχέσεις μ' αυτόν το γενναιόψυχο λαό. Μετά λύπης σημειώνουμε ότι ον σοβινιστικές και αντιδραστικές συμμορίες του Ζέρβα βασανίζουν τον τσάμικο πληθυσμό, αρπάζουν τον πλούτο τους και τους διώχνουν προς τούτη τη μεριά των συνόρων. Στοιχεία του Ζέρβα περνούν κρυφά τα σύνορα μας, ματώνουν και σκοτώνουν παρτιζάνους μας. Τέτοιες πράξεις εμείς δε θα τις επιτρέψουμε στη χώρα μας. Οι ελληνικοί αντιδραστικοί κύκλοι πρόβαλαν αξιώσεις προσάρτησης και επί των περιοχών μας του Αργυροκάστρου και της Κορυ­τσάς, επί της «Βορείου Ηπείρου», όπως τους αρέσει να τη λένε. Φυσικά, παρόμοιες αξιώσεις δε διευκολύνουν τις καλές σχέσεις με τους νότιους γείτονες. Τα σύνορα μας είναι αδιαμφισβήτητα, εντός αυτών δεν υπάρχουν παρά μόνον εδάφη δικά μας, τα εδάφη που μας άφησαν οι προπαππούδες και που τα έχουμε ποτισμένα με το αίμα μας. Κανείς δε θα τολμήσει να τα θίξει γιατί θα ξέρουμε πώς να τα υπερασπίσουμε.

Το Εθνικοαπελευθερωτικό μας Κίνημα έδωσε στην ελληνική μειονότητα στην Αλβανία ίσα δικαιώματα μ' αυτά του αλβανικού λαού. Η Δημοκρατική Κυβέρνηση της Αλβανίας θα εγγυηθεί στην ελληνική μειονότητα στη χώρα μας τις ελευθερίες και τα δημοκρατικά και εθνικά συμφέροντα για τα οποία τα παιδιά της μειονότητας αγωνίστηκαν ηρωικά στις εθνικο-απελευθερωτικές ταξιαρχίες.


Ι. Εκείνη την εποχή Πρόεδρος της Δημοκρατικής Κυβέρνησης της Αλβανίας και Γενικός Αρχηγός του Εθνικοαπελευθερωτικού Στρατού.


Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ

ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ


16 ΑΠΡΙΛΗ 1945


Στο 2ο Συνέδριο της Αλβανικής Αντιφασιστικής Νεολαίας, που διεξήγαγε τις εργασίες του στα Τίρανα, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα χαιρέτισε τους αντιπροσώπους και όλη την αντιφασιστική νεολαία της χώρας μας. Στο λόγο Του, εκτός από τ' άλλα, μίλησε και για τις αξιώσεις της ελληνικής αντίδρασης επί της Αλβανίας.


Ανάμεσα σας βρίσκονται οι αντιπρόσωποι της ΕΠΟΝ, αντιπρόσωποι της ηρωικής Αντιφασιστικής Νεολαίας του γενναίου ελληνικού λαού, με τον οποίο οι σοβινιστές της Αθήνας επιδιώκουν να μας διασπάσουν. Πήγε ο νους των αντιδραστικών φασιστών κυρίων της Αθήνας στα εδάφη μας και άνοιξε η όρεξη τους. Αλλά οι περιοχές μας της Κορυτσάς και του Αργυρόκαστρου δεν καταβροχθίζονται γιατί έχουν ποιος να τις υπερασπίσει. Αυτοί που ήταν ικανοί να απελευθερώσουν την Αλβανία από τους Γερμανούς, θα ξέρουν κάλλιστα να υπερασπίσουν και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας τους από τους λακέδες του φασισμού, που φυτοζωούν στην Αθήνα. Οι φασίστες της «Μεγάλης Ιδέας»1 ζουν ακόμη στον κόσμο του Χίτλερ και με τα τρελά όνειρα του Χίτλερ. Αλλά, υπάρχουν γνωστικοί για τους τρελλούς. Χίλιες δυο προκλήσεις γίνονται στα νότια σύνορα της χώρας μας, για να θολώνουν τα νερά. Οι έλληνες σοβινιστές αλυχτούν σαν οι σκύλοι στο φεγγάρι για βασανιστήρια που δήθεν κάνουμε σε βάρος της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία. Εμείς δεν είμαστε αγρίμια όπως αυτοί, αλλά είμαστε άνθρωποι. Εμείς ούτε σκοτώνουμε, ούτε σφαγιάζουμε, ούτε αρπάζουμε· σε μας με τη μειονότητα δε γίνονται αυτά που διαπράττουν οι συμμορίες του Ζέρβα και του Πλαστήρα με τον τσάμικο πληθυσμό, που τον σφάγιασαν και τον σκότωσαν κατά τρόπο κτηνώδη. Αντίθετα, η στάση μας απέναντι στη μειονότητα είναι συμπεριφορά ενός λαού από τους πιο προοδευτικούς στον κόσμο, ενός λαού με ανθρώπινα αισθήματα και υποδειγματική δικαιοσύνη. Η ελληνική μειονότητα στη δημοκρατική Αλβανία χαίρει όλα τα δικαιώματα· έχει τα σχολεία της, τους δασκάλους της, τον Τύπο της, τους ανθρώπους της στην εξουσία και στο στρατό. Αυτά τα απαράγραπτα δικαιώματα η ελληνική μειονότητα τα έχει κερδισμένα με αίμα, πολεμώντας πλάι πλάι με τους αλβανούς αδελφούς της, ενάντια στον κοινό εχθρό, το φασισμό και τα ζαγάρια του· το αίσθημα της αδιάρρηκτης αδελφοσύνης και την αγάπη της ελληνικής μειονότητας προς το γενναιόψυχο αλβανικό λαό το εξέφρασε η μειονοτική γιά μάνα του μάρτυρα Θανάση Ζήκου2, στη Σύσκεψη του Μπερατιού, όταν είπε: «Έρχομαι να χαρώ μαζί σας γι' αυτή την ευτυχισμένη μέρα που φτάσαμε, έρχομαι να ιδώ τους συντρόφους του παιδιού μου που πέθανε για τη δημοκρατική Αλβανία!» Αυτή την ευτυχισμένη μέρα, για την οποία μιλάει η μειονοτική γριά, θέλουν οι κύριοι της Αθήνας να τη σκοτεινιάσουν, θέλουν να καλύψουν τα εγκλήματα τους συκοφαντώντας σε βάρος μας. Μα οι συκοφαντίες θα πέσουν στα μούτρα τους, επειδή η μικρή, αλλά ηρωική Αλβανία, έχει γερούς φίλους. Παράλληλα με όλο τον προοδευτικό κόσμο και τους λαούς της Σοβιετικής Ένωσης, έχει όλους τους φιλοπρόοδους λαούς των Βαλκανίων, η μικρή Αλβανία έχει ακριβώς φίλο τον ηρωικό ελληνικό λαό, αυτόν το λαό που ποτέ δεν υπέστειλε τη σημαία της αντίστασης εναντίον της Γερμανίας και των εσωτερικών πρακτόρων, αυτόν τον ελληνικό λαό με τον οποίο από κοινού χύσαμε αίμα για λευτεριά και δημοκρατία, αυτόν το λαό, που καμιά δεν έχει σχέση με τους σοβινιστές της Αθήνας.

Εμείς είμαστε ένας λαός που θέλουμε να ζούμε σε ειρήνη με όλους, αλλά όταν πρόκειται για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας, όταν πρόκειται για την υπεράσπιση της ακεραιότητας της πατρίδας μας και της ανεξαρτησίας της Αλβανίας, δε φοβούμαστε να αναμετρηθούμε με οποιονδήποτε και κανείς δε μας φοβίζει. Ας το πάρουν αυτό καλά υπό σημείωση οι κύριοι μοναρχοφασίστες της Αθήνας.

  1. Ιδεολογική πλατφόρμα της ελληνικής σωβινιστικής αστικής τάξης που αποσκοπούσε στη δημιουργία ενός μεγάλου ελληνικού κράτους με τα σύνορα της παλιάς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

  2. Επαναστάτης πατριώτης από την ελληνική μειονότητα. Εργάστηκε και αγωνίστηκε για την ανατροπή του αστικοφεουδαρχικού καθεστώτος του Α. Ζώγου. Πέθανε εξορία στο Βελιγράδι, το Φλεβάρη 1941.



ΔΕΝ ΗΤΑΝ Ο ΑΛΒΑΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ

ΠΟΥ ΚΗΡΥΞΕ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

10 ΜΑΡΤΗ 1946

Στις 12 Φλεβάρη 1946 υποβλήθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ενωμένων Εθνών το θέμα εισδοχής της Αλβανίας σ' αυτόν τον οργανισμό. Με την ευκαιρία αυτή ο αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ, Ρέντης, με επιστολή που απηύθυνε στο Συμβούλιο Ασφαλείας, θεωρώντας την Αλβανία χώρα που ήταν με το μέρος του Άξονα, ζήτησε την αναβολή της εξέτασης του θέματος της εισδοχής μέχρι την προσεχή σύνοδο της Συνέλευσης. Σχετικά μ ' αυτό, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, απαντώντας σε μια ερώτηση που του έκαμε η εφημερίδα «Μπασκίμι», μεταξύ άλλων, τόνισε:


Το επιχείρημα του κυρίου Ρέντη στον ΟΕΕ για τη μη εισδοχή της Αλβανίας σ' αυτόν τον οργανισμό, επιχείρημα στήριξης των ιμπεριαλιστικών τους ισχυρισμών (των ελλήνων φασιστών), είναι τόσο γελοίο όσο και ο ισχυρισμός της φασιστικής Ιταλίας όταν κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα με αφορμή «το φόνο κάποιου Νταούτ Χότζα».


Ο κύριος Ρέντης, η κυβέρνηση του και όλοι οι έλληνες φασίστες πρέπει να γνωρίζουν ένα πράγμα, πως αυτό που έπαθε η Ελλάδα το 1940 από την Ιταλία, η χώρα μας το έπαθε στις 7 Απρίλη του 1939. Και, όταν ο αλβανικός λαός πολεμούσε στις 7 Απρίλη και στις αρχές της κατοχής, οι φίλοι του κυρίου Ρέντη, ο Μεταξάς και συντροφιά, όχι μόνο δε σήκωσαν τη φωνή γι' αυτόν τον όλεθρο που συνέβαινε στη μικρή γειτόνισσα τους, μα και ούτε θεώρησαν αυτή την επίθεση επικείμενο κίνδυνο που απειλούσε την Ελλάδα και όλη την Βαλκανική.

Δεν ήταν ο αλβανικός λαός που κήρυξε τον πόλεμο ενάντια στην Ελλάδα, αλλά η φασιστική Ιταλία και ο κουΐσλινγκ Σεφκέτ Βερλάτσι και συντροφιά.

Όσον αφορά την κήρυξη του πολέμου και τη διεξαγωγή του, ο αλβανικός λαός όχι μόνο δε φέρει καμιά ευθύνη, αλλά και αντιτάχτηκε στον Ιταλοελληνικό Πόλεμο, ήταν με το μέρος του ηρωικού ελληνικού λαού, που σκοτωνότανε και έμπαινε σε μια βαριά σκλαβιά, όπως είχε μπει κι ο ίδιος ο λαός μας από τις 7 Απρίλη του 1939. Αυτά τα αισθήματα που έτρεφε προς το γείτονα του, ο λαός μας τα εκδήλωσε πολεμώντας ενάντια στους ιταλούς φασίστες. Ο κύριος Ρέντης πρέπει να ξέρει πως όταν η φασιστική Ιταλία κήρυξε πόλεμο στην Ελλάδα, οι φυλακές γέμισαν με αλβανούς πατριώτες που διαδήλωναν στους δρόμους των πόλεων και ματώνονταν με την ιταλική καραμπινιερία· χιλιάδες αλβανοί πατριώτες γέμισαν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Ιταλία· η Luogotenenza προσπάθησε να κάνει tabula rasa στέλνοντας σε στρατόπεδα συγκέντρωσης την αλβανική νεολαία, γιατί η αντίσταση του λαού μας φούντωνε. Ο κύριος Ρέντης πρέπει να ξέρει ότι οι τοίχοι των Τιράνων γέμισαν με αφίσσες ενάντια στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, ότι οι αντιστασιακές ομάδες με προκηρύξεις και με προπαγάνδα έκαμαν να λιποταχτήσουν από τις τάξεις του κουϊσλινγκικού στρατού όλοι οι αλβανοί στρατιώτες, οι οποίοι στάλθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του φασισμού. Ο κύριος Ρέντης πρέπει να γνωρίζει ότι οι τσέτες του Εθνικοαπελευθερωτικού Κινήματος στην Κεντρική Αλβανία χτύπησαν με τα όπλα τους Ιταλούς που μετέφεραν τους ανεφοδιασμούς τους στο ελληνικό μέτωπο και ότι η επιθυμία του λαού μας να πολεμήσει κατά των Ιταλών στο πλευρό του ελληνικού στρατού απορρίφθηκε κατηγορηματικά από την ελληνική διοίκηση. Όχι μόνον τόσο, μα αφοπλίστηκε ο πληθυσμός σε εκείνες τις περιοχές της Νότιας Αλβανίας όπου μπήκε ο ελληνικός στρατός! Τη συμπάθεια του προς τον ελληνικό λαό και την αλληλεγγύη στον αγώνα για την κοινή υπόθεση, ο αλβανικός λαός τη συνέχισε και κατά τη γερμανική κατοχή. Τα τάγματα των ταξιαρχιών μας, αδερφωμένα με τον ΕΛΑΣ και με όλον τον ελληνικό λαό, πέρασαν τα σύνορα και χτύπησαν στο ελληνικό έδαφος τον κοινό εχθρό, το γερμανό καταχτητή. Αυτά τα ξέρει ο τίμιος ελληνικός λαός, τα ξέρει όμως κι ο συμμορίτης Ζέρβας και οι σύντροφοι του.


Ο ΑΛΒΑΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ ΕΧΕΙ ΖΗΣΕΙ

ΠΑΝΤΑ ΣΕ ΚΑΛΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΕ

ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ

21 αυγουστου 1946

Αυτή την εποχή στο Παρίσι διεξήγε τις εργασίες της η Διάσκεψη της Ειρήνης. Στην ολομελή συνεδρίαση αυτής της Διάσκεψης, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, αρχηγός της αντιπροσωπείας της Δημοκρατικής Κυβέρνησης της Αλβανίας, μίλησε για τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα του αλβανικού λαού, για τις θυσίες και τη συμβολή του στην επίτευξη της νίκης επί του φασισμού. Υπέβαλε επίσης τις απόψεις και τις θέσεις της Αλβανίας για τα εκεί υπό' συζήτηση προβλήματα και απέρριψε τις ψεύτικες κατηγορίες του Τσαλδάρη.


Όταν οι Ιταλοί επiτέθηκαν στην Ελλάδα, ο αλβανικός λαός με ένοπλες, τολμηρές και ισχυρές ενέργειες έδωσε μεγάλη βοήθεια στον ελληνικό λαό, που είχε την ίδια τύχη με μας. Ήμασταν συνδεμένοι από την ίδια συμφορά που μας την προκάλεσε ο κοινός εχθρός. Στους δρόμους του Δυρραχίου, των Τιράνων, του Αργυροκάστρου, οι αλβανοί παρτιζάνοι έκαναν επιθέσεις ενάντια στις ιταλικές φάλαγγες στρατιωτικών αυτοκινήτων που πήγαιναν στην Ελλάδα.

Οι Ιταλοί και οι αλβανοί κουΐσλινγκς, όργανα τους, έβλεπαν καθαρά τον κίνδυνο που διέτρεχαν, γι' αυτό ενέτειναν τις προσπάθειες τους και την τρομοκρατία. Τα βουνά ήταν γεμάτα από παρτιζάνους οργανωμένους σε ταχτικούς σχηματισμούς, που τους χτυπούσαν αδιάκοπα. Σαν αντίποινα, εκατοντάδες χωριά κάηκαν, αλλά εμείς υπερασπίζαμε σπιθαμή προς σπιθαμή τις απελευθερωμένες περιοχές. Οι Ιταλοί αναγκάστηκαν να στριμωχτούν στις πόλεις, γιατί στα βουνά κάπως δεν τους έστρεγε το κλίμα. Κάτω από την ιταλική κυριαρχία, οι κυβερνήσεις των κουΐσλινγκς έπεφταν και άλλαζαν κάθε δέκα μήνες. Ο αλβανικός λαός έκανε μαύρη τη ζωή τόσο εκείνων όσο και των πατρώνων που τους διάταζαν. Αυτό έδειχνε το μεγάλο χάσμα που χώριζε τους κουΐσλινγκς από τον ηρωικό αλβανικό λαό.

Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας και την κατάληψη της χώρας μας από τα γερμανικά στρατεύματα που έρχονταν από την Ελλάδα, ο αλβανικός λαός πύκνωσε περισσότερο τις γραμμές του, γιατί ήξερε ότι είχε να κάνει με έναν άλλο άγριο και αιμοβόρο εχθρό...

Ο αλβανικός λαός έρχεται περήφανος μπροστά σ' αυτή τη Διάσκεψη Ειρήνης πεπεισμένος ότι εκτέλεσε πλέρια το χρέος του συμμάχου. Η Αλβανία παρουσιάζεται εδώ να διεκδικήσει τα δικαιώματα για επανορθώσεις και δικαιοσύνη εναντίον της Ιταλίας που της έβαλε φωτιά και την έπνιξε στο αίμα, και για να επιβάλει τη θέληση της νικήτριας, ώστε η Ιταλία να μην αποτελεί πια κίνδυνο για την ειρήνη του κόσμου και για την ανεξαρτησία και την κυριαρχία της χώρας μου.

Πριν όμως παραθέσω την άποψη της χώρας μου γι αυτό το ζήτημα, οφείλω να απαντήσω στις ψεύτικες κατηγορίες του κ. Τσαλδάρη, αρχηγού της ελληνικής αντιπροσωπείας, κατηγορίες και διεκδικήσεις που διατύπωσε εναντίον της Αλβανίας στις προηγούμενες συνεδριάσεις της Διάσκεψης.

Ο κ. Τσαλδάρης επιχειρεί να αποδείξει ότι η Αλβανία δεν είναι χώρα σύμμαχος, ότι η Αλβανία επετέθηκε ενάντια στην Ελλάδα και ότι είναι σε εμπόλεμη κατάσταση μ' αυτή. Από την άλλη μεριά, ο κ. Τσαλδάρης διεκδικεί τη Νότια Αλβανία ισχυριζόμενος ότι αυτή είναι έδαφος της Ελλάδας και ότι δίκαια ανήκει σ' αυτή.

Είναι η Αλβανία σύμμαχος χώρα και της ανήκει απόλυτα ή όχι αυτός ο χαρακτηρισμός, την απάντηση μας γι αυτό ο κ. Τσαλδάρης την έχει στα λόγια που μόλις πριν είπα. Ο αλβανικός λαός απορρίπτει με περιφρόνηση την ταπεινωτική κατηγορία του έλληνα αντιπροσώπου, που κατηγορεί τη χώρα μου σαν επιθετική. Ο αλβανικός λαός ποτέ δεν επετέθηκε ενάντια στον τίμιο ελληνικό λαό, ποτέ δεν του κήρυξε πόλεμο. Απεναντίας, έχει συμπαθήσει την υπόθεση του που ήταν ταυτόχρονα και η υπόθεση του αλβανικού λαού, διότι και οι δύο λαοί είχαν την ίδια τύχη, δεδομένου ότι είχαν να κάνουν με τον ίδιο εχθρό.

Ο αλβανικός λαός το έδειξε όχι μόνο κατά τη διάρκεια του Αντιφασιστικού Αγώνα, αλλά και κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, πόσο αποφασισμένος ήταν να πολεμήσει τον ιταλικό ιμπεριαλισμό που εποφθαλμιούσε τα εδάφη και τον πλούτο μας. Μεταξύ του αλβανικού λαού και των Ιταλών φασιστών έγινε πόλεμος τρομερός και αμείλιχτος. Να γιατί ο κ. Τσαλδάρης δε θα μπορούσε με το «περίφημο» επιχείρημα του να πείσει κανέναν, ούτε και τους ηλίθιους ακόμα- ο κ. Τσαλδάρης πρέπει από τη φασιστική Ιταλία να ζητήσει λογαριασμό για την πρόστυχη επίθεση ενάντια στη χώρα του και όχι από μας. Ας ζητήσει λογαριασμό από τον εγκληματία πολέμου Βίκτωρ Εμμανουήλ και όχι από τον αλβανικό λαό, που κι αυτός καταχτήθηκε από τους ίδιους εχθρούς της Αλβανίας και της Ελλάδας και που πολεμούσε, όπως και ο ελληνικός λαός, με πείσμα για την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του.

Θα ήταν γελοίο, να σκεφτεί κανείς ότι ένα ξηρό διάταγμα του Βίκτωρ Εμμανουήλ, βασιλιά της Ιταλίας, θα φόρτωνε με ευθύνη τον αλβανικό λαό, ο οποίος πολεμούσε αμείλιχτα κατά της Ιταλίας από την πρώτη κιόλας ημέρα της κατάληψης και που αποπειράθηκε να σκοτώσει και τον ίδιο το βασιλιά κατά τη μοναδική του επίσκεψη που έκαμε στην Αλβανία το Μάη του 1941. Ο κ. Τσαλδάρης σαν επιχείρημα να υπερασπίσει τη θέση του προβάλλει την πράξη της κήρυξης πολέμου από τον Αλβανό κουΐσλινγκ, Βερλάτσι. Ο αλβανικός λαός έβαλε σε ένα σακκί τους καταχτητές και τους κουΐσλινγκς και δεν έκανε καμιά διάκριση μεταξύ τους. Οι αλβανοί κουΐσλινγκς, όπως όλοι οι κουΐσλινγκς της Ευρώπης, δεν είχαν τίποτα το κοινό με το λαό μας. Αυτοί ήταν οι πιο βρωμεροί εχθροί του λαού και, σαν τέτοιους, τους πολεμήσαμε ακατάπαυστα. Οι αλβανοί κουΐσλινγκς δεν μπόρεσαν να συγκεντρώσουν ενάντια στο στρατό της απελευθέρωσης και ενάντια στους συμμάχους παρά μόνο μερικά αδύναμα τάγματα, αλλά ο αλβανικός λαός ξεσηκώθηκε σαν ένας άνθρωπος ενάντια στους καταπιεστές και ενάντια στους προδότες. Να λοιπόν πού έγκειται η διαφορά μεταξύ του λ«ού μας και των κουΐσλινγκς. Θέλει ο κ. Τσαλδάρης να ξέρει περισσότερα για το τι τους έκανε ο αλβανικός λαός αυτούς τους κουΐσλινγκς; Να λοιπόν: όλους τους εξάλειψε και πλήρωσαν έτσι με το κεφάλι τους τα εγκλήματα που είχαν διαπράξει. Και αν ακόμα θέλει να ξέρει για την παραπέρα τύχη των συντρόφων τους του πολέμου, που έφυγαν μαζί με τα γερμανικά στρατεύματα, ας το ξέρει ότι αυτοί οι εγκληματίες βρίσκονται τώρα στα καλύτερα ξενοδοχεία της Ρώμης, αυτής της πόλης, απ' όπου ξεκίνησαν τα αεροπλάνα που βομβάρδισαν με βάρβαρο τρόπο τα γυναικόπαιδα της Αλβανίας και της Ελλάδας.

Θα ήθελα να ρωτήσω τον κ. Τσαλδάρη: Γιατί δε μιλάει για τους κουΐσλινγκς της Ευρώπης που τόσο βαριά ζημίωσαν την υπόθεση των συμμάχων και ιδιαίτερα για τους κουΐσλινγκς που, ύστερα από τα αποτρόπαια εγκλήματα τους, βρίσκονται σήμερα ελεύθεροι; Γιατί ο κ. Τσαλδάρης δεν τολμά να μπερδέψει τους άλλους κουΐσλινγκς της Ευρώπης με τους αντίστοιχους λαούς τους;

Θέλω να αναφέρω ότι κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο μερικές εκατοντάδες αλβανοί στρατιώτες, που ήταν δια της βίας επιστρατευμένοι από τους Ιταλούς, ξεσηκώθηκαν ενάντια σ' αυτούς σε κοινή υπόθεση με τον ελληνικό λαό· ένα μέρος τους λιποτάχτησαν και πέρασαν με τους έλληνες στρατιώτες για να πολεμήσουν από κοινού μ' αυτούς, αλλά τους μεταχειρί­στηκαν σαν αιχμαλώτους πολέμου και τους έστειλαν στην Κρήτη, όπου κατά τη γερμανική απόβαση εκεί, πολέμησαν παλληκαρίσια στο πλευρό των Βρετανών στρατιωτών. Μια άλλη μερίδα τους ενώθηκε με τους Αλβανούς παρτιζάνους, οι άλλοι αφοπλίστηκαν από τους Ιταλούς, τους τράβηξαν από το μέτωπο, τους έκλεισαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Σιγιάκ και παραπέμφθηκαν στο στρατοδικείο για «εσχάτη προδοσία».

Σχετικά μ' αυτό το γεγονός το πρακτορείο «Ρώυτερ» στις 22.12.1940, μετέδιδε από το Μοναστήρι την εξής είδηση: «Αλβανοί στρατιώτες επιστρατευμένοι δια της βίας στον ιταλικό στρατό εξεγέρθηκαν χθες σε έναν τομέα στα μετόπισθεν των Ιταλών και προκάλεσαν μεγάλες απώλειες στον εχθρό, ώσπου πιάστηκαν. Ένα μέρος απ' αυτούς βγήκαν στα βουνά, όπου συνεχίζουν την αντίσταση».

Στις 4.12.1940 το πρακτορείο «Ανατολή» μετέδιδε από την Αθήνα ότι «ένας ιταλός στρατηγός, που αιχμαλωτίστηκε από τους Έλληνες, δήλωσε ότι ο ιταλικός στρατός παθαίνει μεγάλες απώλειες εξ αιτίας της προδοσίας των Αλβανών».

Και ο ίδιος ο Μουσσολίνι, σε επιστολή του προς το Χίτλερ στις 22 Νοέμβρη 1940, με τον ίδιο τρόπο ήθελε να δικαιολογήσει τις αποτυχίες.

Και να τι λέει ο Μπαντόλιο στα απομνημονεύματα του:

«Η εκστρατεία αρχίζει λοιπόν. Όλος ο κόσμος ξέρει για τη διεξαγωγή της. Τα ελληνικά στρατεύματα στην Ήπειρο ανθίστανται γενναία επί του Καλαμά, ενώ τα αλβανικά σώματα και συμμορίες, που συμμετείχαν στις μεραρχίες μας ή μας πρόδωσαν ενεργώντας σαμποτάζ ή αυτομόλησαν στους Έλληνες».

Η εφημερίδα «Φιγκαρό», Αριθ. 588, 4 Ιούλη 1946, κάνοντας λόγο για τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο έγραφε:

«Τα αλβανικά αποσπάσματα έκαναν επιθέσεις ενάντια στα στρατεύματα και τις ιταλικές φάλλαγες αυτοκινήτων στις γραμμές που οδηγούσαν στο μέτωπο».

Ενώ ο Ραδιοσταθμός του Λονδίνου στις 26.10.1940 μετέδιδε:

«Πληροφορούμαστε από την Αλβανία ότι αλβανικές τσέτες που δρουν στα μετόπισθεν των Ιταλών κόβουν και σαμποτάρουν τις γραμμές συγκοινωνίας, προκαλώντας τον πανικό στα απομονωμένα ιταλικά τμήματα.

Ομάδες οπλοφόρων κατόρθωσαν να μπουν στην πρωτεύουσα και τοιχοκόλλησαν σ' όλα τα κυβερνητικά χτίρια μέχρι και στο μέγαρο της ιταλικής κυβέρνησης προκηρύξεις με τις οποίες κάνουν έκκληση στους Ιταλούς να εκκενώσουν την Αλβανία».

Επίσης στις 4.1.1941 το ΒΒC (Ραδιοσταθμός Λονδίνου) μετέδιδε:

«Στους στρατιωτικούς κύκλους παρατηρείται ότι οι Αλβανοί προσφέρουν μεγάλη βοήθεια στους Έλληνες κατά των Ιταλών».

Μα παράλληλα με τις ψεύτικες κατηγορίες σε βάρος του αλβανικού λαού, ο κ. Τσαλδάρης πρέπει να ξέρει να μας διασαφηνίσει εδώ και τούτα τα ερωτήματα:

Θεωρεί μήπως επιδρομείς, όπως θεωρεί την Αλβανία, και τους διάφορους λαούς της Ευρώπης, οι κουΐσλινγκς των οποίων όχι μόνον έχουν στείλει τάγματα αλλά έχουν οργανώσει ολόκληρες εκστρατείες ενάντια στον ηρωικό Κόκκινο Στρατό, που για όλους τους λαούς, ήταν παράδειγμα ηρωισμού και ανδρείας και ταυτόχρονα το μεγαλύτερο στήριγμα τους; Δύσκολο είναι να απαντήσει σ' αυτό το ερώτημα.

Θα θεωρήσει μήπως ο κ. Τσαλδάρης σαν επιδρομέα και τη Γαλλία, μέσα από την οποία ο Χίτλερ σκέφτηκε να εξαπολύσει την επίθεση

εναντίον της Αγγλίας; Και σ' αυτό το ερώτημα δύσκολο είναι να απαντήσει. Ο κ. Τσαλδάρης νομίζει πως του επιτρέπεται να κάνει το καθετί σε βάρος της μικρής Αλβανίας, αλλά ξεγελιέται. Τα χωρίς καμία αξία επιχειρήματα του δεν είναι δυνατό να ευσταθούν.

Όχι, ο αλβανικός λαός, ποτέ δεν ήταν και ποτέ δεν πρόκειται να είναι επιδρομέας και δεν αποτελεί κανέναν κίνδυνο για τον ελληνικό λαό, όπως ισχυρίζεται ο κ. Τσαλδάρης. Οι κατά της χώρας μου επιθέσεις του πρώτου έλληνα αντιπροσώπου, που διατείνεται ότι είμαστε εμείς που θολώνουμε τα νερά, μας θυμίζουν το μύθο του Λα Φονταίν. Έχουμε ζήσει πάντα καλά με τον ελληνικό λαό, με τον οποίο πολεμήσαμε πλάι - πλάι ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς φασίστες καταχτητές.

Κατά τον αντιφασιστικό μας αγώνα ο αλβανικός λαός συνδέθηκε σε ειλικρινή φιλία με τους γείτονες του, με τους λαούς της Γιουγκοσλαβίας και με τον ελληνικό λαό.

Στο φως αυτών των γεγονότων, οι κατηγορίες της ελληνικής αντιπροσωπείας βγαίνουν φανερά στην αληθινή τους μορφή, ψεύτικες κι ανυπόστατες. Τόσο γρήγορα το ξέχασε ο κ. Τσαλδάρης ότι οι Έλληνες κουΐσλινγκς, σε συνεργασία με τους Γερμανούς, πολλές φορές έχουν πολεμήσει κατά των Αλβανών και ευθύνονται για χίλια δυο κακά; Να ορισμένα αποδειχτικά στοιχεία:

Στις 8 Σεπτέμβρη 1943, τη μέρα της συνθηκολόγησης της Ιταλίας, οι Γερμανοί που έρχονταν από τη Σαγιάδα μπήκαν στην Κονίσπολη, με οδηγό έναν ζερβίστα λοχαγό ονόματι Βίτος, έκαψαν πάνω από 50 σπίτια. Κατά την μεγάλη Χειμερινή Επίθεση 1943- 1944, που οργάνωσαν οι Γερμανοί ενάντια στον Εθνικοαπελευθερωτικό μας Στρατό, οι γερμανικές δυνάμεις σε συμμορίες του Ζέρβα ήρθαν από την Ελλάδα στην Αλβανία και βάλανε φωτιά στις περιοχές της Ζαγοριάς και του Πωγωνιού.

Άλλες συμμορίες του Ζέρβα μαζί με Γερμανούς πολέμησαν ενάντια στους Αλβανούς παρτιζάνους το Γενάρη 1944 κι έκαψαν τα χωριά Κρανιά και Ντερμίσι, καθώς και τα σπίτια των μειονοτικών παρτιζάνων της Δρόπολης, ενώ το Φλεβάρη του 1944 οι συμμορίες αυτές έκαψαν το χωριό Δρόβιανη.

Στη διάρκεια της άλλης μεγάλης επίθεσης των Γερμανών τον Ιούνη του 1944, οι δυνάμεις του Ζέρβα ήρθαν πάλι με γερμανικά στρατεύματα από την Ελλάδα, μέσω Βοστίνας και στη Ζαγόρια έκαψαν ό,τι είχε απομείνει. Έτσι λοιπόν όσες φορές οι Γερμανοί ερχόντουσαν από την Ελλάδα για να χτυπήσουν τις δυνάμεις του Εθνικοαπελευθερωτικού μας Στρατού, η βασικότερη υποστήριξη τους αποτελούνταν από συμμορίες του έλληνα κουΐσλινγκ στρατηγού, Ναπολέων Ζέρβα.

Η ελληνική αντιπροσωπεία ισχυρίζεται ότι η τωρινή Αλβανική Κυβέρνηση ακολουθεί πολιτική που στερεί την εθνική υπόσταση της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία.

Κύριοι, η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία πολέμησε στο πλευρό όλου του αλβανικού λαού ενάντια στους φασίστες και ναζιστές καταχτητές και ενάντια στους αλβανούς και έλληνες κουΐσλινγκς. Σήμερα στους κόλπους της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας απολαβαίνει τα ίδια δικαιώματα με τον αλβανικό λαό. Έχει 79 σχολεία κι ένα λύκειο στην ελληνική γλώσσα, ασκεί η ίδια την τοπική εξουσία όπως και ο αλβανικός λαός· έχει τους αντιπροσώπους της στη Λαϊκή Βουλή· στις γραμμές του στρατού και της κρατικής διοίκησης συμμετέχουν επίσης στελέχη της Ελληνικής μειονότητας.

Από την άλλη μεριά, δεν ξέρω αν οι κύριοι αντιπρόσωποι είναι σε γνώση της τρομοκρατίας που ασκείται σε βάρος του τσάμικου πληθυσμού στην Ελλάδα. Τον Ιούλη του 1944 και το Μάρτη του 1945, οι συμμορίες του κουΐσλινγκ στρατηγού Ναπολέων Ζέρβα κάψανε τα χωριά τους, καταλήστεψαν τον πλούτο τους και σκότωσαν χιλιάδες άντρες και γυναίκες, παιδιά και γέροντες. Πάνω από 20 χιλιάδες Τσάμηδες, που μπόρεσαν να γλιτώσουν από το θάνατο, κατέφυγαν στην Αλβανία," όπου, όσο κι αν έχουν τη βοήθεια της Κυβέρνησης και του αλβανικού λαού, ζουν σε μεγάλη αθλιότητα.

Ο πραγματικός όμως στόχος για όλα αυτά τα λόγια του έλληνα αντιπροσώπου, είναι να αποσπαστούν από την Αλβανία δυο περιοχές: η Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο, που ήταν πάντα από τα πιο φλογερά κέντρα του αλβανικού πατριωτισμού, τόσο κατά τη μακρά οθωμανική κατοχή όσο και κατά τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς καταχτητές. Οι επιδιώξεις αυτές αντανακλούν την παλιά ελληνική πολιτική της «Μεγάλης Ιδέας», δηλαδή την ελληνική ιμπεριαλιστική επέκταση σε όλη τη Βαλκανική, ιδέα αυτή που φύτρωσε και στο κεφάλι των τωρινών ελλήνων κυβερνητών. Στην πραγματικότητα, με τις διεκδικήσεις που κάνουν ενάντια στην Αλβανία, με τις καθημερινές τους προκλήσεις στα σύνορα μας και με τις σκευωρίες που σκαρώνουν, όπως η πρόταση που ο ίδιος ο κ. Τσαλδάρης έκανε στο γιουγκοσλάβο αντιπρόσωπο να μοιραστούν την Αλβανία1 ζητούν να διαταράξουν την ειρήνη στα Βαλκάνια.

Κύριοι, εμείς φρονούμε ότι είναι άτοπο και απαράδεχτο να θίγεται σ' αυτή τη Διάσκεψη το θέμα της εδαφικής ακεραιότητας της Αλβανίας. Ο αλβανικός λαός, μικρός στον αριθμό, αλλά μεγάλος από τις θυσίες που έκανε για την κοινή υπόθεση, δε βρίσκεται εδώ για να συζητεί τα σύνορα της χώρας του, αλλά για να εκφράσει και να διεκδικήσει τα δίκαια του.

Δηλώνουμε επίσημα ότι εντός των σημερινών συνόρων μας δεν υπάρχει καμιά σπιθαμή ξένης γης και ποτέ δε θα επιτρέψουμε να θιχτούν τα σύνορα μας, γιατί για μας αυτά είναι ιερά.

1. Στη Διάσκεψη της Ειρήνης στο Παρίσι, ο Τσαλδάρης έκανε εμπιστευτικά στον αρχηγό της γιουγκοσλάβικης αντιπροσωπείας μια πρόταση για το μοίρασμα της Αλβανίας μεταξύ Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας. Ο αντιπρόσωπος της Γιουγκοσλαβίας δε δέχτηκε την πρόταση γιατί έλπιζε πως μια μέρα η Αλβανία θα γινόταν όλη για τη Γιουγκοσλαβία.


ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΔΙΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΑ

16 σεπτεμβρη 1946

Πριν αναχωρήσει από το Παρίσι, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έκαμε ενώπιον των αντιπροσώπων του Τύπου στο Παρίσι μια αποφασιστική και κατηγορηματική δήλωση, που απέρριπτε την απόφαση της Διάσκεψης της Ειρήνης να θέσει υπό συζήτηση τα σύνορα της Νότιας Αλβανίας. Το κείμενο της δήλωσης:

Ο λαός μου, που ρίχτηκε πρώτος στον αγώνα κατά του φασισμού και πολέμησε μέχρι τέλους, όταν μ' έστειλε στη Διάσκεψη της Ειρήνης, είχε μεγάλη πεποίθηση για κάποια καλύτερη δικαιοσύνη. Ο αλβανικός λαός, με μένα, δε διεκδικεί παρά εκείνη τη δικαιοσύνη, για την οποία έπεσαν οι ηρωικοί γιοί και θυγατέρες του, αυτός δε ζητάει άλλο παρά τον καρπό των μεγάλων θυσιών του. Αυτή τη δικαιοσύνη μας την απαρνήθηκαν. Ύστερα από τόσες θυσίες που έκανε ο λαός μας, ύστερα από τόσες θαυμαστές δοκιμασίες ηρωισμού και αυταπάρνησης, ύστερα από τόσο αίμα χυμένο απ' όλη την ανθρωπότητα, υπάρχουν άνθρωποι που αδιάντροπα απαρνιούνται τις τεράστιες προσπάθειες μας, που θεωρούν τον αγώνα μας ένα «μύθο», που θέλουν να μας κατατάξουν στη σειρά του φασίστα ιταλού επιδρομέα και που διεκδικούν από τη χώρα μας εδάφη που ποτέ δεν ήταν δικά τους. Μα ο λαός μου δεν εκπλήσσεται που υπάρχουν και σήμερα τέτοιοι άνθρωποι, αλλά λυπάται όμως όταν βλέπει πως αντιπρόσωποι ορισμένων συμμαχικών χωρών, οι οποίοι γνωρίζουν πολύ καλά τον ηρωικό μας αγώνα, γνωρίζουν τις μεγάλες θυσίες μας, που και οι ίδιοι τα παίνεσαν, υποστηρίζουν ανοιχτά ή καμουφλαρισμένα τους κυβερνήτες της Αθήνας, τους διαταραχτές της ειρήνης στα Βαλκάνια και στον κόσμο. Η ιστορία θα είναι ο κριτής αυτής της μεγάλης αδικίας που γίνεται σε βάρος της Αλβανίας, αλλά αυτή η τελευταία θα σταθεί με το μέτωπο ψηλά, διότι, στον καιρό του κινδύνου, εκπλήρωσε στο ακέραιο το χρέος της απέναντι στην ανθρωπότητα.

Οι πολιτισμένοι και δημοκρατικοί λαοί νιώθουν οπωσδήποτε αυτήν την αδικία που γίνεται σε βάρος της μικρής χώρας μου, η οποία αξίζει τιμές και πλέρια δικαιώματα.

Όταν ο αλβανικός λαός πολεμούσε παλληκαρίσια κατά του φασισμού, οι άλλοι τον έρραναν με άνθη, αλλά σαν ήρθε ο καιρός να ζητήσει τη θέση του που τόσο πολύ του ανήκει στον ΟΕΕ ή στη Διάσκεψη της Ειρήνης, πέταξαν λίθους εναντίον του. Ο λαός μου δε θα καταλάβει ποτέ αυτήν τη λογική, γιατί αυτή δεν είναι έντιμη λογική. Αλλά σ' όλη αυτήν την υπόθεση ένα πράγμα προκύπτει ολοφάνερο: τα δίκαια των μικρών λαών πολλές φορές καταπατούνται από άλλους. Σχετικά μ' αυτό ο λαός μου είναι απόλυτα πεισμένος, έτσι καθώς είναι πεισμένος κι ευγνώμονας, από την άλλη μεριά, για τη μεγάλη και την ειλικρινή φιλία που απέναντί του δείχνουν πολλές αντιπροσωπείες των συμμαχικών και φιλικών χωρών σε κάθε περίπτωση που το ζήτημα μας υποβαλόταν στη Διάσκεψη του Παρισιού ή στον ΟΕΕ.

Όμως ο αλβανικός λαός, που δεν αποθαρρύνεται ποτέ, και στις πιο κρίσιμες στιγμές της ύπαρξης του, θα συνεχίσει το δρόμο της προόδου και θα καταβάλλει όλες τις ταπεινές δυνάμεις του για την ενίσχυση της ειρήνης. Ο λαός μου, που δουλεύει ειρηνικά και ομαλά για την οικοδόμηση των εστιών του, δε φοβάται τους έλληνες φασίστες που σκαρώνουν συνωμοσίες σε βάρος του. Είμαστε ειρηνόφιλος λαός, αλλά δεν είμαστε από αυτούς που επιτρέπουμε να μας κλωτσοπατούν. Ξέρουμε να υπερασπίσουμε τα δίκαια μας, τη λευτεριά, την ανεξαρτησία, την κυριαρχία, την εδαφική μας ακεραιότητα. Επί αιώνες ο αλβανικός λαός πολέμησε για να αποκτήσει αυτά τα ιερά δικαιώματα και είναι έτοιμος και σήμερα να ξαναρχίσει τον αγώνα του, σε περίπτωση που οι φασίστες τυχοδιώκτες τολμήσουν να θίξουν αυτά τα δίκαια του.

Οι έλληνες μοναρχοφασίστες, από την Απελευθέρωση ακόμα της χώρας μου, δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά προκλήσεις στα νότια σύνορα μας· σχεδόν κάθε μέρα γίνονται ένοπλες επιθέσεις ενάντια στους δικούς μας φρουρούς των συνόρων, ενάντια στον εργατικό και ειρηνόφιλο λαό μας, ενάντια στα λιμάνια και τις ακτές μας. Οι έλληνες φασίστες δεν ανέχονται να υπάρχει στα βόρεια σύνορα τους μια γερή και δυνατή δημοκρατία όπως είναι αυτή η δική μας. Εκείνοι κάνουν το παν να διαταράξουν την ειρήνη στα Βαλκάνια, και τα πάνε τα πράγματα μέχρι του σημείου να διεκδικήσουν και τη Νότια Αλβανία, επειδή —λένε εκείνοι— «είναι ελληνικό έδαφος». Η Διάσκεψη του Παρισιού, ψήφισε υπέρ του ελληνικού αιτήματος, που αποβλέπει στη συζήτηση των συνόρων της Νότιας Αλβανίας1.

Δηλώνω επίσημα ότι: ούτε η Διάσκεψη του Παρισιού, ούτε η Διάσκεψη των Τεσσάρων, ούτε όποια άλλη διάσκεψη, δε μπορούν να θέσουν υπό συζήτηση τα σύνορα της χώρας μας, εντός των οποίων δεν υπάρχει ούτε μια σπιθαμή ξένου εδάφους. Τα σύνορα μας είναι αδιαμφισβήτητα και κανείς δε θα τολμήσει να τα θίξει. Για να μπορέσει η ελληνική αντίδραση να πάρει μια σπιθαμή γης της χώρας μας, πρέπει να βάλει σε κίνηση άλλους μηχανισμούς εκτός από την ψήφο της Διάσκεψης του Παρισιού. Ας το ξέρει όλος ο κόσμος ότι ο αλβανικός λαός δεν επιτρέπει να συζητούνται τα σύνορα του και το έδαφος του.

Από την άλλη μεριά διαμαρτύρομαι ενάντια στην απόφαση που πάρθηκε στην ολομελή συνεδρίαση της Διάσκεψης του Παρισιού. Ο αλβανικός λαός δεν έστειλε την αντιπροσωπεία του στο Παρίσι να λογοδοτήσει αλλά να ζητήσει λογαριασμό από κείνους που τόσο πολύ τον έβλαψαν και που αυτός τους πολέμησε σκληρά μέχρι τέλους". Εμείς κάναμε το χρέος μας έτσι όπως κάνανε και οι Μεγάλοι. Οι μάρτυρες και οι θυσίες μας είναι για μας το ίδιο ιερά όσο και οι μάρτυρες και οι θυσίες των Μεγάλων τα δικαιώματα μας είναι το ίδιο ιερά, όσο και εκείνων τα δικαιώματα. Ναι, αλλά, όπως φαίνεται, η Διάσκεψη τουΠαρισιού δεν πήρε υπόψη αυτά τα πράγματα.

Φεύγοντας από το Παρίσι θέλω, εξ ονόματος του λαού μας, να ευχαριστήσω όλους τους αντιπροσώπους εκείνων των χωρών που υπεράσπι­σαν τη σωστή και δίκαιη υπόθεση του μικρού αλβανικού λαού. Από την άλλη μεριά, ευχόμαστε ολόκαρδα, να τεθεί τέρμα σ' αυτή την άδικη και πέρα για πέρα επινοημένη εκστρατεία σε βάρος της χώρας μας που με τόση ανδρεία πολέμησε κατά του φασισμού και που θα καταβάλει όλες τις δυνάμεις της για την ενίσχυση της δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.


1. Στις 30 Αυγούστου 1946, η ολομελής συνεδρίαση της Διάσκεψης της Ειρήνης στο Παρίσι, αδίκως και καταπατώντας τα δικαιώματα και την κυριαρχία του αλβανικού λαού, με κάποια ελάχιστη πλειοψηφία, αποφάσισε υπέρ της εγγραφής του ελληνικού αιτήματος που αμφισβητούσε τα σύνορα της Νότιας Αλβανίας στην ημερήσια διάταξη της προσεχούς ολομελούς συνεδρίασης της Διάσκεψης.

Στην ολομελή συνεδρίαση της 6 Σεπτέμβρη, ούτε καν αναφέρθηκε το ελληνικό αίτημα ενώ στην ολομελή συνεδρίαση της 26 Σεπτέμβρη προέκυψε ότι η ελληνική αντιπροσωπεία απέσυρε το σχέδιο - απόφασης που παρουσίασε στις 30 Αυγούστου για εδαφικές διεκδικήσεις επί της Αλβανίας.

Έτσι η συζήτηση των συνόρων της Νότιας Αλβανίας, που μπήκε στην ημερήσια διάταξη της Διάσκεψης βάσει του ελληνικού αιτήματος και πρότασης, αποσύρθηκε από τους ίδιους τους συντάχτες του και οι έλληνες μοναρχοφασίστες καθώς και η παγκόσμια αντίδραση που τους υποστήριξε, έπαθαν επαίσχυντο και παταγώδες φιάσκο.


ΣΥΜΠΑΘΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ ΓΙΑ ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ


3 ΟΧΤΩΒΡΗ 1947

Σε μεγάλη συγκέντρωση του λαού, που έγινε στο Αργυρόκαστρο, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα που έκανε μια επίσκεψη εργασίας σε μερικές περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αλβανίας, μίλησε και για προβλήματα της διεθνούς κατάστασης και, στο πλαίσιο αυτό, μίλησε σύντομα και για μερικές πολιτικές εξελίξεις στις γειτονικές χώρες. Σχετικά με την κατάσταση στη γειτονική Ελλάδα, είπε:

Τη στιγμή που ο λαός μας ανοικοδομεί τη χώρα του την καταστραμμένη από τον πόλεμο, τη στιγμή που η χώρα μας κατέβαλε όλες τις προσπάθειες για το δυνάμωμα της λαϊκής δημοκρατίας της και βαδίζει στο δρόμο της τον ειρηνικό και της προόδου, ο ελληνικός μοναρχοφασισμός μετέρχεται χίλιους δυο τρόπους από τους πιο ευτελείς για να επιφέρει ζημιά στο λαό μας. Εσείς ξέρετε τι τρομερή τραγωδία παίζεται στην Ελλάδα. Ο δυστυχής αλλά ηρωικός ελληνικός λαός αγωνίζεται ενάντια στους μοναρχικούς φασίστες και στην ξένη επέμβαση. Ο προοδευτικός και δημοκρατικός κόσμος είναι βαθιά αγαναχτισμένος, σαν βλέπει αυτό το μεγάλο δράμα σε βάρος αυτού του λαού που του αξίζει να ζει ελεύθερος και κυρίαρχος, αλλά που δυστυχώς καταπιέζεται και σκοτώνεται ανελέητα από τους συνεργάτες του ιταλογερμανικού φασισμού, που τώρα βρίσκονται κάτω από την άμεση προσταγή της αγγλοαμερικάνικης αντίδρασης. Ο λαός μας, όπως όλοι οι άλλοι λαοί του κόσμου, συμπαθεί τον ηρωικό αγώνα του ελληνικού λαού, που παλληκαρίσια πολέμησε κατά των Ιταλών και Γερμανών καταχτητών και που τώρα πολεμάει με ηρωισμό για να απελευθερωθεί από τους καινούργιους καταχτητές και από τους αιμοβόρους μοναρχοφασίστες κουΐσλινγκς. Δεν υπάρχει κανείς που να θεωρεί τον εαυτό του δημοκράτη και να μην συμπαθάει τους αγώνες του ελληνικού λαού για

Λευτεριά και δημοκρατία. Όμως ο αγώνας του ελληνικού λαού είναι δικός του εσωτερικός αγώνας και μόνον δικός του και κατ' ουδένα τρόπο δεν αφορά το λαό μας και την Κυβέρνηση μας να αναμιγνύεται στις εσωτερικές υποθέσεις των άλλων. Ο αλβανικός λαός και η Κυβέρνηση μας ουδέποτε αναμιχθήκανε και δε θα αναμιχθούν στις εσωτερικές υποθέσεις την Ελλάδας, διότι είναι υποθέσεις του ίδιου του ελληνικού λαού και ο ίδιος ας δώσει τη λύση που επιθυμεί σ' αυτές τις υποθέσεις του. Αυτή ήτανε, είναι και θα είναι η θέση μας. Το επαναλαμβάνω αυτό, γιατί εσείς ξέρετε τι εκστρατεία συκοφαντιών και εξαπατήσεων γίνεται σε βάρος της χώρας μας από τους έλληνες μοναρχοφασίστες και από τους Αμερικάνους και Εγγλέζους υποστηριχτές τους. Αυτοί κατηγορούν τη χώρα μας ότι επεμβαίνει τάχα στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας, ότι εμείς βοηθούμε τον αγώνα των δημοκρατών, ότι εμείς τους εφοδιάζουμε με όπλα και πολεμοφόδια και απ' αυτό λοιπόν θέλουν να βγάλουν συμπέρασμα ότι ο αγώνας του ελληνικού λαού υποκινείται και κρατιέται από τους ξένους. Ο ελληνικός λαός βασανίζεται, σκοτώνεται και καίγεται από τους φασίστες συμμορίτες, και άδραξε αυτός τα όπλα για να σώσει τη ζωή του, -τη ζωή των παιδιών του, να σώσει την πατρίδα του. Οι Αμερικάνοι, οι Άγγλοι και οι υπηρέτες τους το θεωρούν αυτό σαν εξωτερική επέμβαση. Αυτό είναι, θα λέγαμε, να κρύψεις τον ήλιο με το κόσκινο. Όχι, ο λαός μας δεν έχει δάχτυλο στον αγώνα του ελληνικού λαού, αλλά οι Αμερικάνοι, οι Άγγλοι και οι μοναρχοφασίστες, προσάπτοντας αυτές τις κατηγορίες και συκοφαντίες, αποσκοπούν να συγκαλύψουν τον πραγματικό χαρακτήρα του αγώνα του ελληνικού λαού, να συγκαλύψουν την προέλευση αυτού του πολέμου, να συγκαλύψουν την τρομοκρατία του ελληνικού μοναρχοφασισμού, να συγκαλύψουν το τραγικό παιγνίδι τους, θέλω να πω, την απροκάλυπτη και άγρια επέμβαση τους. Όσο τραγικό είναι, τόσο είναι και γελοίο, που η Αμερική κατηγορεί το μικρό, τον ειρηνόφιλο λαό μας, ότι αυτός είναι δήθεν ο πρωταίτιος του πολέμου που γίνεται σήμερα στην Ελλάδα και ότι αυτός είναι που τον εφοδιάζει με όπλα και πολεμοφόδια. Αυτά κανείς δεν τα χάφτει, οι Αμερικάνοι μπορεί να πείσουν μόνον τον ίδιο τον εαυτό τους. Η εχθρική στάση της αμερικάνικης και της αγγλικής κυβέρνησης προς τη χώρα μας και το λαό μας είναι γνωστή απ' όλο τον αλβανικό λαό και από όλους τους λαούς του κόσμου. Σε βάρος ενός μικρού λαού, που πολέμησε με ηρωισμό ενάντια στους καταχτητές, που ίδρυσε ένα καθεστώς από τα πιο δημοκρατικά και που με όλες τις δυνάμεις του ανασκουμπώθηκε στο οικοδομητικό και ειρηνικό του έργο, η αμερικάνικη και εγγλέζικη αντίδραση χρησιμοποιεί χίλιους δυο αντιδημοκρατικούς τρόπους, ασκεί την απειλή, τον εκβιασμό, τις συκοφαντίες, που, όπως τα ξέρετε όλα και που με επιχειρήματα είναι αποδειγμένα, γίνονται για να ζημιώσουν τη χώρα μας και τη λαϊκή μας δημοκρατία. Εσείς τα ακούσατε όλα όσα ομολόγησαν ενώπιον του δικαστηρίου στα Τίρανα οι βρωμοπράκτορες των Αγγλοαμερικάνων, εσείς ακούσατε πώς οι άνθρωποι των αγγλοαμερικάνικων αποστολών με τους προδότες του αλβανικού λαού οργάνωσαν συνωμοσίες για την ανατροπή της λαϊκής εξουσίας στην Αλβανία, οργάνωσαν σαμποτάζ, δολοφονικές απόπειρες. Εκείνοι οι άνθρωποι και εκείνες οι κυβερνήσεις που έχουν την αναίδεια να συκοφαντούν για ανύπαρκτα πράγματα σε βάρος του μικρού λαού μας, έχωσαν ως τους αγκωνές τα χέρια τους στις εσωτερικές μας υποθέσεις. Μόνον που δεν τους έφεξε. Όλες οι καταδικάσιμες πράξεις τους αποκαλύφτηκαν έγκαιρα και οι πράκτορες τους θα πάρουν την τιμωρία που τους αξίζει. Στα χαμένα το Σταίητ Ντηπάρτμεντ και το Φόρεϊν Όφφις πασχίζουν να κάνουν δηλώσεις για να διαψεύσουν την επέμβαση των ανθρώπων τους στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους. Τα γεγονότα και τα επιχειρήματα είναι γερά και δε μπορεί να απορρίπτονται από τέτοιες δηλώσεις. Οι παράγοντες του Αμερικάνικου Σταίητ Ντηπάρτμεντ χαρακτηρίζουν ως δημοκράτες -φιλελεύθερους τους σαμποταριστές, τους δολοφόνους, τους συμμορίτες, τους κατασκόπους που δικάστηκαν στα Τίρανα, που ήθελαν να δώσουν στην Ελλάδα του Τσαλδάρη τις πόλεις του Αργυροκάστρου και της Κορυτσάς, οι οποίες είναι λίκνο του πατριωτισμού στη χώρα μας. Το φαντάζεστε μόνοι σας πώς εννοεί τη δημοκρατία το Αμερικάνικο Σταίητ Ντηπάρτμεντ. Όχι στη χώρα μας όπου χύθηκε τόσο αίμα του λαού κι όπου υπάρχει μια πραγματική δημοκρατία, το Σεφκέτ Μπέγια1 και συντροφιά εμείς τους θεωρούμε συμμορίτες φασίστες και τους καταδικάζουμε ανελέητα, αρέσει ή δεν αρέσει αυτό στους ιθύνοντες του Αμερικάνικου Σταίητ Ντηπάρτμεντ. Μα το ζήτημα είναι ότι στο Αμερικάνικο Σταίητ Ντηπάρτμεντ δεν αρέσει να είναι ο λαός στην εξουσία, να αυτοκυβερνιέται, να κάνει μόνος του τους νόμους και να χτίζει τη ζωή του όπως ο ίδιος την επιθυμεί. Όποιος τους άλλους κατηγορεί για επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του άλλου, όχι μόνο επεμβαίνει ο ίδιος, αλλά και επιχειρεί με όλα τα μέσα να καταθλίψει κάτω από το σιδερένιο πέλμα τους άλλους λαούς. Αυτή είναι η δήθεν δημοκρατία του Σταίητ Ντηπάρτμεντ, με το Δόγμα Τρούμαν και με το Σχέδιο Μάρσαλ. Αυτό που γίνεται στην Ελλάδα, είναι μόνον έργο της αμερικάνικης, της εγγλέζικης αντίδρασης και των μοναρχοφασιστών και κανενός άλλου. Η μοναρχοφασιστική Ελλάδα όχι μόνο μεταβλήθηκε σε βάση της αμερικάνικης αντίδρασης, αλλά απέβηκε και μια απειλή για την ειρήνη στα Βαλκάνια και στον κόσμο.

Πάνε χρόνια τώρα που ενάντια στη χώρα μας οι έλληνες μοναρχοφασίστες εξαπέλυσαν εκστρατεία προκλήσεων και κατηγοριών, μια εκστρατεία εδαφικών διεκδικήσεων, έναν πόλεμο νεύρων που ξεπέρασαν αυτά των Γερμανών ναζί. Σχεδόν κάθε μέρα οι μοναρχοφασίστες της Αθήνας και οι συμμορίες τους προκαλούν στα σύνορα μας, πυροβολούν ενάντια στους δικούς μας ακρίτες, σκοτώνουν τους ήσυχους αγρότες που δουλεύουν στα χωράφια. Ολα αυτά εντάσσονται στο γενικό σχέδιο το σκαρωμένο από την αμερικάνικη και αγγλική αντίδραση για να μπορέσουν να κρατήσουν την από καιρό χρεωκοπημένη θέση τους. Οι μοναρχοφασίστες έδωσαν άσυλο σε ικανό αριθμό αλβανών φασιστών συμμοριτών, τους οποίους οργανώνουν σε μικρές ομάδες για να χτυπούν τους δικούς μας φρουρούς, να δημιουργούν επεισόδια στα σύνορα, να τους μπάζουν στο έδαφος μας για να κάνουν απόπειρες δολοφονίας και σαμποτάζ. Τα σύνορα μας όμως είναι γερός φράχτης, τα φυλάγουν τα παιδιά του ηρωικού μας λαού, που επί χρόνια πολέμησαν και νίκησαν του Γερμανούς και Ιταλούς και που δεν πτοούνται από τους λακέδες του Ζέρβα και του Τσαλδάρη.

Πέρα από τα σύνορα μας οι μοναρχοφασίστες μπορούν να πράξουν όπως θέλουν, αλλά μέσα από τα σύνορα μας ξέρουν καλά τι τους περιμένει. Κι αν δεν το ξέρουν, να που τους το λέμε: Για να υπερασπίσουμε την πατρίδα μας, τα σύνορα μας, τα δίκαια μας, εμάς το ματόκλαδο δε σαλεύει, το μάτι μας κόβει. Εσείς γνωρίζετε καλά τις γελοίες αξιώσεις των ελλήνων φασιστών επί της λεγόμενης Βορείου Ηπείρου, δηλαδή επί του Αργυροκάστρου και της Κορυτσάς, μάλιστα και επί του Ελμπασάν μέχρι το Σκουμπίνι! Αυτός είναι ο παλιός χαβάς τους, είναι το συναξάρι το παλιό της «Μεγάλης Ιδέας», του Ελευθέριου Βενιζέλου και των συμμοριών του Ζωγράφου. Δεν έχουμε καιρό να ασχολούμαστε με πολλά λόγια γι αυτά τα ζητήματα, ο αλβανικός λαός τα λέει κοντολογίς στους έλληνες μοναρχοφασίστες: η Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο είναι εδάφη δικά μας και μόνο δικά μας εδάφη. Αυτοί που θέλουν να τα αγγίξουν, τους συμβουλεύουμε να μην παίζουν με τη φωτιά.

Οι έλληνες μοναρχοφασίστες σκαρώνουν συκοφαντίες από τις πιο πρόστυχες, ότι τάχα οι Αλβανοί σκοτώνουν, βασανίζουν, καίνε τη μικρή ελληνική μειονότητα, που ζει στην περιφέρεια μας του Αργυρόκαστρου. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ψέμα απ' αυτό. Ωστόσο οι έλληνες μοναρχοφασίστες μετράνε τα πράγματα με τη δική τους πήχη και νομίζουν πως εμείς ενεργούμε όπως διέπραξαν αυτοί με τους Αλβανούς της Τσαμουριάς, που τους δεκάτισαν, τους έκαψαν και, τέλος, τους διαγούμησαν και τους έδιωξαν. Όχι, εσείς το ξέρετε καλύτερα απ όλους πώς ζούμε εμείς τα αδέρφια μας της ελληνικής μειονότητας που βρίσκεται εδώ. Την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία την έχουμε σαν αδελφή μας. Οι μειονοτικοί είναι συνδεμένοι νύχι και κρέας με τον αλβανικό λαό. Τα παλληκάρια παιδιά των αγροτών της μειονότητας πολέμησαν πλάι πλάι με τον αλβανικό λαό, πολέμησαν για τη λευτεριά της Αλβανίας, για την πραγματική δημοκρατία, πολέμησαν ταυτόχρονα για να απελευθερωθούν, όπως κι όλος ο αλβανικός λαός, από το ζυγό των αγάδων και των μπέηδων του Λιμποχόβου και του Αργυροκάστρου. Ο αλβανικός λαός τραγουδά τη γενναιότητα του Λευτέρη Τάλιου, του Θανάση Ζήκου και των άλλων μαρτύρων της μειονότητας, έτσι καθώς τραγουδά το τραγούδι του Ασίμ Ζενέλι και του Κεμάλ Στάφα. Ο αλβανικός λαός από γενιά σε γενιά δεν ξεχωρίζει από τους γιους του τα παιδιά της μειονότητας που έπεσαν πολεμώντας. Η ελληνική μειονότητα πολέμησε μαζί με τον αλβανικό λαό, νίκησε μαζί με τον αλβανικό λαό και χαίρεται και ζει την καινούργια ζωή μαζί με τον αδερφό αλβανικό λαό. Οι αγρότες της μειονότητας επωφελήθηκαν τη γη που η Αγροτική Μεταρρύθμιση τους έδωσε και που έγινε τώρα δική τους για πάντα. Αυτοί έχουν τη βοήθεια της λαϊκής εξουσίας, που είναι δική τους εξουσία και που δεν κάνει ούτε την παραμικρή διάκριση από τον αλβανικό πληθυσμό. Η ελληνική μειονότητα χαίρει όλα τα δικαιώματα, έχει τα σχολεία της στην ελληνική γλώσσα, έχει την εφημερίδα της. Οι αδελφοί και αδελφές της ελληνικής μειονότητας τα γνωρίζουν και τα απολαμβάνουν όλα αυτά τα δικαιώματα. Καταλαβαίνουν πόσο γελοίες και ποταπές είναι οι συκοφαντίες των φασιστών της Αθήνας. Η ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, που ζει ήρεμα, ειρηνικά και που χαίρεται τη ζωή, βλέπει τι συμβαίνει στην Ελλάδα και πού τον οδηγούν τον ηρωικό ελληνικό λαό οι μοναρχοφασίστες της Αθήνας. Και οι καρδιές των αδελφών και αδελφάδων της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία πληγώθηκαν από τις μεγάλες δυστυχίες που παθαίνουν τα αδέλφια τους στην Ελλάδα. Αυτό είναι μια αλήθεια γι" αυτούς καθώς είναι και για μας. Μα η ελληνική μειονότητα, συνδεμένη ολοζωής με τον αλβανικό λαό, πρέπει να καυχιέται για τον ηρωικό ελληνικό λαό, που είναι ακατάβλητος και που αγωνίζεται γενναία ενάντια στους καταχτητές και τις φασιστικές συμμορίες του Τσαλδάρη, για τη λευτεριά της Ελλάδας, για την πραγματική δημοκρατία.


1. Πρώην βουλευτής, που μπήκε στη δούλεψη των Αμερικάνων και Εγγλέζων ιμπεριαλιστών για τη βίαιη ανατροπή της λαϊκής εξουσίας παραπέμφθηκε στο λαϊκό δικαστήριο για προδοσία σε βάρος της πατρίδας και πήρε την πρέπουσα τιμωρία.



ΑΓΑΠΑΜΕ ΟΛΟΚΑΡΔΑ ΤΟΝ ΑΔΕΡΦΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ

8 ΝΟΕΜΒΡΗ 1948

Στο Πρώτο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Αλβανίας, που διεξήγαγε τις εργασίες του στα Τίρανα από τις 8 μέχρι τις 22 Νοέμβρη 1948, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έδωσε την έκθεση της Κεντρικής Επιτροπής. Στην έκθεση αυτή έγινε η ανάλυση όλης της δραστηριότητας του ΚΚΑ από τη δημιουργία του και προσδιορίστηκαν σαφέστατα τα καθήκοντα για το μέλλον. Μιλώντας για τις σχέσεις και για τη φιλία του αλβανικού λαού με τον ελληνικό λαό, ο σύντροφος -Ενβέρ Χότζα, μεταξύ άλλων, είπε:

Το Κόμμα μας και ο λαός μας νιώθουν μεγάλη αγάπη και μεγάλο θαυμασμό για τον αδερφό ελληνικό δημοκρατικό λαό που από πολλά χρόνια κατά σειρά συνεχίζει με τόσο ηρωισμό τον αγώνα της απελευθέρωσης του. Είναι αδύνατο ο λαός μας να μη νιώσει βαθιά στην καρδιά του το μεγάλο πόνο του ελληνικού λαού, που προέρχεται από την τραγωδία που του προκάλεσαν οι Αγγλοαμερικάνοι, οι οποίοι επενέβησαν στρατιωτικά κατά τον πιο άγριο τρόπο. Παραβιάζοντας κάθε διεθνή νόμο, οι Αμερικάνοι ματώνουν έναν ολόκληρο λαό και η ευθύνη αυτού του δράματος πέφτει βαριά επάνω τους, και μόνον επάνω τους και πάνω στους λακέδες τους, στους αιμοβόρους φασίστες της Αθήνας. Εμείς αγαπάμε με όλη μας την καρδιά τον αδερφό ελληνικό λαό, τον εξαίρετο αγωνιστή λαό για λευτεριά και για δημοκρατία, και ο λαός μας είναι με το μέρος του, στις γιγάντιες προσπάθειες του, διότι θυμάται τον κοινό αγώνα που κάναμε ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς καταχτητές, θυμάται τα αναρίθμητα δεινά και τις θυσίες που από κοινού κάναμε για να απελευθερώσουμε τις χώρες μας από τη βαριά σκλαβιά του φασισμού. Μα ο ηρωικός ελληνικός λαός δε μπόρεσε να κερδίσει τη λευτεριά, όπως την κέρδισε ο λαός μας. Η άγρια επέμβαση του αγγλοαμερικάνικου ιμπεριαλισμού έκαμε ώστε στο έδαφος της Ελλάδας να συνεχιστεί ο πόλεμος.

Οι Αμερικάνοι και Εγγλέζοι ιμπεριαλιστές με όλους τους λακέδες τους, με χίλιες δυο σκευωρίες, συκοφαντίες, εκβιασμούς, θέλουν να επιρρίψουν σε μας το σφάλμα, κατηγορώντας μας για επέμβαση, για προμήθεια όπλων και για πολλά άλλα ανυπόστατα πράγματα. Όλες όμως οι μανούβρες τους ξεσκεπάστηκαν εντελώς, διότι όλα είναι τιποτένιες ψευτιές, που είχαν και έχουν σα σκοπό να μας καταστήσουν υπεύθυνους για ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Το κράτος μας ποτέ δεν έχει επέμβει και δε θα επέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας και ο δήθεν από μέρους μας εφοδιασμός του δημοκρατικού στρατού με όπλα, δεν είναι παρά μια ψευτιά επινοημένη από τις αγγλοαμερικάνικες κυβερνήσεις και από τα πραχτορεία τους όπως η UNSCOB. Αν η διεθνής αντίδραση θεωρεί όπλο τη μεγάλη αγάπη που τρέφει ο λαός μας για τον αδερφό ελληνικό λαό, αν θεωρεί όπλο το θαυμασμό και τη μεγάλη χαρά που νιώθει ο λαός μας για τον αγώνα του ηρωικού ελληνικού στρατού, τότε εμείς το έχουμε πει και το ξαναλέμε ότι μέρα με τη μέρα η αγάπη για τον αδερφό ελληνικό λαό αυξάνει στις καρδιές του λαού μας. Οι Αμερικάνοι και Άγγλοι το ξέρουν πολύ καλά πως εμείς δεν έχουμε επέμβει και ούτε θα επέμβουμε στις εσωτερικές υποθέσεις της Ελλάδας. Αλλά το κάνουν αυτό για να συγκαλύψουν και να δικαιολογήσουν την ωμή επέμβαση τους, για να καταπιέσουν τον ελληνικό λαό. Το κάνουν αυτό ταυτόχρονα για να επεκτείνουν την παγκόσμια διένεξη, κι εδώ αποσκοπούν όλες εκείνες οι πρόστυχες κατηγορίες απέναντι στην Αλβανία, και οι αναρίθμητες προκλήσεις που έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν στα σύνορα της Νότιας Αλβανίας. Μα καμιά απειλή τους δεν μας φοβίζει, διότι η ορθή πολιτική του Κόμματος και του κράτους μας, η επαγρύπνηση και η ισχυρή άμυνα από μέρους του λαού και του στρατού μας θα κάνουν να αποτύχουν όλες οι μανούβρες και οι σκευωρίες του αγγλοαμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

Ο λαός μας έδωσε και θα δώσει άσυλο στους έλληνες πρόσφυγες, στους αθώους άντρες και γυναικόπαιδα, τους κυνηγημένους, σακατεμένους και τρομοκρατημένους από τα μοναρχοφασιστικά θεριά, επειδή και μόνο είναι δημοκράτες και γιοί δημοκρατών. Το Σύνταγμα της Λαϊκής μας Δημοκρατίας και η σωστή δημοκρατική πολιτική της Κυβέρνησης μας εξασφαλίζουν άσυλο σε εκείνους που καταδιώκονται για την πατριωτική και δημοκρατική δράση τους. Ωστόσο η Αλβανική Κυβέρνηση τήρησε επίσης σωστή στάση απέναντι σε όλους τους έλληνες στρατιωτικούς, που πέρασαν τα σύνορα μας, είτε δημοκράτες, είτε μοναρχοφασίστες ήταν.

Η Κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας, ακολούθησε πάντα ειρηνική και καλής γειτονίας πολιτική προς την Ελλάδα και πάντα εξέφράζε την καλή της θέληση, για να τεθεί τέρμα όσο γίνεται γρηγορότερα στην τεταμένη κατάσταση που προκλήθηκε στα νότια σύνορα της χώρας μας από την επιθετική πολιτική της μοναρχοφασιστικής κυβέρνησης, που την υποδαυλίζουν και την υποστηρίζουν οι Αγγλοαμερικάνοι ιμπεριαλιστές.

Η Αλβανική Κυβέρνηση ήταν πάντα πρόθυμη για συνεργασία στα πλαίσια των Ενωμένων Εθνών για τη σωστή λύση του ελληνικού προβλήματος. Και τώρα πάλι επαναλαμβάνει την προθυμία της για να επανεξετάσει το ζήτημα της αποκατάστασης διπλωματικών σχέσεων με την κυβέρνηση της Αθήνας, αν αυτή δώσει ενδείξεις ότι παραιτείται από την προκλητική και πολεμόχαρη πολιτική της και από τις τρελλές εδαφικές διεκδικήσεις σε βάρος της χώρας μας. Οι προτάσεις της αντιπροσωπείας μας στην τωρινή σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ενωμένων Εθνών εμπνέονται απ' αυτή την ειρηνική και καλής θέλησης πολιτική.

Η Κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας εξετάζει επίσης με ιδιαίτερη προσοχή την πρόταση που έγινε στις 5 Νοέμβρη 1948 στην Πολιτική Επιτροπή της Συνέλευσης των Ενωμένων Εθνών, που συστήνει μια ενδεχόμενη σύσκεψη στο Παρίσι των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων της Αλβανίας, Βουλγαρίας, Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας, για να εξεύρουν τις δυνατότητες επίτευξης. μιας συμφωνίας πάνω στις μεθόδους και τη διαδικασία που μπορεί να υιοθετηθούν για τη διευθέτηση των διαφωνιών που υπάρχουν αναμεταξύ τους.

Και στην περίπτωση αυτή, εμπνευσμένη, όπως πάντα, από την ειρηνική και δημοκρατική πολιτική, η Κυβέρνηση μας είναι πάλι πρόθυμη να συνομιλήσει σε δρόμο σωστό για τη λύση του ελληνικού προβλήματος και για την αποκατάσταση ομαλών σχέσεων με την Ελλάδα.


1United Nations Special Comission On The Balkans Ειδική Επιτροπή των Ενωμένων Εθνών για τα Βαλκάνια.


ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ - ΗΡΩΙΚΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

31 ΜΑΡΤΗ 1952

Ο αλβανικός λαός αγανάχτησε αφάνταστα από το γεγονός ότι η ελληνική αντίδραση εκτέλεσε έναν από τους ένδοξους γιους του ελληνικού λαού, το Νίκο Μπελογιάννης, ο οποίος πολέμησε ηρωικά κατά των ιταλό -γερμανών φασιστών καταχτητών και των αγγλοαμερικάνων ιμπεριαλιστών.

Τη μέρα της έναρξης του 2ου Συνεδρίου του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας, 31 Μάρτη 1952, στην έκθεση που έδωσε, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, μιλώντας για την πάλη των λαών για ειρήνη, ανάμεσα στ' άλλα, είπε:

Να θυμίζουμε στις μάζες τον ηρωικό αγωνιστή του ελληνικού λαού, το σύντροφο Νίκο Μπελογιάννη, που τον σκότωσαν χθες το πρωί οι κεφαλές της Αθήνας.

Σαν φόρο τιμής στη μνήμη του αξέχαστου, αγαπημένου και ηρωικού έλληνα συντρόφου μας, Νίκου Μπελογιάννη1, καλώ το Συνέδριο του Κόμματος να κρατήσει ένα λεπτό σιγής σε ένδειξη αγάπης και αδιάσπαστης φιλίας με τον αδερφό ελληνικό λαό.


1. Σε ένδειξη σεβασμού, το 1952, στο Σπίτι Ανάπαυσης των Εργατών στο Δυρράχιο δόθηκε το όνομα «Νίκος Μπελογιάννης».


Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ, ΛΑΟΣ ΠΟΛΓΠΣΜΕΝΟΣ, ΑΠΛΟΣ, ΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

25 ΜΑΗ 1956

Στην έκθεση που έδωσε στο 3ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας, στο τέταρτο κεφάλαιο για τα διεθνή γεγονότα και την εξωτερική πολιτική της χώρας μας, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, μίλησε και για τις σχέσεις της χώρας μας και του λαού μας με την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό.

Ο αλβανικός λαός τρέφει μεγάλη συμπάθεια για τον ηρωικό ελληνικό λαό, που επί αιώνες πολέμησε για τη λευτεριά και την ανεξαρτησία του. Η Ελλάδα υπήρξε η κοιτίδα του πολιτισμού. Οι δύο λαοί μας υπόφεραν κάτω από τη σκλαβιά των ιμπεριαλιστών κατακτητών, έχουν πολεμήσει από κοινού κι έχουν βοηθήσει ο ένας τον άλλο για την απελευθέρωση τους από το ζυγό των καταπιεστών. Ο αλβανικός λαός γνωρίζει τον ελληνικό λαό σαν λαό πολιτισμένο, απλό, εργατικό και φιλελεύθερο και λυπάται πάρα πολύ όταν βλέπει ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας μ' αυτόν εμποδίζονται από τους έλληνες σωβινιστές, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι η Αλβανία με την Ελλάδα βρίσκονται δήθεν σε κατάσταση εμπόλεμη. Ένας τέτοιος παράλογος ισχυρισμός εμποδίζει την εξομάλυνση της κατάστασης μεταξύ των χωρών μας. Και ποιος επετέθηκε στην Ελλάδα, ο αλβανικός λαός ή η φασιστική Ιταλία; Είναι πολύ καλά γνωστό ότι ο αλβανικός λαός πολέμησε πλάι με τον ελληνικό λαό ενάντια στους Ιταλούς φασίστες επιδρομείς και τους Γερμανούς ναζί. Ο αλβανικός λαός έχυσε πολύ αίμα ενάντια στους Ιταλούς φασίστες και τους Αλβανούς προδότες ώσπου τους τσάκισε και τους ξεκούμπισε από τη χώρα του. Άλλος λόγος που εμποδίζει τις ομαλές σχέσεις των χωρών μας, είναι η αξίωση των ελλήνων σωβινιστών επί της Νότιας Αλβανίας. Πώς είναι δυνατό στον 20ο αιώνα να προβάλλονται τέτοιου είδους φανταστικές αξιώσεις, ανυπόστατες και αρπαχτικές, σε βάρος μιας χώρας κι ενός λαού, που όλη του τη ζωή πολέμησε για τη γη, τη λευτεριά και την ανεξαρτησία του; Μα να που στην Ελλάδα υπάρχει μια κλίκα αντιδραστικών, σωβινιστών, οι οποίοι για σκοπούς ολωσδιόλου ξένους προς τον ελληνικό λαό, έχουν αξιώσεις επί του καθαρά αλβανικού εδάφους, επί της πατρίδας των Αλβανών. Ασφαλώς, τέτοιες αξιώσεις θα μείνουν μόνον επιθυμίες που ποτέ δε θα πραγματοποιηθούν, γιατί τα σύνορα της Αλβανίας είναι και θα μείνουν απαραβίαστα. Εμείς ωστόσο, ελπίζουμε και επιθυμούμε ώστε οι άνθρωποι με καλή θέληση στην Ελλάδα, οι δημοκράτες και προοδευτικοί άνθρωποι και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση να ιδούν τα ζητήματα πιο ρεαλιστικά και σωστά, γιατί οι σχέσεις φιλίας και καλής γειτονίας μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας είναι υπέρ του κοινού συμφέροντος και της ειρήνης στα Βαλκάνια. Οι σκευωρίες των ιμπεριαλιστών, που δε θέλουν ούτε το καλό του ελληνικού λαού ούτε το καλό του αλβανικού λαού, και οι μηχανορραφίες εκείνων που αποσκοπούν να δημιουργήσουν και να κρατήσουν μια τεταμένη κατάσταση μεταξύ των δύο χωρών μας, πρέπει να πάρουν τέλος. Εμείς πάθαμε πολλά από το ζυγό και τις ίντριγκες των ιμπεριαλιστών. Τόσο πολύ υπόφερε και υποφέρει και σήμερα ο ελληνικός λαός από τους ιμπεριαλιστές. Ο αλβανικός λαός και η Αλβανική Κυβέρνηση σκέφτονται ότι ήρθε πια ο καιρός να απορριφθούν αυτές οι μηχανορραφίες που εμποδίζουν τις σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών μας. Εμείς επιθυμούμε να έχουμε με την Ελλάδα ομαλές διπλωματικές σχέσεις, να αναπτύσσουμε εμπόριο εντός των δυνάμεων μας, να γνωρίσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο και να αποκαταστήσουμε την αμοιβαία καλή πίστη, πράγμα που έχει μεγάλη σημασία. Εμείς έχουμε ελπίδες ότι θα το πετύχουμε αυτό.


Ο ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΔΡΟΠΟΛΗΣ ΕΙΝΑΙ ΕΞΥΠΝΟΣ, ΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ

29 ΙΟΥΛΗ 1956

Στις 29 Ιούλη 1956, το πρωί, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, συνοδευόμενος από τις τοπικές αρχές, συναντήθηκε με τους συνεταιριστές του γεωργικού συνεταιρισμού της Γοραντζής στην Κάτω Δρόπολη. Σε ατμόσφαιρα χαράς, όπου έπαιρναν μέρος και πολλοί συνεταιριστές της Δερβιτσιάνης και της Βάνιστας, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα απήυθηνε στους παρευρισκόμενους και σε όλον το λαό της Δρόπολης εγκάρδιο χαιρετισμό εξ ονόματος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος και της Κυβέρνησης και συζήτησε πλατιά μ ' αυτούς.

Ο μειονοτικός λαός της περιοχής της Δρόπολης είναι λαός έξυπνος, εργατικός και πατριώτης κι έτσι όπως όλος ο αλβανικός λαός είναι κι αυτός πιστός στο Κόμμα. Υπάρχει λόγος γι' αυτό. Οι Δροπολίτες στο παρελθόν υπόφεραν το ίδιο όπως και ο αλβανικός λαός και το Κόμμα έδωσε και σ' αυτούς τη λευτεριά, τη γη, τα σχολεία στη μητρική γλώσσα και όλα τα δικαιώματα που απολαμβάνουν σήμερα, γι' αυτό και τρέφουν σεβασμό για το Κόμμα, βαθιά αγάπη και είναι πάντα έτοιμοι να εφαρμόσουν τη γραμμή του Κόμματος. Ζωντανό γεγονός γι' αυτό είναι ότι σε όλα τα χωριά του κάμπου της Δρόπολης ιδρύθηκαν γεωργικοί συνεταιρισμοί, μοναδικός και δοκιμασμένος δρόμος για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας στο χωριό. Εμείς είχαμε μεγάλες επιτυχίες στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη χώρα μας και το βιοτικό επίπεδο του λαού έχει βελτιωθεί πολύ. Στο δρόμο μας για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού έχουμε και δυσκολίες, που πάντα θα τις ξεπερνούμε, κι εμείς οι κομμουνιστές δεν τις κρύβουμε από το λαό αυτές τις δυσκολίες. Μερικοί, εκμεταλλευόμενοι αυτές τις πρόσκαιρες δυσκολίες, επικρίνουν το δρόμο μας. Αυτοί είναι εκείνοι που ο λαός πήρε από τα χέρια τους την εξουσία. Αυτοί μιλούν κατ' αυτόν τον τρόπο διότι δεν κάνουν πια εκείνη τη ζωή που έκαναν πριν με όλα τα καλά, σε βάρος σας.

Και δικαιολογημένα, ο φτωχός πριν από την Απελευθέρωση γεωργός Νάσος Σάρρας, λέει ότι μεγαλώσαμε με τα μαυρομάτικα φασόλια και τον καφέ και τη ζάχαρη δεν τα βλέπαμε με τα μάτια, και το νερό που πίναμε με χρήμα το αγοράζαμε, ενώ τώρα τα έχουμε όλα χάρη στη λαϊκή εξουσία που μας έβγαλε στο φως.

Το Κόμμα μας, που σαν οδηγό του έχει τις διεθνιστικές αρχές, έκανε και κάνει καθετί για το λαό της μειονότητας όπως και για όλον το λαό της χώρας. Άνοιξε για τη μειονότητα δημοτικά και 7τάξια σχολεία, και το περασμένο έτος για τα αγόρια και κορίτσια της μειονότητας άνοιξε την παιδαγωγική σχολή μέσης εκπαίδευσης στην ελληνική γλώσσα. Ο μειονοτικός λαός έχει τα παιδιά του στα λαϊκά συμβούλια των χωριών, που είναι η κυβέρνηση του χωριού, και στα άλλα ανώτατα όργανα της εξουσίας και του Κόμματος. Πολλοί νέοι από την περιοχή σας συνεχίζουν τις σπουδές στις ανώτατες σχολές της χώρας μας και δουλεύουν μαζί με τα αδέρφια τους Αλβανούς στα εργοστάσια και τα εργοστασιακά συγκροτήματα. Μερικοί άνθρωποι έξω, ακόμα δεν παραιτήθηκαν να παρουσιάζουν σκοτεινές τις τύχες της μειονότητας. Είναι όμως αλήθεια ότι πολλοί απ' αυτούς άρχισαν τώρα τελευταία να καταλαβαίνουν τη ματαιότητα στα λόγια τους. Ασφαλώς, τα κονδύλια που καθόρισε το Αμερικάνικο Σταίητ Ντηπάρτμεντ για ανατρεπτική δραστηριότητα, για σαμποτάζ και για προπαγάνδα, στρέφονται και κατά της χώρας μας, αλλά η δραστηριότητα των Αμερικάνων και των φίλων τους δεν είχε και ούτε πρόκειται να έχει αποτελέσματα στο λαό μας, ο οποίος έχει συντρίψει και πάντα θα συντρίβει αυτά τα σατανικά τους σχέδια. Τα παραμύθια που τσαμπουνάει μέρα μεσημέρι ο προδότης Παντελεήμων Κοτόκος και τα «παλληκάρια» του για τη λεγόμενη Βόρειο Ήπειρο, όχι μόνο έγιναν μπαγιάτικα αλλά και γελοία. Σ' αυτούς τους παρανοϊκούς λέμε: Παρατήστε τα παραμύθια, περί «Βορείου Ηπείρου», γιατί αυτά έχουν παλιώσει τώρα και τα δόντια σας έχουν πέσει για να δαγκάσετε τη Βόρειο Ήπειρο, όπως τη λέτε εσείς αλλά που εμείς τη λέμε Αλβανία, που ήταν Αλβανία και θα μείνει πάντα Αλβανία και καμιά δύναμη στον κόσμο δε θα τολμήσει να θίξει τα σύνορα της πατρίδας μας, γιατί έχει ποιος να τα υπερασπίσει.

Οι άνθρωποι με καλή θέληση στην Ελλάδα, που επιθυμούν να δημιουργήσουν καλές σχέσεις γειτονίας με τη χώρα μας, πράγμα που ήταν και μένει η επιθυμία μας, πρέπει να καθαρίσουν το δρόμο από τα αγκάθια και από τον Παντελεήμονα Κοτόκο και συντροφιά, ας τους στείλουν ηγούμενους σε κάνα παλιό μοναστήρι στο 'Αγιον Όρος, διότι αυτοί είναι αναχρονιστικά υποείμματα.

Με δολλάρια το Αμερικάνικο Σταίητ Ντηπάρτμεντ πασχίζει μάταια να ξεγελάσει και τα αδέρφια μας μειονοτικούς που από τα κακά των αντιλαϊκών καθεστώτων του παρελθόντος μετανάστευαν στις Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στην Αμερική, από τα αδέρφια μας αυτά αποκρύβουν την πραγματικότητα για την Πατρίδα, αποκρύβουν τις επιτυχίες και τις προόδους μας συγκαλύπτουν και το γεγονός πως η μειονότητα έχει τα ίδια δικαιώματα όπως όλη η άλλη μερίδα του λαού της χώρας μας, συγκαλύπτουν το γεγονός ότι ο μειονοτικός λαός έγινε αφέντης της γης, που μέχρι χθες την εκμεταλλεύονταν οι αγάδες του Αργυροκάστρου, στους οποίους το Κόμμα έδωσε τόσο γερό ξύλο, που ποτέ δε θα ξανασηκώσουν κεφάλι. Συγκαλύπτουν το γεγονός ότι εδώ ιδρύονται συνεταιρισμοί, ότι εδώ χτίζονται και στολίζονται σπίτια, κήποι, χωράφια, ότι εδώ άλλαξε η ζωή του λαού. Όλα αυτά τα συγκαλύπτουν εκεί από τα αδέρφια μας για να τους απογοητεύουν. Είναι χρέος μας, είναι χρέος σας να φωτίσουμε τα μυαλά των ξενιτεμένων αδελφών μας, να τους λέμε την αλήθεια για την ξανανιωμένη γενέτειρα τους, για την ευτυχισμένη ζωή που απολαβαίνουν σήμερα οι οικογένειες τους στους κόλπους της Πατρίδας. Έτσι εκείνοι θα ιδούν καλύτερα ότι η Αμερική είναι μια κακιά μητριά που τους βασανίζει και τους κάνει να υποφέρουν σωματικά και ψυχικά. Η Κυβέρνηση μας έκανε και κάνει συνεχείς προσπάθειες για να ζούμε σαν καλοί γείτονες με τον αδερφό ελληνικό λαό. Το Κόμμα μας έχει ξεσκεπάσει και ξεσκεπάζει τις προσπάθειες που κάνουν οι ιμπεριαλιστές να υποκινήσουν και να αυξήσουν τη διεθνή ένταση, αλλά οι προσπάθειες τους δεν είχαν επιτυχίες χάρη στην ειρηνική πολιτική που ακολουθούν οι σοσιαλιστικές χώρες και οι προοδευτικοί λαοί του κόσμου, καθώς και άλλες χώρες που δε θέλουν τον πόλεμο...

Το 3ο Συνέδριο του Κόμματος καθόρισε βαρυσήμαντα καθήκοντα για την ανάπτυξη της γεωργίας κατά το δεύτερο πεντάχρονο σχέδιο. Για να δυναμώσουν οικονομικά οι γεωργικοί συνεταιρισμοί συμβουλεύω τους συνεταιριστές να κάνουν τολμηρά σχέδια, να σπείρουν πιότερο καλαμπόκι και να παλέψουν για να πάρουν απ' αυτήν την καλλιέργεια μεγαλύτερες αποδόσεις, να αυξήσουν τον αριθμό αγελάδων, των γουρουνιών κλπ., για να αξιοποιούν καλά τις βοήθειες που χορηγεί το κράτος. Για να δυναμώσουν οργανωτικά οι συνεταιρισμοί, πρέπει να γίνονται πιο δραστήριες oι συνελεύσεις, να γίνεται σ' αυτές γερή κριτική και αυτοκριτική, να εισακούεται η φωνή των γυναικών, οι οποίες στην περιοχή της Δρόπολης είναι εργατικές, να δυναμώνει ο έλεγχος απ' τα κάτω.

Σας εύχομαι υγεία και επιτυχίες στη δουλειά, για να κάνετε πιο χαρούμενη και πιο ευτυχισμένη τη ζωή σας, τη ζωή του θαυμάσιου λαού μας!


ΗΡΘΕ Ο ΚΑΙΡΟΣ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΜΕΤΑΞΥ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΝΑ ΕΞΟΜΑΛΥΝΘΟΥΝ


Από τη συνέντευξη* που δόθηκε στο Μανώλη Γλέζο για την εφημερίδα «Αυγή» της ΕΔΑ.

22 ΝΟΕΜΒΡΗ 1957

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς βλέπετε εσείς την εξομάλυνση γενικά των σχέσεων μεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας; Ποια μέτρα κρίνετε αναγκαία να ληφθούν για τη βελτίωση αυτών των σχέσεων;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εμείς φρονούμε ότι ήρθε ο καιρός οι σχέσεις μεταξύ Λ.Δ. Αλβανίας και Ελλάδας να εξομαλυνθούν. Οι δύο χώρες μας, ανεξάρτητα από τη διαφορά των πολιτευμάτων τους, πρέπει να ζουν σε καλή γειτονία, να συνάψουν διπλωματικές σχέσεις, να αρχίσουν τις εμπορικές ανταλλαγές μεταξύ τους, να δημιουργήσουν επίσης τις δυνατότητες για πολιτιστικές σχέσεις.

Εμείς φρονούμε ότι πρέπει να μπει τέρμα στα τεχνητά και ανυπόστατα εμπόδια που προβάλλουν σ αυτή την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών και αυτό το απαιτούν τα κοινά συμφέροντα του αλβανικού λαού και του ελληνικού λαού, καθώς και το συμφέρον της ειρήνης στα Βαλκάνια και στην Ευρώπη. Ο ιταλικός και ο γερμανικός φασισμός υποδούλωσαν τους δύο λαούς μας, αλλά τόσο ο αλβανικός λαός όσο και ο ελληνικός λαός πολέμησαν ενάντια στον ίδιο εχθρό και απόκτησαν τη λευτεριά. Να προσπαθείς να κρατάς τον ελληνικό λαό μακριά από τον αλβανικό λαό όχι μόνον είναι μεγάλο λάθος, αλλά είναι και πράγμα αδύνατο. Παρά τις προσπάθειες εκείνων των στοιχείων που πασχίζουν να βαθύνουν κατά τρόπο τεχνητό τη διάσπαση με παράλογες αξιώσεις, ο αλβανικός λαός και ο ελληνικός λαός ήταν πάντοτε φίλοι και έχουν αγωνιστεί πάντοτε από κοινού ενάντια στους ίδιους εχθρούς. Ο αλβανικός λαός τρέφει μεγάλη συμπάθεια προς τον ελληνικό λαό, διότι είναι εργατικός, έξυπνος, γενναίος και φιλελεύθερος λαός. Γνωρίζουμε ότι και ο ελληνικός λαός τα ίδια αισθήματα τρέφει προς τον αλβανικό λαό. Γι αυτό δεν υπάρχει κανένας λόγος να εμποδίζονται οι καλές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας. Εμείς εκ μέρους μας έχουμε κάνει διαβήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Επαναπατρίσαμε τους Έλληνες που βρίσκονταν στη χώρα μας και λυπούμαστε που, σχετικά μ' αυτό το ζήτημα, μια μερίδα του ελληνικού Τύπου, μιλάω για τον αντιδραστικό Τύπο, διαστρεβλώνει τα γεγονότα. Προτείναμε το διακανονισμό των ορόσημων, από κοινού με την ελληνική κυβέρνηση αποφασίσαμε να καθαρίσουμε το κανάλι της Κέρκυρας από τις νάρκες που ενδεχομένως μπορεί να βρεθούν, είμαστε πρόθυμοι και επιθυμούμε να έχουμε εμπορικές σχέσεις με την Ελλάδα. Εμείς είμαστε αισιόδοξοι, επειδή τα σύννεφα που σκέπαζαν την αποκατάσταση ομαλών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας, άρχισαν να σκορπίζονται. Ελπίζουμε πως με την καλή θέληση των δύο πλευρών, θα τα διαλύσουμε τελειωτικά.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μεταξύ Ελλάδας και Λ.Δ. Γερμανίας δεν υπάρχουν διπλωματικές σχέσεις, ωστόσο οικονομικές σχέσεις υπάρχουν. Νομίζετε ότι η αποκατάσταση αμοιβαίων οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας, Λ.Δ. Γερμανίας και Αλβανίας θα συμβάλλει στη βελτίωση των σχέσεων; Στην προκειμένη περίπτωση τι είδους εμπορεύματα θα επιθυμούσε η Αλβανία να προσφέρει στην Ελλάδα και τι είδους εμπορεύματα θα προσέφερε η Ελλάδα στην Αλβανία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Νομίζουμε ότι είναι μπορετό και πρέπει να αρχίσουμε εμπορικές ανταλλαγές με την Ελλάδα. Μπορώ να πω ότι, άσχετα που δεν έχουμε διπλωματικές σχέσεις, μπορούν να αρχίσουν οι εμπορικές ανταλλαγές, έτσι καθώς υπάρχουν αυτές μεταξύ της Ελλάδας και των χωρών με τις οποίες αυτή δεν έχει διπλωματικές σχέσεις. Μπορώ να πω ότι ελληνικές εμπορικές φίρμες μας έχουν γράψει πως επιθυμούν να κάνουν εμπόριο με τη χώρα μας. Τα αρμόδια όργανα μας εμπορίου απάντησαν θετικά. Εμείς μπορούμε να πουλήσουμε στους Έλληνες πετρέλαιο, άσφαλτο, χρώμιο και πολλά άλλα βιομηχανικά προϊόντα και να αγοράσουμε από τους Έλληνες βιομηχανικά, κτηνοτροφικά κλπ. προϊόντα.

Οι στενότερες βέβαια επαφές ανάμεσα στις εμπορικές φίρμες θα ανοίξουν καλές και συμφερτικές προοπτικές για το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών μας. Αυτό επίσης θα καταστήσει δυνατό να γνωριστεί καλύτερα η οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη των δύο χωρών μας, θα ανοίξει το δρόμο για ανταλλαγές πολιτιστικών αντιπροσωπειών. Επιθυμούμε να γνωρίσει ο αδερφός ελληνικός λαός την πραγματικότητα στη χώρα μας και ελπίζουμε ότι εκπρόσωποι της προοδευτικής ελληνικής κοινής γνώμης θα έρθουν στην Αλβανία και εκπρόσωποι των αλβανικών κοινωνικών και πολιτιστικών οργανώσεων θα πάνε στην Ελλάδα για να γνωρίσουν το έργο και τον πολιτισμό ο ένας του άλλου.

Ο αλβανικός λαός είναι φιλελεύθερος λαός που πάντα έχει αγωνιστεί για τη λευτεριά, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας του. Αυτός σήμερα απόκτησε τη λευτεριά και οικοδομεί με επιτυχία το σοσιαλισμό. Αυτός είναι αποφασιστικός μαχητής της ειρήνης.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η θέση της Αλβανίας προς το κυπριακό;

ΑΠΑΝΊΉΣΗ: Ο αλβανικός λαός, εκτιμώντας την υπόθεση της λευτεριάς των λαών, είναι υπέρ της απελευθέρωσης του κυπριακού λαού από την κυριαρχία των Άγγλων αποικιοκρατών.

Ο αλβανικός λαός εύχεται στον αδερφό ελληνικό λαό ευτυχισμένη ζωή και ευημερία!


  1. Ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα βρισκόταν τότε στη Μόσχα για να πάρει μέρος στη Σύσκεψη των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων που συνήλθε το Νοέμβρη του 1957. Συναντήθηκε με το Μανώλη Γλέζο και του έδωσε αυτή τη συνέντευξη.


ΜΑΡΤΗΣ 1958

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ


Ο καθηγητής Σπύρο Κόντα, μου έστειλε μια σύντομη περίληψη του έργου του «Οι Αλβανοί (Σκιπετάροι) και το πελασγικό πρόβλημα». Στηριζόμενος σε έργα των μεγάλων ελλήνων συγγραφέων της αρχαιότητας όπως τον Όμηρο, σε φιλοσόφους όπως τον Αριστοτέλη και κάνοντας συγκρίσεις της γλώσσας των Αλβανών με την σανσκριτική και άλλες γλώσσες όπως την αρχαία ελληνική, σε ιστορικά, τοπωνυμικά στοιχεία, σε αρχαιολογικές ανακαλύψεις, γεωγραφικά δοσμένα κλπ., στο έργο του αυτό προσπαθεί να αποδείξει την αρχαιότητα και την καταγωγή του αλβανικού λαού, τον τοποθετεί στην «ιαπετική» εποχή και αποκαλύπτει τους προγονικούς του δεσμούς με τους Πελασγούς. Ο καθηγητής Κόντα τονίζει ότι η ύπαρξη των Πελασγών δεν είναι φαντασία, αλλά αυτοί αντιπροσωπεύουν έναν αρχαίο προελληνικό λαό που έχει κατοικήσει σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης, στα νησιά της Μεσογείου, στα παράλια της Βορείου Αφρικής και στις χώρες της Μεγάλης Ασίας, της Μικράς Ασίας και αλλού, λαός που, συμφωνάμε έναν όχι αβάσιμο προσδιορισμό, είχε δημιουργήσει μια «Πελασγική αυτοκρατορία» (Σχετικά μ' αυτόν τον προσδιορισμό, ο καθηγητής Κόντα αναφέρεται στο Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό του Ελευθερουδάκη, Αθήνα, τόμος 10ος, σελ. 559 - 560 και στη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήνα, τόμος 19ος, σελ. 873)και για πρώτη εστία του είχε την Ιγδία. Έτσι γράφει ο Κόντα.

Εννοείται ότι εδώ πρόκειται για μελέτες που πρέπει να βαθύνουν και να τεκμηριωθούν περισσότερο, πράγμα που πρέπει να το κάμουν με ιδιαίτερη φροντίδα και επιμονή τα ενδιαφερόμενα επιστημονικά μας ιδρύματα. Όπως και νά'ναι, αυτές παρουσιάζουν ενδιαφέρον και είναι σημαντικές για το υπό μελέτη πρόβλημα, δηλαδή για το πελασγικό πρόβλημα ως προς την αρχαιότητα του λαού μας.

Στον καθηγητή Κόντα θα στείλω ένα ευχαριστήριο γράμμα για την περίληψη που μου έστειλε και για να τον ενθαρρύνω στην πατριωτική και επιστημονική1 του δουλειά.

  1. Ο καθηγητής Κόντα έγραψε και άλλα δύο έργα: «Οι Ετρούσκοι» και «Προϊστορικές μελέτες».


ΤΕΤΑΡΤΗ 6 ΜΑΗ 1959


ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ

ΕΝΟΣ ΛΑΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΥΝΕΤΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ


Στη σημερινή σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου εξετάσαμε μερικά βασικά προβλήματα που βγήκαν από τη συζήτηση γύρω από το σχέδιο κειμένου της Ιστορίας της Αλβανίας.

Μίλησα κι εγώ. Εκτίμησα το κείμενο, που στη γενικότητα περιλαμβάνει πολύ καλά πράγματα, έχει όμως και προβλήματα που πρέπει να γίνει δουλειά πάνω σ' αυτά. Για μερικά απ' τα προβλήματα έδωσα τις απόψεις μου.

'Στην ομιλία Του για τη σημασία που έχει ο επιστημονικός προσδιορισμός της καταγωγής ενός λαού, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, μεταξύ άλλων, είπε:

Σημαντικό πρόβλημα που αξίζει να συζητηθεί είναι το πρόβλημα της καταγωγής του λαού μας. Αυτό το πρόβλημα μπορεί να μελετηθεί ξεκινώντας, πρώτα, από τα αρχαιολογικά αντικείμενα, που δε σε αφήνουν να σαλέψεις και, δεύτερο, από τη γλώσσα, η οποία, παρ' όλο που στο χρόνο παθαίνει αλλαγές, είναι ένας από τους δείχτες της προέλευσης των λαών. Δηλαδή τα αρχαιολογικά αντικείμενα και η γλώσσα αλληλοσυμπληρώνονται.

Το θέμα των πιο αρχαίων λαών και πολιτισμών, συμπεριλαμβανομένων και των Πελασγών, έχει μελετηθεί από διάφορους ιστοριοδίφες και επιστήμονες, που σκοπό είχαν να ανακαλύψουν πώς προήλθε ο πολιτισμός στον κόσμο. Στις απόψεις τους υπάρχουν διάφορες αντιπαλότητες, αποσκοπώντας ώστε ομάδες λαών να τις τοποθετήσουν πάνω από άλλους λαούς. Στη γενικότητα επικρατούσε η άποψη ότι στην ανάπτυξη του πολιτισμού έχουν υπερισχύσει οι μεγαλύτεροι λαοί, όπως οι Κινέζοι, οι Ινδοί, όι Γερμανοί, οι Σλάβοι. Τον ελληνισμό όλοι τον έχουν υπερασπίσει, τον πολιτισμό του τον έχουν τοποθετήσει σαν τον αρχαιότερο και τον πιο προοδευμένο, που έχει δώσει λάμψη στον κόσμο. Με βάση αυτές τις θέσεις, στους άλλους λαούς

βάλθηκε ένα τείχος. Ωστόσο, σύμφωνα μ' αυτούς, που είναι γνωστοί σαν ιστοριογράφοι του ελληνισμού, μεταξύ των οποίων και ο Όμηρος, συνάγεται ότι πριν από τους Έλληνες έζησαν άλλοι αρχαιότεροι λαοί, ένας από τους οποίους είναι και οι Πελασγοί. Υπήρχαν όμως και υπάρχουν στην Ελλάδα άνθρωποι που ζητούν να τοποθετήσουν πιο πέρα την καταγωγή του ελληνικού λαού.

Είναι γεγονός ότι οι Πελασγοί υπήρχαν, αλλά κανένας δε βάθυνε σαυτό το θέμα από αρχαιολογική και γλωσσολογική άποψη. Οι πατριώτες και οι συγγραφείς μας, σαν το Ναΐμ Φράσερι, μερικοί γερμανοί ιστορικοί κλπ., έχουν πει πως ο λαός μας κατάγεται από τους Πελασγούς, αλλά απαραίτητα αποδειχτικά, που να επιβεβαιώνουν αυτή την καταγωγή ακόμα δεν υπάρχουν. Τις απόψεις των γερμανών ιστορικών μπορούμε να τις θεωρήσουμε προοδευτικές για ό,τι αφορά την προέλευση μας από τους Πελασγούς. Είναι γνωστό πως αυτοί δεν έκαμαν αυτό μόνο για τον αλβανικό λαό, αλλά και για τους άλλους μικρούς λαούς. Απ' όσα έχω διαβάσει πολλές θέσεις τους άλλοι θέλησαν να τις απορρίψουν, ενώ εμείς, στηριζόμενοι στο μαρξισμό -λενινισμό, δε μπορούμε να απορρίψουμε ανθρώπους πολύ μορφωμένους, οι ιδέες των οποίων είναι προοδευτικές. Υπάρχουν και άλλοι Γερμανοί, οι θέ­σεις των οποίων είναι ρατσιστικές, διότι αυτοί παρουσιάζουν το γερμανικό λαό ως έναν αρχαίο και ανώτερο λαό, θέση αυτή που έχει τις ρίζες της βα-θειά στο γάλλο κόμη Γκομπινώ1. Όμως στον κόμη Γκομπινώ ανάγεται και η θέση για τους Ιλλυριούς. Λέει πως είναι ένας λαός καλός, ηρωικός, μαχητικός κ.λπ. και ότι απ' αυτούς είναι η καταγωγή μας. Εμείς δεν προβάλλουμε το ζήτημα από εθνικιστική άποψη και να πούμε ότι ήμασταν οι πιο πολιτισμένοι στον κόσμο ή πιο πολιτισμένοι από τους Έλληνες, λέμε όμως ότι άλλο είναι ο πολιτισμός και άλλο η αρχαιότητα ενός λαού.

Ο Κόντα μας έστειλε το άρθρο ενός έλληνα συγγραφέα, που λέει ότι οι Πελασγοί βοήθησαν στην ανάπτυξη της ελληνικής κουλτούρας κλπ. Αυτό και το γεγονός ότι οι Πελασγοί είναι οι προγενέστεροι των Αλβανών είναι δύσκολο να τα απορρίψουν οι μελετητές μας, προβάλλοντας σαν επιχείρημα μόνον επειδή αυτά τα είπαν κι άλλοι. Δε λέμε ότι ο Κόντα είναι πρωτότυπος, όμως δεν είμαστε της ιδέας αυτά να απορριφτούν.

Όσον αφορά τον ιλλυρικό πολιτισμό, εμείς διαθέτουμε αποδειχτικά και άλλα θα ανακαλύψουμε αργότερα. Στον τόπο μας έχουν γίνει μερικές ανακαλύψεις από τους Ιταλούς και τους Γάλλους2. Αυτοί ορμώνται να αποδείξουν τον ελληνικό πολιτισμό που στην ουσία υπήρξε, αλλά υπήρχαν και άλλοι πολιτισμοί, για τους οποίους αυτοί οι επιστήμονες δεν είναι προσανατοισμένοι. Εμείς θα συνεχίσουμε να κάνουμε ανακαλύψεις, διότι έχουν μεγάλη σημασία, τόσο για το λαό μας όσο και για τη γενική ιστορία. Σ' αυτά τα πλαίσια θα ανακαλύψουμε και τις ρίζες των Ιλλυριών στη χώρα μας.

Τη θέση ότι εμείς προερχόμαστε από τους Πελασγούς δεν πρέπει να την απορρίψουμε, μα να τη μελετήσουμε πιο πέρα. Καθήκον των ιστορικών μας είναι να βρουν τους δεσμούς των Πελασγών με τους Ιλλυριούς και την παραπέρα ανάπτυξη τους. Τώρα δεν τίθεται όπως πριν το θέμα της ύπαρξης του αλβανικού λαού σαν έθνος, όμως το πρόβλημα της καταγωγής πρέπει να επιλυθεί επιστημονικά, δηλαδή οι θέσεις που εγείρονται να εξηγηθούν αποδειγμένα. Εμείς δεν είμαστε ειδήμονες, όμως γνώμες μπορούμε να εκφέρουμε. Επομένως εγώ θα πρότεινα η θέση ότι προερχόμαστε από τους Πελασγούς να μελετηθεί και να τεκμηριωθεί, διότι αυτό το πρόβλημα δεν έχει λυθεί οριστικά, ενώ το θέμα των Ιλλυριών, σαν πρόγονοι του αλβανικού λαού, έχει αποδειχτεί. Ωστόσο οι δεσμοί ανάμεσα τους, δηλαδή μεταξύ των Πελασγών και των Ιλλυριών, μένει να αποδειχτεί.

1. Ζοζέ Αρτούρ Γκομπινώ (1816 - 1882), γάλλος αντιδραστικός εξτρεμιστής, κοινωνιολόγος, ένας από τους ιδρυτές της ρατσιστικής θεωρίας του μίσους του ανθρώπου προς τον άνθρωπο.

2. Πρόκειται για τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην Απολλωνία και το Βουθρωτό πριν από την Απελευθέρωση.


Αργυρόκαστρο, σαββατο

20 ΙΟΥΝΗ 1959

ΕΠΙΘΥΜΟΥΜΕ ΝΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΣΕ ΦΙΛΙΑ

ΜΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΛΑΟΥΣ

Επισκέφτηκα τον Ενωμένο Γεωργικό Συνεταιρισμό των Σωφρατίκων στην περιοχή της Κάτω Δρόπολης. Μίλησα με την ευκαιρία αυτή σε οργανωμένη συγκέντρωση.

Μιλώντας για την εξωτερική μας πολιτική τόνισα ότι εμείς επιθυμούμε να ζήσουμε σε φιλία με όλους τους λαούς, ιδιαίτερα με τους γειτονικούς λαούς. Τόνισα επίσης ότι ο αλβανικός λαός αγαπάει τον ελληνικό λαό, που είναι ωραίος λαός, εργατικός, μορφωμένος και με μεγάλες επαναστατικές παραδόσεις, μίλησα ωστόσο και για τον κίνδυνο που παρουσιάζει η πολιτική των κυβερνούντων της Ελλάδας και της Ιταλίας που δέχτηκαν την εγκατάσταση των πυραύλων στα εδάφη των χωρών τους.


ΟΧΙ ΜΟΝΟΝ ΕΜΕΙΣ, ΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ,

ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΔΙΕΘΝΙΣΤΕΣ,

ΑΛΛΑ ΟΛΟΣ Ο ΑΛΒΑΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ

ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ

20 ΙΟΥΝΗ 1959

Από το λόγο στη μεγάλη συγκέντρωση στο γεωργικό συνεταιρισμό των Σωφρατίκων της Κάτω Δρόπολης.

Αγαπητοί σύντροφοι και αδελφοί, μανάδες, κι αδελφές, Είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι ανάμεσα σας. Είμαι επίσης χαρούμενος που και οι δουλειές στο συνεταιρισμό σας πάνε καλά. Αυτό σημαίνει ότι η ένωση των τριών γεωργικών συνεταιρισμών πραγματοποιήθηκε σε σας με επιτυχία κι εσείς τρέφετε μεγάλη αγάπη για τη δουλειά και τη ζωή στο συνεταιρισμό, πράγμα που βοήθησε πολύ στη βελτίωση της ζωής στις οικογένειες σας. Φυσικά αυτό οφείλεται κατά πρώτο λόγο στο θαυμάσιο λαό αυτού του συνεταιρισμού και στην ορθή καθοδήγηση του Κόμματος μας.

Αφού μίλησε για τις μεγάλες αλλαγές που έγιναν στη Δρόπολη και για εκείνες που θα γίνουν στο κοντινό μέλλον σ' όλους τους τομείς της.ζωής και ιδιαίτερα στη γεωργία και την κτηνοτροφία, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα αναφέρθηκε και σε μερικά ζητήματα των σχέσεων της χώρας μας με τις γειτονικές χώρες.

Επιθυμούμε να ζήσουμε σε φιλία με όλους τους λαούς, ιδιαίτερα με τους γειτονικούς λαούς. Με τους λαούς της Γιουγκοσλαβίας ήμασταν και είμαστε φίλοι. Αλλά οι γιουγκοσλάβοι ρεβιζιονιστές ηγέτες, που διευθύνουν σήμερα στη Γιουγκοσλαβία, είναι εχθροί του μαρξισμού - λενινισμού, άρα και του μαρξιστικού - λενινιστικού Κόμματος μας. Απέναντι τους ήμασταν και είμαστε πολύ επάγρυπνοι και ποτέ δε θα αμβλύνουμε την επαγρύπνηση για το συμφέρον της υπεράσπισης των νικών του λαού μας.

Εμείς αγαπάμε επίσης και τον ελληνικό λαό. Όχι μόνον εμείς, οι κομμουνιστές, που είμαστε διεθνιστές, αλλά όλος ο αλβανικός λαός, αγαπάει τον ελληνικό λαό, που είναι ωραίος λαός, εργατικός, μορφωμένος και με μεγάλες επαναστατικές παραδόσεις. Ο ελληνικός λαός από αιώνες έχει αγωνιστεί για τη λευτεριά και την ανεξαρτησία του, πολέμησε και κατά των ναζι-φασιστών για μια ευτυχισμένη, χαρούμενη και ελεύθερη ζωή. Εμείς, φυσικά, δεν αναμιγνυόμαστε στις εσωτερικές υποθέσεις του ελληνικού λαού, απεναντίας, εμείς θέλουμε να ζήσουμε σε ειρήνη μ' αυτόν, το ίδιο όπως και με τον ιταλικό λαό. Λέμε και στους κυβερνήτες της Ιταλίας και της Ελλάδας: Γιατί επιτρέπετε την εγκατάσταση πυραύλων στα εδάφη των χωρών σας; Ποιους σκοπούς θα εξυπηρετήσει αυτό το πράγμα; Ποιος θα επιτεθεί στην Ελλάδα ή στην Ιταλία; Φυσικά, εμείς όχι. Η εγκατάσταση των πυραύλων στην Ιταλία ή στην Ελλάδα εξυπηρετεί μόνο τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές. Αυτό το πράγμα είναι κατά πρώτο λόγο σε μεγάλη ζημιά του ελληνικού λαού και του ιταλικού λαού. Έχουμε προειδοποιήσει τις κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας να μην εγκαταστήσουν πυραύλους στις χώρες τους. Ξέρουμε ότι στο ζήτημα αυτό δε φταίνε ο ιταλικός και ο ελληνικός λαός. Βλέπουμε ο ελληνικός λαός να διαμαρτύρεται ενεργά ενάντια στα μέτρα που προβλέπει να πάρει η ελληνική κυβέρνηση. Μάλιστα και αστικά κόμματα στην Ελλάδα, όπως για παράδειγμα αυτό του Βενιζέλου, μη μιλώντας εδώ για την ΕΔΑ, είναι ενάντια στην πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, είναι ενάντια στην εγκατάσταση των αμερικάνικων πυραύλων στο ελληνικό έδαφος. Η ελληνική κυβέρνηση δεν πρέπει να ακολουθήσει ένα δρόμο που είναι προς ζημία των συμφερόντων του ελληνικού λαού και όλων των λαών της Βαλκανικής. Φρονούμε ότι ο ελληνικός λαός δε θα ανεχτεί τέτοιο πράγμα.

Παρατηρούμε ότι στην Ελλάδα, όπου πολλά λόγια λέγονται για λευτεριά και δημοκρατία, φλογερά πατριωτικά στοιχεία, που έχουν αγωνιστεί με ηρωισμό για τη λευτεριά του ελληνικού λαού, εκείνοι που κάτω από το καθεστώς της άγριας τρομοκρατίας του γερμανικού φασισμού ξέσκισαν στην Ακρόπολη της Αθήνας τη σημαία του Χίτλερ και ύψωσαν την ελληνική σημαία, όπως είναι ο ήρωας του ελληνικού λαού Μανώλης Γλέζος, σήμερα βρίσκονται στις φυλακές, ενώ ο φασίστας στρατηγός του Χίτλερ Χόιζινγκερ, που ευθύνεται για βαριά εγκλήματα ενάντια στον ελληνικό λαό, ο οποίος και τον μισεί, πηγαίνει σήμερα στην Αθήνα και τον δέχονται με τσιριμόνιες οι ελληνικοί μοναρχοφασιστικοί κύκλοι. Μας φαίνεται παράξενη η πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης, που προσπαθεί με κάθε τρόπο να εμποδίσει την αποκατάσταση διπλωματικών και εμπορικών σχέσεων με τη χώρα μας ενώ μ' αυτούς που επετέθηκαν στην Ελλάδα και μάτωσαν τον αδερφό ελληνικό λαό στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τους διαδόχους του μουσσολινικού καθεστώτος, οι ηγέτες της Ελλάδας δέσανε στενή φιλία.

Ασφαλώς μία παρόμοια πολιτική όχι φιλική απέναντι στο λαό μας είναι συνέπεια της αμερικάνικης επιρροής πάνω σε μερικούς διευθύνοντες κύκλους της ηγεσίας του ελληνικού κράτους. Εμείς μπορούμε να πούμε ότι οι αντιπρόσωποι της Κυβέρνησης μας στον Οργανισμό Ενωμένων Εθνών έχουν τηρήσει επαφές με τους αντιπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης σαυτόν τον οργανισμό. Οι ίδιοι έχουν πει ότι η στάση που τηρούν μερικοί ιθύνοντες ελληνικοί κύκλοι απέναντι στην Αλβανία είναι ανυπόστατη. Φυσικά, η στάση αυτή δεν είναι σωστή από μέρους αυτών των ιθυνόντων κύκλων και έχουμε εμπιστοσύνη στον ελληνικό λαό ότι θα διευθετήσει αυτή την ανώμαλη κατάσταση μεταξύ των χωρών μας.

Είμαι πολύ χαρούμενος γι' αυτή την αγάπη που δείχνετε προς το Κόμμα και τη λαϊκή μας εξουσία. Το Κόμμα βλέπει σε σας έναν έμπιστο και εργατικό λαό, έτσι όπως είναι όλος ο λαός μας, ένας λαός με μεγάλο πιστεύω στο ευτυχισμένο μέλλον, στο σοσιαλισμό. Το Κόμμα μας, αδερφές και αδερφοί, είναι πάντα με σας· σας αγαπά το ίδιο, χωρίς καμιά διάκριση, έτσι όπως όλον τον αλβανικό λαό. Αλλά κι αν υπάρχει κάποια κακιά γλώσσα, που μιλάει ενάντια σ' αυτή την αγάπη, δεν έχει πια πέραση, τέτοια συνθήματα θα τα παίρνει ο αέρας, έτσι όπως σάρωσε τις ελπίδες εκείνων που μένουν στη φευγατιά, μακριά από την πατρίδα. Εκείνοι και πριν το ξέρανε ότι ήταν δύσκολο να δεχτεί επίθεση η Αλβανία, ότι το λαϊκό μας καθεστώς είναι ατράνταχτο. Τώρα οι ίδιοι αυτοί οι πεπειραμένοι εχθροί λένε: «Πήρε τέλος η δουλειά μας, να κάνουμε ό,τι μπορούμε να κάνουμε, για να βρούμε κάπου καμιά εργασία όσο να κρατήσουμε την ψυχή, διότι στην Αλβανία δεν μπορούμε πια να επιστρέψουμε».


ΔΕΥΤΕΡΑ 9 ΝΟΕΜΒΡΗ 1959

ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΣ ΑΙΜΑ

ΣΦΥΡΗΛΑΤΗΘΗΚΕ Η ΕΛΕΥΘΕΡΗ

ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΛΒΑΝΙΑ

Οι συνεταιριστές της Βόδριστας - Πάνω Δρόπολη, μου έστειλαν αυτές τις μέρες ένα γράμμα με το οποίο με προσκαλούν να πάρω μέρος στο γιορτασμό που θα κάμουν στις 13 Νοέμβρη 1959 με την ευκαιρία των εγκαινίων του ηρώου αφιερωμένου στους τρεις πεσόντες του χωριού και της τετάρτης επετείου της ίδρυσης του γεωργικού συνεταιρισμού τους. Αδυνατώντας να πάρω μέρος, επειδή έχω πολλή δουλειά, θα τους στείλω ένα ευχετήριο και συγχαρητήριο γράμμα.

Το κείμενο της επιστολής που ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έστειλε στους συνεταιριστές της Βόδριστας:

Στα μέλη του γεωργικού συνεταιρισμού «Τρεις πεσόντες» της Βόδριστας - Πάνω Δρόπολη.

Αγαπητοί σύντροφοι,

Δέχτηκα με ικανοποίηση την πρόσκληση που μου κάνατε για να πάρω μέρος στη γιορτή των εγκαινίων του ηρώου, αφιερωμένου στους τρεις πεσόντες του χωριού σας, και της τετάρτης επετείου της ίδρυσης του γεωργικού συνεταιρισμού, και σας ευχαριστώ ολόκαρδα για την πρόσκληση αυτή.

Το χωριό σας, όπως όλη η περιοχή της Δρόπολης, μαζί με όλον τον εργαζόμενο λαό μας, τράβηξε στα περασμένα, του λιναριού τα πάθη κάτω από την κυριαρχία των ντόπιων τσιφλικάδων, των μπέηδων και των αγάδων, υπόφερε πολλές φορές και για το κομμάτι του ψωμιού. Για το λόγο αυτό, μερικοί από τους συγχωριανούς σας ήταν αναγκασμένοι να πάρουν το δρόμο της ξενιτιάς, εγκαταλείποντας τους γονείς, τις γυναίκες και τα παιδιά, με ελπίδα ότι έτσι θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη ζωή των οικογενειών τους. Γι' αυτό στα χρόνια του αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας και το χωριό σας απάντησε στην έκκληση του Κόμματος και σηκώθηκε με το όπλο στο χέρι για να απελευθερωθεί μια και καλή από τους ξένους καταχτητές και από τους εσωτερικούς καταπιεστές.

Με το αίμα των χιλιάδων και χιλιάδων πεσόντων που έδωσε ο λαός μας σ' αυτόν τον ιερό αγώνα, συμπεριλαμβανομένων και των πεσόντων του χωριού σας, σφυρηλατήθηκε η ελεύθερη σοσιαλιστική Αλβανία, βελτιώθηκε η ζωή του εργαζόμενου λαού, που οικοδομεί τώρα με επιτυχία την καινούργια σοσιαλιστική ζωή.

Χαιρόμαστε πολύ που οι δουλειές στο συνεταιρισμό σας πηγαίνουν καλά, που εσείς έχετε πραγματοποιήσει με επιτυχία τις υποσχέσεις προς τιμή των 15χρονων της Απελευθέρωσης και που η ζωή σας καλυτερεύει από μέρα σε μέρα. Εγώ είμαι βέβαιος ότι αυτές οι επιτυχίες θα σας ωθήσουν για να αγωνιστείτε πιο αποφασιστικά για επιτυχίες ακόμα μεγαλύτερες, για να κάνετε πιο όμορφη και πιο ευτυχισμένη τη ζωή σας, πραγματοποιώντας έτσι το σκοπό για τον οποίο έχυσαν το αίμα τους οι μάρτυρες της λευτεριάς.

Αδυνατώντας να πάρω μέρος στο γιορτασμό της εγκαινίασης του ηρώου, στέλλω σε όλους τους συνεταιριστές και συνεταιρίστριες, σε όλο τον πληθυσμό του χωριού σας τους καλύτερους χαιρετισμούς και σας εύχομαι καινούργιες επιτυχίες στη δουλειά του συνεταιρισμού, για να παίρνετε όσο το δυνατό περισσότερα γεωργικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, να βελτιώνετε κάθε μέρα και πιο πολύ την υλική ευημερία και το μορφωτικό επίπεδο, να εκπληρώνετε πάντα τίμια τα καθήκοντα που βάζει το Κόμμα και η εξουσία, για το καλό σας, και για το καλό όλου του ηρωικού και εργατικού λαού μας.


Τίρανα, 11 Νοέμβρη 1959

Ενβέρ Χότζα


ΤΕΤΑΡΤΗ 11 ΜΑΗ 1960

ΕΠΙΖΗΜΙΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΤΟΥ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟΥ ΠΡΕΣΒΕΥΤΗ

ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ

Κάλεσα σε συνάντηση το σοβιετικό πρεσβευτή Ιβάνοφ, στον οποίο είπα ότι διαμαρτυρόμουν και απέρριπτα τις απόψεις που εξέφρασε ο σοβιετικός πρεσβευτής στην Αθήνα, Σεργκέγεφ, σύμφωνα με τον οποίο η χώρα μας, για να βελτιώσει τις σχέσεις με την Ελλάδα, πρέπει να φέρει ή στον.ΟΕΕ ή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το ζήτημα ότι για ποιο λόγο η Ελλάδα λέει πως είναι σε «εμπόλεμη κατάσταση» με την Αλβανία και «γιατί έχει εδαφικές διεκδικήσεις» σε βάρος της χώρας μας. Είπα στον Ιβάνοφ πως τέτοιες απόψεις του πρεσβευτή Σεργκέγεφ είναι ύποπτες και άδικες, επειδή ευνοούν την ελληνική αντίδραση να αρχίσει να κάνει θόρυβο γύρω απ" αυτά τα ζητήματα.

Ο Ιβάνοφ, φυσικά, όπως πάντοτε, και για να βγει από την κατάσταση, είπε ότι δεν ήξερε τίποτε και ότι θα διαβίβαζε στην ηγεσία του τη διαμαρτυρία μας.


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8 ΙΟΥΛΗ 1960

ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ,

ΟΠΟΙΟΣ ΚΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΣ,

ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΜΕ ΝΑ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙ

ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ

Δέχτηκα το σοβιετικό πρεσβευτή Ιβάνοφ, ο οποίος με ενημέρωσε για τη συνομιλία που είχε ο Χρουστσιόφ με το Σοφοκλή Βενιζέλο. Κατά τη συνομιλία αυτή, ο τελευταίος πρότεινε στο Χρουστσιόφ ότι, για τη βελτίωση των σχέσεων με την Αλβανία, πρέπει στην ελληνική μειονότητα στην Αλβανία να δοθεί αυτονομία. Ο Χρουστσιόφ, μεταξύ άλλων, είχε απαντήσει στο Βενιζέλο ότι την πρόταση και την επιθυμία του θα τις διαβίβαζε στους «Αλβανούς συντρόφους», γιατί μ' αυτούς θα συναντιόνταν στο Βουκουρέστι κλπ.

Είπα στον Ιβάνοφ ότι εναντιούμαι στη θέση που πήρε ο Χρουστσιόφ ότι δεν συμφωνώ καθόλου με την απάντηση που έδωσε στο Βενιζέλο κα τη θεωρώ ως απάντηση όχι ενός φίλου της Αλβανίας και καθόλου κατάλληλη για το υψηλό πόστο που κατέχει ο Χρουστσιόφ. Απορρίπτουμε με αποφασιστικότητα και αγανάκτηση την πρόταση του Βενιζέλου. Αυτόν το Βενιζέλο εμείς δεν τον γνωρίζουμε, είπα στον πρεσβευτή Ιβάνοφ, τον πατέρα του όμως τον γνωρίζουμε καλά. Αν η Μόσχα δεν τον γνωρίζει, παρόλο που πρέπει να τον γνωρίζει, εμείς της λέμε ότι αυτός έκαψε χωριά και περιοχές της Νότιας Αλβανίας κι έχει σκοτώσει χιλιάδες Αλβανούς, ήθελε να κάψει και την πόλη του Αργυρόκαστρου, οργάνωσε συμμορίες κι αυτός είναι που από καιρό έριξε την ιδέα της αυτονομίας της «Βορείου Ηπείρου»1.

Δεν επιτρέπουμε σε κανέναν, ας είναι αυτός και ο Χρουστσιόφ, να αμφισβητεί τα σύνορα της χώρας μας!

  1. Αναπτύσσοντας αυτό το ζήτημα στην Ολομέλεια της Κ.Ε του ΚΕΑ (Ιούλης 1960), ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα υπογράμμισε: «... η ιδέα του νέου Βενιζέλου είναι παλιά, είναι η ιδέα όλου του ελληνικού σωβινισμού. Γι" αυτό ενάντια σ' αυτήν την ιδέα, προς υπεράσπιση της ακεραιότητας της χώρας του, ο αλβανικός λαός στα περασμένα έχυσε αίμα και, αν χρειαστεί θα χύσει και στο μέλλον. Εμείς είμαστε υπέρ της ειρήνης στα Βαλκάνια, είμαστε υπέρ των ομαλών κρατικών σχέσεων, των εμπορικών σχέσεων, αλλά τέτοιους όρους με την Ελλάδα δεν παραδεχόμαστε». (Ενβέρ Χότζα. «Η Αλβανία αντιμέτωπη με το χρουστσιοφικό ρεβιζιονισμό». Εκδόσεις «Πορεία», Αθήνα 1976, σελ. 64).


ΚΑΝΑΜΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ

ΝΑ ΕΞΟΜΑΛΥΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

13 ΦΛΕΒΑΡΗ 1961

Από τις 13 - 20 Φλεβάρη 1961 διεξήγαγε τις εργασίες του στα Τίρανα το 4ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας. Ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, στην έκθεση που έδωσε σ' αυτό το Συνέδριο, αναφέρθηκε και στην επιθυμία και τις πρωτοβουλίες που πάρθηκαν από μέρους της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας για την εξομάλυνση των σχέσεων με την Ελλάδα.

Κάναμε πολλές προσπάθειες να εξομαλύνουμε τις σχέσεις με την Ελλάδα, έχουμε αναλάβει μονομερείς πρωτοβουλίες, έχουμε δώσει αρκετές δυνατότητες στην ελληνική κυβέρνηση να ανταποκριθεί στην προθυμία και την καλή μας θέληση. Αυτό κάναμε είτε με τον επαναπατρισμό των ελλήνων πολιτών που είχαν βρει άσυλο στην Αλβανία, είτε και με τον καθαρισμό του καναλιού της Κέρκυρας, είτε και με τις προτάσεις μας για τη διευθέτηση της κατάστασης στα σύνορα, για εμπορικές ανταλλαγές κλπ. Όμως οι έλληνες κυβερνήτες συνέχισαν το δρόμο των προκλήσεων στα σύνορα, των τρελών εκστρατειών για τη λεγόμενη εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ των δύο χωρών, των παράλογων αξιώσεων επί της Νότιας Αλβανίας και των συνωμοσιών σε βάρος της εδαφικής ακεραιότητας της πατρίδας μας. Εκείνοι φυσικά έχουν πάρει και θα παίρνουν πάντα από μας την πρέπουσα απάντηση. Εμείς, κρατώντας ψηλά την επαγρύπνηση, θα συνεχίσουμε και στο μέλλον την πολιτική μας προς την εξομάλυνση των σχέσεων με την Ελλάδα, αλλά, φυσικά, η εξομάλυνση αυτή εξαρτάται πολύ από την ελληνική κυβέρνηση, η οποία πρέπει αμέσως να παραιτηθεί από τις εχθρικές της ενέργειες ενάντια στη Λαϊκή Δημοκρατία της Αλβανίας.

Εμείς τρέφουμε μεγάλη αγάπη και σεβασμό για τους αδερφούς λαούς της Γιουγκοσλαβίας και Ελλάδας και επιθυμούμε και θα εργαστούμε ακατάπαυστα για να δυναμώσει αυτή η ειλικρινής φιλία που εμείς αισθανόμαστε γι αυτούς τους αδερφούς και γειτονικούς λαούς.

Τα ζωτικά συμφέροντα των λαών αυτής της περιοχής βάζουν μπροστά στις σοσιαλιστικές και μη σοσιαλιστικές χώρες επιταχτική την ανάγκη συντονισμού των κοινών προσπαθειών, για να διασφαλιστεί η ειρήνη και η συνεργασία μεταξύ των κρατών πάνω στη βάση των αρχών της μη επέμβασης, της ισότητας και του αμοιβαίου οφέλους. Είμαστε ειλικρινά υπέρ της πολιτικής της καλής γειτονίας, με την πεποίθηση ότι τέτοια πολιτική ανταποκρίνεται στα συμφέροντα της Αλβανίας, καθώς και στα συμφέροντα των γειτονικών χωρών.


ΠΕΜΠΤΗ 27 ΑΠΡΙΛΗ 1961

Η ΜΠΛΟΦΑ ΤΗΣ «ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΗΣ»

Στη διάσκεψη που έγινε στην Αθήνα για τη «βαλκανική συνεννόηση» εμείς δεν πήραμε μέρος διότι οι Έλληνες δεν έδωσαν βίζα στην αντιπροσωπεία μας, ενώ οι Γιουγκοσλάβοι σίγουρα επηρέασαν τους Έλληνες για να «απομονωθούμε» εμείς. Οι Ρουμάνοι και οι Βούλγαροι τα στρίψανε. Δεν κράτησαν το λόγο τους ότι δε θα πήγαιναν, σε περίπτωση που οι Έλληνες δεν έδιναν σ' εμάς βίζα. Μάλιστα ούτε μας ενημέρωσαν για το τι έγινε και τι ειπώθηκε εκεί. Εννοείται ότι σε βάρος μας έγιναν οι συνηθισμένες συκοφαντίες. Οι «φίλοι», βέβαια, σιώπησαν, αλλά μ' αυτή τη στάση τον εαυτό τους ξεμασκαρεύουν. Η ανακοίνωση που εκδόθηκε ήταν ένα ανάλατο και ανάρτυτο νερόπλυμα.


Αργυρόκαστρο, τριτη 14 νοεμβρη 1961

μεγαλη παλλαϊκη συγκεντρωση στο Αργυρόκαστρο

Μεγάλη παλλαϊκή συγκέντρωση στην πλατεία «Τσερτσίζ Τόπουλι» στο Αργυρόκαστρο. Στο λόγο που εκφώνησα, αφού χαιρέτησα τον ηρωικό λαό του Αργυροκάστρου εξ ονόματος της ΚΕ του Κόμματος και της Κυβέρνησης, τον ευχαρίστησα για την αγάπη που δείχνει προς το Κόμμα Εργασίας, χωρίς το οποίο ο λαός μας ακόμα και σήμερα στις μέρες μας θα ζούσε σε βαριά σκλαβιά, υποδουλωμένος και σε αθλιότητα, η πατρίδα μας δε θα ήταν ελεύθερη και ανεξάρτητη. Μιλώντας για το ένδοξο παρελθόν του λαού μας, ανέφερα τους μακροχρόνιους αγώνες των προσπάππων και παππούδων μας, που έχυσαν ποτάμι το αίμα τους για να υπερασπίσουν την τιμή τους, να ζήσουν ελεύθεροι κι ανεξάρτητοι, για τη γη και το ψωμί τους.

Τόνισα σε συνέχεια τις μεγάλες αλλαγές που έγιναν στη χώρα μας κατά τα 17 αυτά χρόνια μετά την Απελευθέρωση.

Στο τέλος μίλησα για μερικά προβλήματα της παρούσας διεθνούς κατάστασης, για την ορθή πολιτική αρχών που ακολουθεί η χώρα μας στην πάλη κατά του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, για τις υποχωρήσεις και τις οπορτουνιστικές απόψεις του Χρουστσιόφ απέναντι στις κεφαλές του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού, για τις αντιαλβανικές πράξεις του, για την καλή μας θέληση για σχέσεις με τις γειτονικές χώρες όπως με τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα χωρίς ποτέ να παραιτηθούμε από την πολιτική και ιδεολογική πάλη μας ενάντια στους γιουγκοσλάβους ρεβιζιονιστές, ούτε να παραιτηθούμε από την προάσπιση των δικαιωμάτων των αδελφών μας στην Κοσόβα, στη Μακεδονία και το Μαυροβούνιο, ούτε από το ξεμασκάρεμα και την εναντίωσή μας στις αξιώσεις των Βενιζέλων και Ζωγράφων να κατατεμαχίσουν την Αλβανία.


ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

14 ΝΟΕΜΒΡΗ 1961

Από το λόγο στη μεγάλη συγκέντρωση με το λαό της επαρχίας Αργυροκάστρου.

Εμείς ακολουθούμε με αφοσίωση τη γραμμή της ειρηνικής συνύπαρξης, αλλά εκείνη τη συνύπαρξη που μας διδάσκουν ο Λένιν και ο Στάλιν, όχι αυτή του ρεβιζιονιστή Χρουστσιόφ. Εμείς θέλουμε να έχουμε καλές σχέσεις με τη γιουγκοσλάβικη κυβέρνηση, μα ποτέ δε θα παύσουμε να ξεσκεπάζουμε τη φιλοαμερικάνικη πολιτική και τις αντιμαρξιστικές θέσεις της τιτοϊκής κλίκας. Εμείς κάνουμε εμπόριο και θέλουμε να συνεχίσουμε το εμπόριο με τη Γιουγκοσλαβία. Θέλουμε επίσης να έχουμε καλές σχέσεις και με την Ελλάδα, άσχετα από το καθεστώς που υπάρχει σ' αυτή τη χώρα.

Μα ο Ν. Χρουστσιόφ αλλιώς τα παίρνει αυτά τα ζητήματα. Αλλιώς την καταλαβαίνει τη συνύπαρξη μας με την Ελλάδα και τη Γιουγκοσλαβία. Αυτός θέλει να παύσουμε εμείς αμέσως την πολιτική και ιδεολογική πάλη εάντια στους γιουγκοσλάβους ρεβιζιονιστές. Τη συνύπαρξη μας με την Ελλάδα ο Ν. Χρουστσιόφ την καταλαβαίνει με το να δώσουμε σ' αυτή το δι­καίωμα να καταβροχθίσει την Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο, για τις οποίες η ελληνική αντίδραση πρόβαλλε από καιρό αξιώσεις. Αυτό είναι ένα παλιό όνειρο της. Προπαντός μετά την Ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας της Αλβανίας το 1912, η αντιδραστική κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου, κάτω από τις λόγχες του ελληνικού σοβινιστικού στρατού, ανακήρυξε την άνοιξη του 1914 τη λεγόμενη αυτονομία της Βορείου Ηπείρου, σαν πρώτο βήμα για την προσάρτηση της Νότιας Αλβανίας. Αλλά οι έλληνες σοβινιστές, ο Χρουστσιόφ και οι άλλοι εχθροί, να το ξέρουν καλά ότι έδυσαν μια για πάντα εκείνοι οι καιροί, οπόταν τα εδάφη της Αλβανίας γίνονταν μέσο ανταλλαγής, ότι η Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο ήταν, είναι και θα είναι αλβανικά εδάφη, ότι για να υπερασπίσει την ακεραιότητα της χώρας του, ο αλβανικός λαός στο παρελθόν έχυσε αίμα κι αν παραστεί ανάγκη θα χύσει αίμα και στο μέλλον.

Όλοι σας το ξέρετε τι ήταν αυτή η «αυτονομία της Βορείου Ηπείρου». Όπως πολλοί από σας, έτσι κι εγώ ήμουν μικρός τον καιρό αυτής της «αυτονομίας», αλλά οι πατεράδες και οι παππούδες μας το ξέρανε καλά τι κρυβόταν πίσω απ' αυτή. Η «αυτονομία» της Νότιας Αλβανίας που από καιρό την κήρυσσαν και την εφάρμοσαν ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Ζωγράφος, επεδίωκε το διαμελισμό της Αλβανίας. Στον καιρό της «αυτονομίας» κάηκαν και κατεδαφίστηκαν αλβανικά χωριά, από τους ανθρώπους του Ζωγράφου, σφάχτηκαν γέροι και γυναικόπαιδα. Τώρα, ο γιος του Ελευθέριου, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, πήγε στη Μόσχα και είπε στο Ν. Χρουστσιόφ ότι «με την Αλβανία εμείς θα συνεννοηθούμε αν συζητήσουμε και για το ζήτημα της «Βορείου Ηπείρου», η υπόθεση της οποίας πρέπει να λυθεί με τη μορφή της αυτονομίας»1. Εκείνος συζήτησε αυτό το νεκρό ζήτημα με το Χρουστσιόφ διότι το ξέρει καλά σε τι νερά πλέει τούτος. Ο Χρουστσιόφ, που παριστάνει το μαρξιστή και το σύμμαχο της Αλβανίας, παρ' όλο που είναι και Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚ της ΣΕ, λέει στο Σοφοκλή ότι «αυτά τα ζητήματα εσείς πρέπει να τα λύσετε κατά τρόπο ειρηνικό, αλλά εγώ την άποψη αυτή θα την πω στους Αλβανούς συντρόφους», και με τη μεγαλύτερη αναίδεια μας ενημερώνει γι" αυτή τη συνομιλία τους. Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος μας έδωσε αυστηρή απάντηση στο Χρουστσιόφ, λέγοντας του ότι αυτό που συζήτησε με το Βενιζέλο δεν ήταν καθόλου μαρξιστικό, ότι τα σύνορα της Αλβανίας είναι απαραβίαστα και ότι στην Αλβανία δεν υπάρχει ούτε σπιθαμή ξένης γης. Συνεπώς, ακυρώσαμε αυτή τη συνομιλία που έκανε με το Βενιζέλο, του είπαμε πως, όταν αυτός ο αντιδραστικός έθεσε τις αξιώσεις του επί της Νότιας Αλβανίας, εσείς αντί να συνομιλούσατε μ' αυτόν έπρεπε να τον βάλετε στη θέση του.

Στον Ν. Χρουστσιόφ δεν αρέσει η θέση μας, αλλά δε μας χαλάει η δουλειά. Η γραμμή του Κόμματος μας αρέσει κατά πρώτο λόγο στο λαό μας που υπερασπίζει την πατρίδα, τα ιερά της σύνορα τη λευτεριά και την ανεξαρτησία της. Αυτό είναι το μαρξιστικό και καθόλου δεν είναι εθνικιστικό και σοβινιστικό. Ποτέ το Κόμμα μας δεν εκδήλωσε αισθήματα σωβινισμού.' Ενας πληθυσμός σχεδόν ίσος μ' αυτόν της Αλβανίας ζει στην Κοσόβα, στη Μετοχία, στη Μακεδονία και το Μαυροβούνιο. Αυτός ο πληθυσμός σφαγιάστηκε, τρά- βήξε του λιναριού τα πάθη από τους κράληδες της Σερβίας. Αυτά τραβάει και στις μέρες μας από τους νέους γιουγκοσλάβους κράληδες. Να υπερασπίζεις την πατρίδα και το λαό σου είναι απόλυτα μαρξιστικό. Γι' αυτό και το Κόμμα μας, έχει υψώσει επανειλημμένα τη φωνή προς υπεράσπιση των δικαιωμάτων των αδελφών μας στη Γιουγκοσλαβία, μα ποτέ δεν έτρεφε αισθήματα σοβινιστικά.

Οι ρεβιζιονιστές μας κατηγορούν πως εμείς δεν επιθυμούμε τη συμβίωση με τους γείτονες βαλκανικούς λαούς. Αυτό είναι ψέμα. Πώς είναι δυνατό εμείς, μια μικρή χώρα, να μην επιθυμούμε να ζούμε ήρεμα και σε καλές σχέσεις με τους γείτονες; Μα με ποιον να συμβιούμε; Η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να δηλώνει ότι είναι σε εμπόλεμη κατάσταση με την Αλβανία, ότι αυτή έχει αξιώσεις για την Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο και κάνει επανειλημμένα προκλήσεις στα σύνορα μας. Τότε, ποιος είναι που δε θέλει να συζεί;!...


1. Σαυτή τη συνομιλία, μέσα στα άλλα, ο Χρουτστιόφ είχε πει στο Σοφοκλή Βενιζέλο ότι είχε δει στην Κορυτσά πώς δούλευαν αδελφωμένοι Έλληνες και Αλβανοί, παρ' όλο που στην Κορυτσά δεν υπάρχει καθόλου ελληνική μειονότητα.

Σχετικά μ' αυτό το ζήτημα στη Σύσκεψη των 81 Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων στη Μόσχα (Νοέμβρης 1960), ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, απευθυνόμενος στο Χρουστσιόφ τόνισε: «Εμείς δεν είμαστε σε αντίθεση να κάνετε πολιτική με το Σοφοκλή Βενιζέλο, όμως με τα σύνορα και τα δίκαια μας να μην κάνετε πολιτική, γιατί εμείς ούτε το επιτρέψαμε, ούτε θα το επιτρέπουμε. Και γι' αυτό δεν είμαστε εθνικιστές, μά διεθνιστές». (Ενβέρ Χότζα. «Η Αλβανία αντιμέτωπη με το χρουστσιο-φικό ρεβιζιονισμό». Εκδόσεις «Πορεία», Αθήνα 1976, σελ. 317).


ΣΑΡΑΝΤΙ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1961

Η ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΤΕΚΕΙ ΣΕ ΓΕΡΕΣ ΘΕΣΕΙΣ

Στη συζήτηση που έκαμα σήμερα στη σύσκεψη του Γραφείου της Κομματικής Επιτροπής της Επαρχίας Σαραντιού, στάθηκα σε μερικά προβλήματα της παρούσας διεθνούς κατάστασης, της ανάπτυξης των σχέσεων ανάμεσα στη χώρα μας, τη Σοβιετική Ένωση και τις άλλες χώρες της λαϊκής δημοκρατίας.

Τόνισα στους παρευρισκόμενους ότι οι ρεβιζιονιστικές ομάδες στα κομμουνιστικά και εργατικά κόμματα θα μας δημιουργήσουν προβλήματα, όπως θα έχουμε προβλήματα και από τους τριγυρινούς εχθρούς μας. Εμείς ξέρουμε ότι αφού ο Ν. Χρουστστιόφ μιλάει εναντίον μας και κάνει ανοιχτά έκκληση στον αλβανικό λαό για εξέγερση, οι τιτοϊκοί ενεργούν δραστικά και με ραφιναρισμένες μεθόδους ενάντια στη χώρα μας. Το ίδιο συμβαίνει και με τους έλληνες μοναρχοφασίστες.

Οι έλληνες σοβινιστές, κατά τη λογική τους, νομίζουν ότι για να αναπτύξουν εχθρική δουλειά σε βάρος της χώρας μας, έχουν τη μειονότητα. Αυτή είναι μια αντιδραστική σωβινιστική κρίση, γιατί η πραγματικότητα στέκει ολωσδιόλου διαφορετικά. Η εθνική ελληνική μειονότητα στην Αλβανία στέκει σε γερές θέσεις, αυτή είναι συνδεμένη στενά με τον αλβανικό λαό και όχι μόνο τώρα στο καθεστώς της λαϊκής δημοκρατίας, αλλά και από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ακόμα, όταν τα στρατεύματα του Βενιζέλου κατέλαβαν την Κορυτσά και το Αργυρόκαστρο, στον καιρό του Ζώγου, στον καιρό της ελληνικής κατοχής της Νότιας Αλβανίας το 1940, και κατά τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα. Είναι ιστορικό γεγονός ότι και σε εκείνους τους συγκεχυμένους καιρούς, η μειονότητα δεν έπεσε στις θέσεις των ελλήνων σωβινιστών. Μιλάω για το λαό και όχι για τους εμπόρους και τις αντιδραστικές κεφαλές όπως οι Βασίλ Σαχίνηδες. Οι μάζες δεν ήταν ποτέ στις θέσεις του ελληνικού σωβινισμού. Όταν ήρθαν οι Έλληνες στη Νότια Αλβανία, πολύ εύκολα οι μειονοτικοί θα μπορούσαν να γυρίσουν τις πλάτες στους Αλβανούς, αλλά αυτοί, παρ' όλο που υπέφεραν οι ίδιοι, το ψωμί το μοιράζονταν και τους το πήγαιναν μέχρι το Αργυρόκαστρο. Αυτό είναι γεγονός. Τώρα η προπαγάνδα και ο ελληνικός αντιδραστικός Τύπος προσπαούν να χωρίσουν την ελληνική μειονότητα από τον αλβανικό λαό.


ΣΑΡΑΝΤΙ, ΣΑΒΒΑΤΟ 18 ΝΟΕΜΒΡΗ 1961

ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΧΡΟΥΣΤΣΙΟΦΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Στη μεγάλη συγκέντρωση που έγινε σήμερα με το λαό της επαρχίας Σαραντιού, μίλησα για τις μεγάλες προοπτικές που διανοίγονται για το μέλλον στη χώρα μας και στην επαρχία του Σαραντιού, καθώς και για μερικά ζητήματα της σημερινής διεθνούς κατάστασης· για την από κοινού συνωμοτική αντιμαρξιστική κι αντεπαναστατική δραστηριότητα των σοβιετικών ρεβιζιονιστών και των αμερικάνων ιμπεριαλιστών, για τις συκοφαντίες και τις συνωμοσίες τους σε βά·ρος της χώρας μας, καθώς και για την αποφασιστική και αδιάλλαχτη πάλη που το Κόμμα μας έκαμε και συνεχώς θα κάνει ενάντια στους σύγχρονους ρεβιζιονιστές, κλπ..

Ξεσκεπάζοντας δριμύτατα τη χρουστσιοφική πολιτική της συνύπαρξης με τις καπιταλιστικές χώρες, στο λόγο μου τόνισα ότι ο Ν. Χρουστσιόφ κηρύσσει τη συνύπαρξη μας με τις καπιταλιστικές χώρες, αλλά τη συμβίωση την καταλαβαίνει ανάποδα, ότι η εργατική τάξη και οι εκμεταλλευόμενοι των καπιταλιστικών χωρών να μην κάνουν απεργίες, να μην καταπολεμούν τους καπιταλιστές των χωρών τους, αλλά να μονοιάζουν μ' αυτούς και να προσπαθούν να πάρουν την εξουσία με εκλογές. Έτσι, κατά το Χρουστσιόφ, το προλεταριάτο μέσω ψηφοφοριών θα στείλει τους εκπροσώπους του στο κοινοβούλιο, θα κερδίσει εκεί τις περισσότερες θέσεις και θα κάνει τους δικούς του νόμους. Από δω συνάγεται ότι η αστική τάξη ένα καλό πρωί θα παραδώσει εθελοντικά την εξουσία στο προλεταριάτο! Ναι, αλλά αυτή η άποψη είναι πολύ βλαβερή, γιατί βάζει τους λαούς στον ύπνο, βάζει στον ύπνο και την εργατική τάξη. Να, λοιπόν, πού σε οδηγεί η οπορτουνιστική πολιτική του Ν. Χρουστσιόφ.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, το κόμμα της ΕΔΑ στην Ελλάδα. Ως γνωστό, αυτό είναι προοδευτικό κόμμα. Οι Έλληνες κομμουνιστές και πατριώτες είχαν πετύχει να έχουν 75 βουλευτές στην Ελληνική Βουλή. Μα ακριβώς τον καιρό που ο Ν. Χρουστσιόφ διακήρυξε τη ρεβιζιονιστική θέση του, η ελληνική κυβέρνηση έσφιξε περισσότερο τα λουριά, εξέδωσε ένα νόμο που περιόρισε ακόμα πιο πολύ τη δυνατότητα αντιπροσώπευσης των δημοκρατικών στρωμάτων του πληθυσμού στη Βουλή. Έτσι στις τελευταίες εκλογές που έγιναν στην Ελλάδα, το κόμμα της ΕΔΑ, από 75 βουλευτές που είχε, τώρα έχει μόνο 20 βουλευτές και ο ήρωας του ελληνικού λαού Μανώλης Γλέζος, που ο λαός τον εξέλεξε, συνεχίζει να κρατείται στις φυλακές της Κέρκυρας, παρ’ όλο που είχε ψήφους περισσότερους από κάθε άλλον βουλευτή. Αυτό δείχνει ότι οι μοναρχοφασιστικοί κύκλοι ούτε και ρωτάνε για τη θέληση του λαού.


ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΓΕΝΑΡΗ 1962

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΑΣ ΚΑΝΟΥΝ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Με την ευκαιρία της παράδοσης στην Κακαβιά μερικών ελλήνων προσφύγων, που επιθυμούσαν να γυρίσουν στη χώρα τους, η ελληνική "αντιπροσωπεία έδειξε φιλοφροσύνη και αγαθή προαίρεση και ζήτησε να συζητήσει και για σύναψη διπλωματικών σχέσεων. Φυσικά αυτές ήταν βολιδοσκοπήσεις από μέρους τους. Οι δικοί μας τους είπαν πως δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να συζητήσουν γι' αυτό το ζήτημα, επομένως, «άμα θέλετε αποτανθείτε στην Κυβέρνηση μας μέσω διπλωματικών καναλιών». Αργότερα οι Έλληνες έκαμαν στους δικούς μας την πρόταση για «να έρθει μια επίσημη ελληνική αντιπροσωπεία στα Τίρανα για συνομιλίες σχετικά με τον επαναπατρισμό των άλλων προσφύγων, να συνομιλήσει και για τις διπλωματικές σχέσεις». Εμείς ειδοποιήσαμε τους συντρόφους μας να τους πούνε πως δεν έχουμε καμιά αντίρρηση, να κοπιάσουν.

Χτες ο Χαλίμ Μπούντο, αντιπρόσωπος της χώρας μας στον ΟΕΕ, προσκλήθηκε για γεύμα από τον έλληνα συνάδελφο του, αντιπρόσωπο της Ελλάδας σ' αυτόν τον οργανισμό.


ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΗ 1962

ΘΕΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗ ΜΕΡΚΟΥΡΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ


Ο Σταμάτης Μερκούρης1, που ήρθε για φιλική επίσκεψη στη χώρα μας, είχε επαφές με τους ανθρώπους μας, είδε τη χώρα και μίλησε πολύ καλά. Εξέφρασε τη μεγάλη έκπληξη του για τις προόδους της Αλβανίας. Όπως είπε ο ίδιος, ήταν ανώτερος αξιωματικός του ελληνικού στρατού στον καιρό του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, είχε δει την Αλβανία τότε, έχει διαβάσει και έχει ακούσει πολλά κακά λόγια για μας από τους εχθρούς μας. Γι' αυτό, είπε: «Έμεινα κατάπληκτος».

Ασφαλώς, ο Μερκούρης, με το πρόσχημα της «βαλκανικής συνεννόησης», είναι επιφορτισμένος από την ελληνική κυβέρνηση να κάμει βολιδοσκοπήσεις για σύναψη διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες μας. Αυτός ήταν υπέρ. Και από τη μεριά μας εκφράστηκε η προθυμία, τονίζοντας του ταυτόχρονα ότι εμείς απορρίπτουμε με περιφρόνηση τις αξιώσεις μερικών ελληνικών κύκλων, που και ο ίδιος ο Μερκούρης τις χαρακτήρισε παράλογες.


  1. Τότε πρόεδρος της ελληνικής κίνησης για τη βαλκανική συνεννόηση.


ΓΕΝΑΡΗΣ 1964

ΟΙ ρεβιζιονιστές υποστηρίζουν

ΤΙΣ ΑΝΤΙΑΛΒΑΝΙΚΕΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Στην καμπάνια για τις κοινοβουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, ο Σοφοκλής Βενιζέλος επανειλημμένα και κατά τρόπο προκλητικό έβαλε το λεγόμενο πρόβλημα της Βορείου Ηπείρου. Στις 17 Δεκέμβρη 1963, σε συνέντευξη που έδωσε σε ανταποκριτή της εφημερίδας «Το Βήμα», πρόβαλε πάλι αξιώσεις για εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις από τη χώρα μας, λέγοντας: «Εμείς θα συνεννοούμασταν εύκολα με την Αλβανία, εάν αυτή η χώρα θα δεχότανε να δώσει διοικητική αυτονομία στην ελληνική μειονότητα στη Νότια Αλβανία».

Οι αντιαλβανικές δηλώσεις και στάσεις αυτού του λυσσαλέου μοναρχοφασίστα βρήκαν υποστήριξη από διάφορους ρεβιζιονιστές. Είναι γνωστή η συνομιλία που είχε για την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία με το ρεβιζιονιστή Χρουστσιόφ και οι διαβεβαιώσεις που ο τελευταίος του έδωσε ότι θα διαβιβάσει στους «Αλβανούς συντρόφους» τις σωβινιστικές και από τις θέσεις της Μεγάλης Ιδέας σκέψεις και αξιώσεις του. Τον τελευταίο καιρό στο σοβιετικό Τύπο δεν έλειψαν οι χαιρετισμοί προς τους έλληνες «συμμάχους».

Και τα επίσημα όργανα της προπαγάνδας των γιουγκοσλάβων ρεβιζιονιστών δεν καθυστέρησαν σ' αυτή την κατεύθυνση. Έτσι, λόγου χάρη, το πρακτορείο Τ ΑΝ ΥUG όχι μόνον αναμετάδωσε τη συνέντευξη του Σοφοκλή Βενιζέλου με τον ανταποκριτή της εφημερίδας «Το Βήμα», αλλά πήγε και πιο πέρα. Στο αίτημα του «για διοικητική αυτονομία της ελληνικής μειονότητας στη Νότια Αλβανία» αυτό το πρακτορείο πρόσθεσε τη φράση «υπό την εξάρτηση της Ελλάδας». Αυτό δεν είναι τυχαίο και μ' αυτό οι Γιουγκοσλάβοι έδειξαν και μια φορά ακόμη ότι είναι υπέρ του διαμελισμού της Αλβανίας. Μ' αυτό απευθύνθηκαν και στον ίδιο το Βενιζέλο (ο οποίος δεν την αποκάλυψε πλέρια την κρυφή συμφωνία και συμμαχία ανάμεσα στους τιτοϊκούς και την ελληνική μοναρχοφασιστική αντίδραση για το διαμελισμό της Αλβανίας) και του έκαμαν παρατήρηση σχετικά με το ζήτημα αυτό, μιλώντας απερίφραστα.

Για μας, η στάση των τιτοϊκών ήταν από καιρό ξεκάθαρη, αλλά την ομολόγησαν για άλλη μια φορά οι ίδιοι με το στόμα τους.

Σχετικά μ' αυτό το ζήτημα είπε τα δικά του και ο βουλγαρικός Τύπος. Η γνώμη όμως των οργάνων του βουλγαρικού Τύπου δεν αντιπροσωπεύει φυσικά τη γνώμη ούτε των βουλγάρων κομμουνιστών ούτε και του αδελφού βουλγαρικού λαού. Αντιπροσωπεύει, καθώς έγινε συνήθιο εκεί, τη γνώμη του διευθυντή της ορχήστρας. Ο Τύπος του Χρουστσιόφ δεν μπορούσε ασφαλώς ο ίδιος να μιλήσει επί του προκειμένου, κι έτσι τη φορά αυτή μίλησε γι' αυτόν ο βουλγαρικός Τύπος, που προσπάθησε να διορθώσει το ΤΑΝ ΥUG και να εκφράσει την «ορθοέπεια» του κύριου Βενιζέλου. Αλλά και ο βουλγαρικός Τύπος, στις προσπάθειες του να τοποθετήσει «ορθά» τη στάση του Χρουστσιόφ και τη συμφωνία του με το Βενιζέλο, συνάμα δε να ικανοποιούσε και τους τιτοϊκούς, με μια «σπάνια εξυπνάδα» πρόσθεσε κάτι από μέρους του. Δεν είπε ούτε λίγο ούτε πολύ, είπε μόνον να δοθεί αυτονομία στη Νότια Αλβανία, όπως έκαμαν οι Γιουγκοσλάβοι για τους Αλβανούς της Κοσόβας.

Ωστόσο, ο βουλγαρικός Τύπος λησμονεί ολωσδιόλου ότι ανάμεσα στους δύο λαούς μας και τις δύοχώρες μας υπάρχει κάποιο σύμφωνο συμμαχίας και είναι γνωστό για ποιο λόγο υπογράφτηκε αυτό το σύμφωνο, ενώ τη βρίσκει πολύ κανονική και σωστή την αξίωση του Βενιζέλου. Πέρα απ' αυτό, ο βουλγαρικός Τύπος δίνει στην Αλβανία και τη συμβουλή για το πως πρέπει αυτή να λύσει ένα εσωτερικό της «πρόβλημα», που δεν είναι καθόλου πρόβλημα, αλλά τέτοιο το παρουσιάζουν οι άρπαγες ιμπεριαλιστές και ρεβιζιονιστές. Μ' αυτή την ευκαιρία, στο βουλγαρικό Τύπο και σ' αυτούς που τον εξώθησαν να εκφέρει αυτή τη γνώμη, εμείς τους υπενθυμίζουμε τα εξής:

1. Η Γιουγκοσλαβία το ζήτημα των Αλβανών της Γιουγκοσλαβίας «το έχει λύσει» με σκοτωμούς, με γενοκτονία, με διωγμούς, με εκτοπίσεις κλπ.

2. Εμείς δεν έχουμε αναμιχθεί κι ούτε αναμιγνυόμαστε στις εσωτερικές υποθέσεις της Βουλγαρίας, αλλά είμαστε αναγκασμένοι να βάλουμε μπροστά στους βούλγαρους ρεβιζιονιστές και στο βουλγαρικό Τύπο το ερώτημα: Προτού μας δώσετε εμάς συμβουλές κι αυτή τη «φωτεινή» σας γνώμη βασισμένη και στη «γιουγκοσλαβική πείρα», γιατί δε ζητάτε να εφαρμοστεί αυτό για την τουρκική μειονότητα στη Βουλγαρία; Εσείς που δεν παραλείψατε να υπογραμμίσετε στα γρήγορα την «ιδέα» του Βενιζέλου και την «έξυπνη» πρόταση του, θα βάλετε άραγε και τη δική μας άποψη στις σελίδες των εφημερίδων σας για να τη μάθει αυτή και η κοινή γνώμη του αδελφού βουλγαρικού λαού;

Εμείς δεν έχουμε ελπίδες πως τέτοιο πράγμα μπορεί να γίνει, γιατί αυτός ο Τύπος στη Βουλγαρία κι αυτοί οι άνθρωποι που υποστήριξαν τις αντιαλβανικές δηλώσεις του Βενιζέλου και που είχαν διαπράξει κι άλλα κακά σε βάρος της χώρας μας, μόνο το όνομα έχουν βουλγαρικό και τίποτε το κοινό με το γενναίο, το μπεσαλή και σύμμαχο βουλγαρικό λαό.


ΔΕΥΤΕΡΑ 24 ΓΕΝΑΡΗ 1966

το δραμα των ελληνων κομμουνιστών προσφυγών στισ ρεβιζιονιστικεσ χωρεσ

Λαβαίνω ολοένα και συνέχεια επιστολές, μηνύματα, δηλώσεις, ψηφίσματα από τους έλληνες συντρόφους πρόσφυγες στις ρεβιζιονιστικές χώρες, και πάντα η καρδιά μου πονεί γι' αυτούς, αισθάνομαι θλίψη μεγάλη και απερίγραπτη γι' αυτούς τους ηρωικούς συντρόφους, που αγωνίστηκαν με απαράμιλλη ανδρεία ενάντια στο φασισμό, ενάντια στους μοναρχικούς, ενάντια στους Εγγλέζους και τους Αμερικάνους. Εμείς τους βοηθήσαμε ολόψυχα· μοιραστήκαμε μ' αυτούς τη μπουκιά μας, σ" έναν καιρό που και μόνοι μας πεινούσαμε, εκθέσαμε σε κίνδυνο τα σύνορα της πατρίδας μας, τα οποία δέχτηκαν επίθεση από μεγάλες μοναρχοφασιστικές δυνάμεις1, εκεί πολεμήσαμε και δεν αφήσαμε σπιθαμή του εδάφους μας να πέσει στα χέρια του εχθρού· σκοτωθήκανε άνθρωποι μας, αλλά τους συντρόφους και αδελφούς μας, το Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, τους έλληνες ηρωικούς παρτιζάνους τους σώσαμε όλους, τους μπάσαμε στα σπίτια μας. Ήμουν ο ίδιος σ' αυτή τη λεπτή και οδυνηρή επιχείρηση. Οι έλληνες σύντροφοι που πολέμησαν με ανδρεία, έκλαιγαν με λυγμούς για την ήττα και ήθελαν να ξαναγυρίσουν, να πολεμήσουν, πράγμα που ήταν αδύνατο. Στις καταστάσεις που δημιουργήθηκαν μετά, αυτοί συγκινήθηκαν από τη θερμή φιλοξενία του λαού μας και του Κόμματος μας. Εμείς εκπληρώσαμε το διεθνιστικό μας χρέος, τους βοηθήσαμε να πάρουν κουράγιο, να εμψυχωθούν. Εμείς συζητήσαμε και με το Στάλιν, μάλιστα στη συζήτηση με το Στάλιν και το Μολότοφ, όπου ήταν και ο Ζαχαριάδης με τον Παρτσαλίδη, εγώ εξέθεσα τις απόψεις μας για τον αγώνα των ελλήνων παρτιζάνων και μίλησα ανοιχτά για μερικά λάθη των ελλήνων ηγετών, τις οποίες έκρινε σωστές ο Στάλιν κι από τη συνάντηση αυτή χωρίσαμε σαν συναγωνιστές.

Τους αδελφούς μας Έλληνες, τους ηρωικούς συντρόφους μας, τους έλληνες παρτιζάνους, με συγκίνηση τους ξεπροβοδίσαμε για τις σοσιαλιστικές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπου επιθυμούσαν να πάνε, και με ακλόνητη πίστη πως εκεί που πήγαιναν θα ήταν όπως στην Αλβανία, με τη μόνη διαφορά ότι την πατρίδα τους δε θα την είχαν τόσο κοντά όσο την είχαν όταν βρισκόντουσαν σε μας. Και στην πραγματικότητα έτσι και συνέβηκε όσο ζούσε ο Στάλιν. Παντού όπου πήγαν, αυτοί εγκαταστάθηκαν, ταχτοποιήθηκαν σε δουλειές, οργανώθηκαν, μπήκαν σε στρατιωτικές σχολές, σε επαγγελματικές και κομματικές σχολές κλπ.. Οργάνωσαν το κόμμα τους, έκαμαν ανάλυση του αγώνα τους με τις νίκες, με τα λάθη και με τις αποτυχίες του.

Μετά το θάνατο του Στάλιν άρχισε το μεγάλο δράμα των ελλήνων συντρόφων, δράμα που δεν έχει τελειωμό.

Οι χρουστσιοφικοί ρεβιζιονιστές είναι οι δήμιοι των ελλήνων συντρόφων, αυτοί ευθύνονται μπροστά στην παγκόσμια κοινή γνώμη και μπροστά στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας για όλες αυτές τις φρικαλεότητες που γίνονται σε βάρος των ηρώων της μαρτυρικής Ελλάδας.

Αυτά που κάνουν οι χρουστσιοφικοί σε βάρος των ελλήνων συντρόφων στη Σοβιετική Ένωση, δεν τα έκαναν εναντία τους ούτε οι μοναρχοφασίστες μέσα στην Ελλάδα. Αυτή είναι μια ολόκληρη τραγική ιστορία, γεμάτη θλιβερά γεγονότα, εξολόθρευση του ίδιου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας, της ηγεσίας του, σωματικές εξοντώσεις, εξορίες, δαρμούς, φρικιαστικούς σκοτωμούς, που είναι αδύνατο εδώ να περιγραφτούν, γιατί χρειάζονται ολόκληροι τόμοι.

Ωστόσο, η φωνή των ηρώων, των ελλήνων συντρόφων μας, που ταλαιπωρούνται στην εξορία, διασχίζει τους παγετώνες και τα σύνορα κι έρχεται στο Κόμμα μας, το Κόμμα στο οποίο αυτοί έχουν απέραντη εμπιστοσύνη, απερίγραπτη αγάπη. Αυτοί ζητάνε τη βοήθεια μας, γιατί μόνο σ" εμάς έχουν εμπιστοσύνη. Μέσα από το σκοτάδι της προσφυγιάς, αυτοί ακούνε το Ραδιοσταθμό Τιράνων. Αυτοί θέλουν ν' ακούνε ως και τα τραγούδια του λαού μας, γιατί θυμούνται την αγάπη και τη μεγάλη μπέσα του «αρβανίτικου» λαού και του μαρξιστικού - λενινιστικού Κόμματος του.

Σύντροφοι κι αδέρφια Έλληνες που υποφέρετε από τους σύγχρονους ρεβιζιονιστές, πόση συμπόνια αισθάνομαι για σας τώρα, επειδή εσείς έχετε πόνους μεγάλους!

Έλληνες σύντροφοι, για λόγους πολιτικών συγκυριών, όταν η χώρα μας είναι κυκλωμένη από εχθρούς και μέσα σ' αυτούς και οι έλληνες μοναρχοφασίστες, εμείς δε σας έχουμε βοηθήσει καθώς πρέπει και όσο πρέπει, και ιδιαίτερα εσάς, της προσφυγιάς. Αισθανόμαστε βαθιά αυτήν την έλλειψη,

γι' αυτό και υποφέρουμε. Θα κάνουμε όμως ότι το δυνατό και θα εκπληρώσουμε αυτό το χρέος. Παρήγγειλα στους συντρόφους να δουλέψουν μια σειρά ντοκουμέντα, να βρουν μεθόδους και τρόπους ώστε η παγκόσμια και η κομμουνιστική κοινή γνώμη να μάθει την αλήθεια για σας, για την υπόθεση σας, για τον ηρωικό σας αγώνα και για την άγρια σε βάρος σας έχθρα των σύγχρονων ρεβιζιονιστών.

Αγαπητοί σύντροφοι, σταθείτε κρατερά σαν τ' ατσάλι, καθώς σταθήκατε στις μπόρες στα βουνά της ηρωικής και μαρτυρικής Ελλάδας. Σταθείτε βράχος ριζιμιός ενάντια στην προδοσία των σοβιετικών ρεβιζιονιστών και όλων των άλλων. Παλέψτε, πυκνώστε τις γραμμές σας ενάντια στους εχθρούς, προετοιμαστείτε για το μεγάλο αγώνα κατά του ιμπεριαλισμού. Ας σας εμπνέουν κι ας σας οδηγούν και στις μελλοντικές μάχες τα διδάγματα των Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν και Στάλιν. Εμείς οι Αλβανοί, όπως πάντα, στην αρχαία και γεμάτη αγώνες ιστορία των δύο λαών μας έχουμε σταθεί και έχουμε πολεμήσει από κοινού για τη λευτεριά. Και τώρα θα είμαστε στο πλευρό σας, στο πλευρό του εργαζόμενου ελληνικού λαού.

  1. Αυτό συνέβηκε τον Αύγουστο του 1949, όταν οι έλληνες μοναρχοφασίστες διέπραξαν μια σειρά ένοπλες προκλήσεις στα νότια σύνορα της χώρας μας. Οι προκλήσεις αυτές αποτελούσαν μέρος της σκαρωμένης από τους Αγγλοαμερικάνους ιμπεριαλιστές συνωμοσίας σε βάρος της Λαϊκής Δημοκρατίας Αλβανίας.


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΡΤΗ 1966

ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΜΕ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του πρεσβευτή της στη Ρουμανία, ζήτησε την αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με τη χώρα μας.


ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΗ 1966

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ

ΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ειδοποιήσαμε το σύντροφο Χαλίμ Μπούντο που βρίσκεται στη Νέα Υόρκη να ασχοληθεί με την πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης για σύναψη διπλωματικών σχέσεων με τη χώρα μας.


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΑΠΡΙΛΗ 1967

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΙΡΝΕΙ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ

Η μοναρχοφασιστική δικτατορία επιβλήθηκε στην Ελλάδα. Η εξουσία των φασιστών στρατηγών, που επικεφαλής έχει το βασιλιά Γκλύξ-μπουργκ1 και στο πλευρό τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, επαναφέρει στην Ελλάδα την τρομοκρατία, γεμίζει με ανθρώπους τα φρικιαστικά στρατόπεδα των νησιών, όπου χρόνια ολόκληρα βασάνιζαν και σκότωναν τους κομμουνιστές και τους στρατιώτες του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Οι έλληνες φασίστες πήραν δια της βίας την εξουσία, επειδή το παιχνίδι των «δημοκρατικών» εκλογών έβαζε σε κίνδυνο τη μοναρχία και τα άμεσα συμφέροντα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Ο τελευταίος κάνει το νόμο στην Ελλάδα και τη μετέτρεψε σε κυριότερη βάση του στη Μεσόγειο, απ' όπου επιβλέπει και υποστηρίζει τις ανατρεπτικές ενέργειες του και απειλεί όλους τους λαούς της Μεσογείου που δεν υποτάσσονται. Οι Ενωμένες Πολιτείες της Αμερικής θεωρούν την Ελλάδα νότια πόρτα της Ευρώπης και προσπαθούν να την κρατήσουν κάτω από τη σιδερένια τους πτέρνα.

Και οι ίδιοι οι σύμμαχοι των Αμερικανών στο ΝΑΤΟ, όπως η Τουρκία, η Ιταλία κλπ., δε φαίνονται καθόλου ικανοποιημένοι απ' αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα, για το λόγο ότι οι μοναρχικοί έλληνες σοβινιστές θα ρίξουν μεγαλοϊδεατικές κλωτσιές και ενάντια στην Τουρκία, και ενάντια στην ιταλική επιρροή στη Μεσόγειο. Οι Ιταλοί θέλουν βέβαια να φυλάξουν τη συμμαχία της «κέντρο - αριστεράς», όπου οι σοσιαλιστές του Νέννι και του Σαραγκάτ δε μπορεί τόσο εύκολα να παραδεχτούν ώστε στην Ιταλία, οι νεοφασίστες, εμπνευσμένοι από τους έλληνες μοναρχοφασίστες και ενθαρρυμένοι από το πραξικόπημα τους, να πάρουν την εξουσία, γι' αυτό και η κυβέρνηση του Μόρο φαίνεται δυσαρεστημένη από τα γεγονότα στην Ελλάδα.

Η ιταλική κυβέρνηση νομίζει ότι οι έλληνες μοναρχοφασίστες θα επιτεθούν στην Αλβανία όπως επιτέθηκε ο Μουσσολίνι το 1939, έτσι και τα συμφέροντα της ιταλικής μεγαλοαστικής τάξης διακινδυνεύουν. Εδώ υπάρχει μια πραγματική αντίθεση ανάμεσα στους ιταλικούς κυβερνητικούς κύκλους και τους έλληνες μοναρχοφασίστες από τη μια μεριά και τους γιουγκοσλάβους τιτοϊκούς από την άλλη.

Εμείς όμως υπολογίζουμε στη δύναμη μας, στην οργάνωση μας, στην αποφασιστικότητα μας να υπερασπίσουμε κάθε σπιθαμή της σοσιαλιστικής μας πατρίδας. Δε μας φοβίζει τίποτε για ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, όμως δεν υποτιμούμε καθόλου τον κίνδυνο, γι' αυτό πήραμε όλα τα αναγκαία μέτρα.

Τώρα, για τώρα δεν υπάρχει λόγος να αναστατωθούμε, διότι οι μοναρχοφασίστες σε τέτοιες στιγμές δεν ξέρουν που έχουν το κεφάλι τους, έχουν τη φροντίδα να σταθεροποιήσουν στο εσωτερικό, αργότερα μπορεί να αρχίσουν τις προκλήσεις εναντίον μας, όπως πάντα θα πάρουν κεραυνοβόλα απάντηση από μας που θα τους χαλάσει κάθε σχέδιο και θα τους κόψει εντελώς την όρεξη.

Τώρα οι μοναρχοφασίστες συλλαμβάνουν μαζικά κομμουνιστές και δημοκράτες. Τα πρακτορεία ειδήσεων λένε ότι συνελήφθησαν πάνω από 10.000 άτομα, ανάμεσα τους και ο Μανώλης Γλέζος, για τον οποίο σήμερα οι ειδήσεις αναφέρουν ότι καταδικάστηκε σε θάνατο. Αν αυτό αληθεύει πρέπει να διαμαρτυρηθούμε, γιατί ο Γλέζος είναι γνωστός σαν αγωνιστής ενάντια στο ναζιφασισμό. Εγώ τον-γνωρίζω προσωπικά.

Η προδοσία,τών σοβιετικών ρεβιζιονιστών δεν έχει άκρη και τέλος. Αυτοί εξόρισαν, βασάνισαν καλούς έλληνες κομμουνιστές, συμβούλεψαν συντρόφους τους και έλληνες πρόσφυγες να μπουν νόμιμα στην Ελλάδα. Τώρα όλοι αυτοί που μπήκαν, τους εσάρωσε η Ασφάλεια και θα τους σκοτώσει, θα τους βασανίσει, επαναλαμβάνοντας τη φρικιαστική τραγωδία της Μακρονήσου1.

Γενικά όλοι οι ρεβιζιονιστές, οι τιτοϊκοί, είναι ανήσυχοι επειδή αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα δείχνει την αποτυχία της πολιτικής τους, των συμμαχιών, της συνύπαρξης, των «φιλικών» σχέσεων κλπ.

Οι αντιθέσεις μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων θα πληθύνουν και θα οξυνθούν.

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός εντείνει τις ταραχές. Στην Ευρώπη, σε μερικές χώρες, εγκαθιδρύθηκε η φασιστική δικτατορία.

Οι σύγχρονοι ρεβιζιονιστές, με τους σοβιετικούς επικεφαλής, είναι τρομοκρατημένοι και μετατράπηκαν σε υπηρέτες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και της ευρωπαϊκής αντιδραστικής μπουρζουαζίας. Ζητούν ελεημοσύνη: την ειρηνική συνύπαρξη, αλλά αυτή η προδοτική συνύπαρξη μετατρέπεται σε ήττα έτσι όπως προβλέπει το Κόμμα μας.

Όπως και να "χει, πάντα θα είμαστε πολύ επάγρυπνοι, ψύχραιμοι, να κρατούμε ολοένα στεγνό ίο μπαρούτι, να βαδίζουμε με θάρρος στον επαναστατικό μας δρόμο, να δυναμώνουμε τη σοσιαλιστική μας πατρίδα, να ξεσκεπάζουμε ανελέητα τους ιμπεριαλιστές και τους ρεβιζιονιστές. Οι εχθροί δεν έχουν τι να μας κάνουν. Αν μας χτυπήσουν θα βρουν το θάνατο. Αυτοί γνωρίζουν καλά την αποφασιστικότητα των αλβανών κομμουνιστών, του ηρωικού αλβανικού λαού.


1. Πρωσσική βασιλική δυναστεία απ' όπου καταγόταν και ο πρώην βασιλιάς της Ελλάδας, Κωνσταντίνος.

2. Στα τέλη Αυγούστου του 1950, ήρθε στην εξουσία με τη βοήθεια των αμερικάνων ιμπεριαλιστών η κυβέρνηση του Βενιζέλου και εξαπέλυσε άγρια τρομοκρατία ενάντια στο λαό. Περισσότερους από 37.000 πατριώτες που αγωνίζονταν ενάντια στη φασιστική καταπίεση και την αγγλοαμερικάνικη επέμβαση τους πέταξαν στα στρατόπεδα του θανάτου, στα νησιά της Μακρονήσου, του Άη Στράτη, στο Τρίκερι κλπ.


ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΙΟΥΝΗ 1967

η πολιτικη κανονιοφορων

των αμερικανικων και

σοβιετικών στολών

στη μεσόγειο

Συμπλήρωμα στο λόγο1 που θα εκφωνήσει ο αντιπρόσωπος μας στη φετινή σύνοδο του ΟΕΕ:

Η Κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας υποβάλλει το ζήτημα και βάζει το ερώτημα ενώπιον της Συνέλευσης των Ενωμένων Εθνών: Για ποιο λόγο στη Μεσόγειο, σ’ αυτήν την περιοχή λαών με αρχαίο πολιτισμό εισχώρησε σαν λάμια ο αμερικάνικος πολεμικός στόλος; Τι ζητάει αυτός στη Μεσόγειο και τι κάνει εκεί; Ποιον υπερασπίζεται και από ποιόν; Τι ζητάει στη Μεσόγειο, όπου κατέβηκε τώρα, ένα μέρος του πολεμικού στόλου της σημερινής σοβιετικής ρεβιζιονιστικής ηγεσίας; Τι κάνει κι αυτός εκεί, ποιόν θέλει να υπερασπίσει και από ποιον;

Και τους δύο αυτούς στόλους οι ιμπεριαλιστο - ρεβιζιονιστικές κυβερνήσεις δεν παραλείπουν να τους βαφτίσουν «στόλους ειρήνης», «για την υπεράσπιση και την ασφάλεια των λαών» κλπ., κλπ.. Μπορούμε να διαβεβαιώσουμε, χωρίς καθόλου να κάνουμε λάθος, ότι αντίθετα, αυτοί σπέρνουν τον πόλεμο, απειλούν τους ελεύθερους και κυρίαρχους λαούς και κάνουν την πολιτική των κανονιοφόρων για να καταπατούν τη λευτεριά των λαών, για να μοιράζονται τις ζώνες επιρροής, για να μοιράζονται το πλιάτσικο που είναι προϊόν κάθε συνωμοσίας τους σκαρωμένης σε βάρος των άλλων λαών.

Μπορούμε επίσης να διαβεβαιώσουμε ότι η αμερικανοσοβιετική συμμαχία είναι τόσο καταφανής, ώστε αν στα πολεμικά πλοία αυτών των δύο δυνάμεων υπήρχαν γυναίκες, θα οργανώνονταν κάθε βράδυ και χοροεσπερίδες στο κατάστρωμα αυτών των πολεμικών πλοίων, τη στιγμή που στον κόσμο οι λαοί αγωνίζονται για λευτεριά και τα παιδιά τους πέφτουν στα πεδία των μαχών.

Βάζουμε το ερώτημα: Ποια είναι αυτά τα κράτη της Μεσογειακής λεκάνης που απειλούν την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ισπανία κ.ά.; Μάλιστα ορισμένα απ* αυτά τα κράτη είναι και συνδεμένα με συμμαχία στο ΝΑΤΟ. Μήπως τις χώρες αυτές τις απειλεί η Αλγερία, η Αλβανία, το Μαρόκο, η Λιβύη, η Τυνησία, η Αίγυπτος, η Συρία, ή ο Λίβανος; Ας διαβαστεί η αρχαία ιστορία κι αυτή η νεώτερη και θα βρεθεί η απάντηση στο ποιος ήταν το θύμα και ποιος ο επιδρομέας.

Βάζουμε και πάλι το ερώτημα: Δεν έχει η Γαλλία δικό της αρκετό στόλο για να υπερασπίσει τις ακτές της, το ίδιο και η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα κλπ.; Ασφαλώς έχουν, μάλιστα και πολύ, πολύ περισσότερο απ" ό,τι χρειάζεται.

Τότε, τι γυρεύει ο 6ος Αμερικάνικος Στόλος στη Μεσόγειο; Βρίσκεται εκεί ως μαντρόσκυλο για επιδρομή και για να υποστηρίζει την επίθεση και τον πόλεμο.

Όχι, Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές, κανένα λαό και καμιά τίμια κυβέρνηση που υπερασπίζει τα συμφέροντα της πατρίδας και του λαού της δε θα ξεγελάσετε με το δικό σας ψεύτικο κλάδο ελαίας, με την αιμοσταγή δημαγωγία σας.

Εσείς πιθανόν να πείτε πως αμύνεστε στη Μεσόγειο ενάντια στη Σοβιετική Ένωση, εσείς όμως είστε φίλοι και σύμμαχοι στενοί με τους σημερινούς ηγέτες της.

Εσείς πολύ καλά το ξέρετε ότι η λεγόμενη βοήθεια των Σοβιετικών ρεβιζιονιστών ηγετών προς τους λαούς της Μεσογειακής λεκάνης είναι μεγάλη μπλόφα. Σωστό είναι να λέγεται ότι οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές ιμπεριαλιστές έχουν τους ίδιους σκοπούς που έχετε κι εσείς απέναντι στους λαούς του κόσμου, και ιδιαίτερα σε βάρος του φιλελεύθερου αλβανικού λαού και των φιλελεύθερων αραβικών λαών και φαίνεται καθαρά ότι εσείς πασχίζετε να μας υποδουλώσετε, να μας βάλετε κάτω από το ζυγό σας. Αλλ' όμως, εσείς δε θα πετύχετε αυτό το σκοπό. Οι λαοί μας θα σας νικήσουν. Εσείς φοβάστε τρομερά τους λαούς σας, γι' αυτό, τα όπλα κι αυτούς τους στόλους τους έχετε για να υπερασπίζετε τον εαυτό σας και από τους λαούς σας, οι οποίοι από κοινού με μας θα σας τιμωρήσουν μια μέρα όπως σας αξίζει.

Εσάς, Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές και Σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, πρέπει να σας το κάνουμε δημόσια ξεκάθαρο, ότι δε μπορείτε να φοβίσετε κανέναν και πολύ περισσότερο εκείνους τους λαούς που σ' όλους τους καιρούς έχουν χύσει αίμα για να ζουν ελεύθεροι και που είναι και τώρα αποφασισμένοι να πεθάνουν πολεμώντας και πάλι να νικήσουν. Ένας απ' αυτούς τους ηρωικούς και άκαμπτους λαούς ήταν και είναι και ο αλβανικός λαός. Ποτέ

δε θα μας αιφνιδιάσετε. Όχι μόνον εσείς που ποτέ δε μας αιφνιδιάσατε και δεν πρόκειται να μας αιφνιδιάσετε, αλλά ούτε η προδοσία του Χρουστσιόφ, ούτε και η προδοσία των υποταχτικών του μας αιφνιδίασε.

Ο συμμορίτης Νικήτα Χρουστσιόφ και οι σύντροφοι του προσπάθησαν να στραγγαλίσουν τη νέα σοσιαλιστική Αλβανία. Σκάρωσε συνωμοσίες, από κοινού με τον 6ο Στόλο και με το Βενιζέλο, για να κομματιάσει την Αλβανία, προσπάθησε να καταχτήσει το λιμάνι της Αυλώνας, μας άρπαξε τα δικά μας υποβρύχια και τελικά διέκοψε καν τις διπλωματικές σχέσεις και εφάρμοσε άγριο αποκλεισμό κατά της νέας Αλβανίας.

Ο αλβανικός λαός, το Κόμμα και η Κυβέρνηση του του έδωσαν τέτοιο τρομερό χαστούκι που τον παράχωσαν.

Έτσι θα την πάθουν όλοι εκείνοι, οποιοιδήποτε κι αν είναι, μόνοι ή και με άλλους, σε περίπτωση που θίξουν την Αλβανία. Η Αλβανία ξέρει να αμυνθεί, ξέρει να πολεμήσει και να νικήσει. Τα ιερά σύνορα και τα λιμάνια της πατρίδας μας είναι απαραβίαστα, αυτά είναι μόνον δικά μας και κανενός άλλου. Όποιος τα θίξει, θα βρει το θάνατο.

Μη νομίσετε επίσης, κύριοι Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές, ότι η Αλβανία είναι μόνη και απομονωμένη. Αν θιχτούν τα σύνορα της Αλβανίας θα προκληθεί μεγάλη σύρραξη.

Και σεις, κύριοι Σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, που από το Ραδιοσταθμό της Μόσχας κάνετε υπαινιγμούς και έκκληση στην Αλβανία για ενότητα με σας μπροστά στην ιμπεριαλιστική απειλή, να το ξέρετε ότι εμείς με απέχθεια απορρίπτουμε αυτή τη δική σας φιλία γιατί έχουμε δοκιμάσει τι στιλέτο πισώπλατα είναι. Αυτή την κάποια φιλία τη δοκίμασαν και οι αραβικοί λαοί, την έχουν δοκιμάσει και άλλοι λαοί.

Ωστόσο, εμείς έχουμε δηλώσει και δηλώνουμε επίσημα ότι είμαστε ολοζωής πιστοί φίλοι των αδερφών σοβιετικών λαών. Αυτοί ποτέ δεν έχουν προδώσει και δε θα προδώσουν κανένα λαό, τόσο πολύ περισσότερο τον αλβανικό λαό που τον αγαπούν και τον σέβονται. Οι σοβιετικοί λαοί θα σας καταδικάσουν αμείλιχτα και οριστικά.

Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που ακούν τον αντιπρόσωπο ενός μικρού, αδούλωτου λαού να μιλάει σήμερα εδώ ανοιχτά, άφοβα, χωρίς γάντια και χωρίς διαλεγμένη διπλωματική ορολογία, λένε πως αυτός είναι ένας λόγος σκληρός και ότι ο Αλβανός αντιπρόσωπος μιλάει στην έρημο. Εγώ δεν απειλώ κανέναν ούτε με ατομικές βόμβες, ούτε με ναπάλμ και ούτε με στόλους.

Επίσης, κύριοι, εγώ δε μιλώ στην έρημο. Εσείς είστε απομονωμένοι, όχι εμείς. Εμείς εδώ είμαστε πλειοψηφία, είμαστε η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου, εμείς είμαστε εκείνοι που τσακίσαμε τον ιταλικό και γερμανικό φασισμό. Εμείς είμαστε οι αθάνατοι ήρωες του Βιετνάμ, της Αλγερίας, του Κογκό, της Κούβας, της Λατινικής Αμερικής, της Κίνας, του Πακιστάν, οι ήρωες των αραβικών λαών, των λαών της Ασίας, της Αφρικής, οι ήρωες των υποδουλωμένων λαών της Ευρώπης και του κόσμου.

Γι’ αυτό, εμείς θα σας νικήσουμε, εσείς ποτέ δε θα μας λυγίσετε.

  1. Εκφωνήθηκε στις 26 Ιούνη 1967 στην Έκτακτη Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΕΕ. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ζέρι Πόπουλιτ», 28 Ιούνη 1967.


τέταρτη 2 Αυγούστου 1967

ΤΑ «ΑΛΥΧΤΗΜΑΤΑ» ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΟΝΟΡΧΟΦΑΣΙΣΤΩΝ

ΚΑΙ ΟΙ «ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ» ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΡΕΒΙΖΙΟΝΙΣΤΩΝ


Οι έλληνες μοναρχοφασίστες, όπως είχαν πάντοτε συνήθιό τους, γαυγίζουν και πάλι για τη «Βόρειο Ήπειρο». Εμείς έχουμε ακούσει και δυνατότερα αλυχτήματα και οι σκύλοι έχουν βάλει την ουρά στα σκέλη μπροστά στην ακατάβλητη αντίσταση της σοσιαλιστικής Αλβανίας. Οι έλληνες φασίστες έχουν δοκιμάσει τη δύναμη μας, αν θέλουν ας την ξαναδοκιμάσουν. Αυτοί θα βρουν το σίγουρο θάνατο. Έχουμε πάρει όλα τα μέτρα. Ποτέ ο εχθρός δε μας αιφνιδίασε και δε θα μας αιφνιδιάσει. Γνωρίζουμε ότι οι φασίστες μπορεί να κάνουν τυχοδιωκτισμούς κάθε στιγμή, αλλά κι αυτοί κάνουν φυσικά τους υπολογισμούς τους. Στους έλληνες φασίστες, σ' αυτές τις καταστάσεις που βρίσκονται, δε βγαίνουν οι λογαριασμοί για έναν τέτοιο τυχοδιωκτισμό. Μέσα στη χώρα τους είναι πολύ μακριά από το να έχουν σταθεροποιήσει την κατάσταση. Βρίσκονται στην αρχή της κρίσης, ο λαός είναι ενάντια τους και κινείται. Οι φυλακές και τα νησιά εξορίας είναι γεμάτα. Όλα τα αστικά κόμματα συντρίφτηκαν από τη φασιστική κλίκα, αυτό όμως δε σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν. Ο ίδιος ο μοναρχοφασιστικός στρατός βρίσκεται σε χάος, χιλιάδες στελέχη έχουν φυλακιστεί κλπ., κλπ. Μέσα στην Ελλάδα Le torchon brule 1 και είναι δύσκολο γι" αυτούς και τους πάτρωνες τους να επιχειρήσουν έναν τυχοδιωκτισμό σε βάρος της χώρας μας, τουλάχιστον προτού ρυθμίσουν την εσωτερική τους κατάσταση.

Οι διεκδικήσεις τους σε βάρος της Αλβανίας είναι ένα παντοτινό τους λαϊτμοτίβ, είναι ένας πολιτικός τσορβάς που σερβίρεται στη ντόπια κοινή γνώμη για να απαλλαχτούν από τις κρίσεις, για να κερδίσουν στις εκλογές, για να ενθαρρύνουν τον αντικομμουνισμό κλπ., αλλά από τα λόγια μέχρι τα έργα είναι μακρύς δρόμος, γεμάτος κινδύνους και αίμα, που πρέπει να περάσουν και δε μπορούν να περάσουν.

Μα το «ωραιότερο» σαυτό το ζήτημα είναι η «έξυπνη πολιτική» των σύγχρονων ρεβιζιονιστών, με επικεφαλής τους Σοβιετικούς.

Οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές και όλοι οι δορυφόροι τους, οργάνωσαν χορωδία για να μας φοβίσουν. «Συναγερμός! Οι έλληνες φασίστες θα επιτεθούν κατά της Αλβανίας». «Η σοβιετική κυβέρνηση διαθέτει έγκυρες πληροφορίες, επειδή αυτό έχει αποφασιστεί από τους Αμερικάνους και τους Έλληνες, ότι, μετά την επίθεση του Ισραήλ κατά των αραβικών χωρών, θα αρχίσει η ελληνική επίθεση εναντίον σας». Από την άλλη μεριά ο Τίτο, βάζει δήθεν σε κίνηση στρατεύματα στα μακεδονοελληνικά σύνορα, επειδή οι Έλληνες θα επιτεθούν, λέει, και κατά της Γιουγκοσλαβίας. Όλοι οι ρεβιζιονιστές πρεσβευτές, σ' όλες τις χώρες, συναντούν τους πρεσβευτές μας και, ανήσυχοι δήθεν για την τύχη μας, τους μιλούν για τον κίνδυνο που «απειλεί την Αλβανία». Αυτοί έφθασαν μέχρι το σημείο που ο τσεχοσλοβάκος αντιπρόσωπος στα Τίρανα, είχε την αναίδεια να έρθει στο Υπουργείο μας Εξωτερικών και «εξ ονόματος της σοβιετικής κυβέρνησης» να μας προειδοποιήσει για «τον κίνδυνο που. διατρέχουμε». Όλοι αυτοί πήραν την κλωτσιά όπως τους άξιζε, ο Τύπος τους από την άλλη πλευρά και, ιδιαίτερα, αυτός των ιταλών τιτοϊκών ρεβιζιονιστικών, ενορχήστρωναν αυτή την καμπάνια.

Κι όλο αυτό απόβλεπε σε ένα σκοπό. Να μας φοβίσουν, για να χτυπούσαμε συναγερμό, και να «τείναμε» το χέρι σ' αυτούς τους «σωτήριους ιππότες», ή γι' αυτούς τουλάχιστον να εκνευριζόμασταν, να πέφταμε στην παγίδα της εκστρατείας τους, για να δίναμε πρόσχημα στους εχθρούς να έκαναν μεγάλο θόρυβο και πάνω σ' αυτό να κερδοσκοπούσαν. Κι αυτό όμως δεν τους έφεξε. Ο Τύπος μας δεν εκδήλωσε ούτε το παραμικρό ενδιαφέρον για ό,τι λεγόταν και σκαρωνόταν. Μα εμείς, λίγα λόγια και πολλή δουλειά.

Οι ρεβιζιονιστές έμειναν στα κρύα του λουτρού. Οι μοναρχοφασίστες ας τολμήσουν αν θέλουν να θίξουν τα σύνορα μας. Αυτοί και οι σύμμαχοι τους, οι ρεβιζιονιστές, θα πάθουν ήττα.

  1. Γαλλική φράση με την έννοια: υπάρχουν αλληλοφαγωμάρες.


ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΝΟΕΜΒΡΗ 19676

Η ΔΡΟΠΟΛΗ ΑΝΘΙΖΕΙ

ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΑΚΟΜΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΘΑ ΑΝΘΙΖΕΙ

Χθες πήρα ένα πολύ θερμό και επαναστατικό γράμμα από τους Δροπολίτες νεολαίους και νεολαίισες του χωριού Μπουλιαράτι. Θα τους απαντήσω.

Στο γράμμα προς τους νεολαίους και νεολαίισες του Μπουλιαρατιού, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα έγραφε:

Αγαπητοί Δροπολίτες νεολαίοι και νεολαίισες του χωριού Μπουλιαρά-

Με κάματε να χαρώ πολύ με το γράμμα που μου στείλατε, γιατί αυτό είναι όλο επαναστατική φλόγα, όλο αγάπη και απέραντη πίστη προς το Κόμμα και την ακριβή μας πατρίδα. Εσείς είστε οι θυγατέρες και οι γιοι αυτού του ηρωικού, απλού κι εργατικού λαού της Δρόπολης, που όπως όλος ο αλβανικός λαός υπόφερε πολύ στο παρελθόν, αλλά που ζει τώρα ελεύθερος, ευτυχισμένος, σε ατσάλινη ενότητα με όλο τον αλβανικό λαό.

Η Δρόπολη τώρα ανθίζει και κάθε χρόνο ακόμα περισσότερο θα ανθίζει. Εσείς χτίσατε καινούργια σπίτια, έχετε τώρα πόσιμο νερό1, εστίες και σπίτια πολιτισμού, παντού έχετε σχολεία στη μητρική και την αλβανική γλώσσα, οι δρόμοι σας ασφαλτοστρώθηκαν, πολύ σύντομα θα ηλεκτροδοτηθεί όλη η Δρόπολη2, ενώ ο εύφορος κάμπος σας αγγειοβελτιώνεται και γίνεται ορμητική δουλειά για την άρδευση του κλπ., κλπ..

Όλο αυτό είναι έργο του Κόμματος, έργο δικό σας, έργο όλου του λαού μας.

Πόσο χαίρεται το Κόμμα κι ο αλβανικός λαός που η δροπολίτικη νεολαία ρίχτηκε σε εξορμήσεις και δρέπει καινούργιες νίκες σ’ όλους τους τομείς, στην οικονομία, στην κουλτούρα, στην ενίσχυση της άμυνας της πατρίδας, νίκες αυτές για τις οποίες μας ζηλεύουν οι εχθροί, οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές, οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, οι έλληνες μοναρχοφασίστες και άλλοι αντιδραστικοί. Οι εχθροί όμως ας αλυχτούν, ένας λαός σαν το δικό μας, ένα Κόμμα σαν αυτό το δικό μας, δε μπορεί να καταβληθεί ποτέ.

Πατεράδες, αδελφές και αδέλφια σας έπεσαν ηρωικά στον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα, ενώ εσείς και όλος ο λαός σήμερα, με τη σημαία του Κόμματος ξεδιπλωμένη, βαδίζετε πάντα μπροστά στα ίχνη των ηρώων και των ηρωίδων.

Ο ηρωισμός της Σκούρτε Βάτα και η σιδερένια θέληση του Φουάτ Τσέλια μας ενθουσιάζει και μας εμπνέει. Όταν έγραψα στον τυφλό σύντροφο Φουάτ Τσέλια, σκέφτηκα πολύ για το μειονοτικό κομμουνιστή σύντροφο μας Ηλία Γκάζγκα, τον οποίο γνωρίζω προσωπικά, έχω συνομιλήσει μαζί του και ξέρω πως αυτός αν και τυφλός είναι ένας ηρωικός κομμουνιστής πολύ δραστήριος και ζωηρός στις συσκέψεις του Κόμματος και σε κάθε άλλη σύσκεψη, που στα σχολεία μαθαίνει στα παιδιά το βιολί, κλ. Σφιχταγκαλιάστε με πόνο εκ μέρους μου τον Ηλία, ευχηθείτε τον από καρδιάς αυτόν και όλους σας επιτυχίες και πάντα νίκες.

Σας αγκαλιάζω εσάς, τους γονείς, τις αδερφές και τα αδέρφια σας όλης της Δρόπολης και σας εύχομαι να περάσετε χαρούμενοι τις γιορτές 28 και 29 Νοέμβρη.

Τίρανα, 22 Νοέμβρη 1967

Δικός σας Ενβέρ Χότζα


1. Αληθινό δράμα ήταν πριν από την Απελευθέρωση η ζωή στα χωριά της Δρόπολης από την έλλειψη του πόσιμου νερού, που ή με χρήμα το αγόραζαν, ή από τις βροχές το μάζευαν σε στέρνες. Το πρώτο υδραγωγείο σ' αυτά τα χωριά εγκαινιάστηκε το 1950.

2. Η ηλεκτροδότηση όλων των μειονοτικών χωριών στην περιοχή της Δρόπο­λης τερματίστηκε τον Ιούλη του 1968, ενώ η ηλεκτροδότηση όλης της χώρας τον Οχτώβρη 1970.


ΟΙ ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΟΙ ΧΑΙΡΟΥΝ

ΟΛΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΠΩΣ ΚΑΘΕ ΠΟΛΙΤΗΣ

ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΣ

5 ΜΑΗ 1969

Στη σύσκεψη της Γραμματείας της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας που έγινε στις 5 Μάη 1969 συζητήθηκε και για τη μαρξιστική - λενινιστική στάση που" τηρείται προς την ελληνική μειονότητα στη χώρα μας.

Η ομιλία του συντρόφου Ενβέρ Χότζα:

Όπως για κάθε άλλο θέμα, και για τη στάση προς τη μειονότητα, το Κόμμα αγωνίστηκε και αγωνίζεται να εφαρμοστεί η ορθή γραμμή του. Για μας είναι τελείως ανεπίτρεπτες και επιβλαβείς οι εθνικιστικές και σοβινιστικές παρεκκλίσεις. Η ελληνική μειονότητα είναι στενά συνδεμένη με τη σοσιαλιστική Αλβανία· οι μειονοτικοί είναι Αλβανοί πολίτες, αδέρφια μας που ζούνε στο σοσιαλισμό και χαίρουν χωρίς καμιά διάκριση όλα τα δικαιώματα, όπως κάθε πολίτης της Δημοκρατίας μας. Έχουν το δικαίωμα να διατηρήσουν τη μητρική τους γλώσσα, τα ήθη και έθιμα τους, έτσι καθώς έχει το δικαίωμα αυτό όλος ο αλβανικός λαός1. Αυτό είναι μαρξιστικό - λενινιστικό.

Το Κόμμα έχει σωστά προσδιορίσει ότι στους μειονοτικούς με κανέναν τρόπο δεν πρέπει να αρνείται ή να χαθεί η μητρική τους γλώσσα. Τη μητρική τους γλώσσα πρέπει να την μαθαίνουν οπωσδήποτε κι αυτό είναι, επίσης, μαρξιστικό. Εμείς είμαστε διεθνιστές, γι' αυτό, αν κάποιος μιλάει ελληνικά ή όποια άλλη γλώσσα, για το μαρξιστή αυτό δεν έχει καμιά σημασία τόσο περισσότερο για τους μειονοτικούς στη χώρα μας, που είναι πολίτες με ίσα δικαιώματα και ζουν στη σοσιαλιστική μας κοινωνία, όπου εφαρμόζεται η μαρξιστική - λενινιστική θεωρία. Στα δημοτικά σχολεία της ελληνικής μειονότητας να διδάσκεται με τη μεγαλύτερη σοβαρότητα η ελληνική, η γλώσσα της μητέρας, και οι δάσκαλοι που δίνουν αυτό το μάθημα να είναι αρμόδιοι. Συνεπώς, πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες ώστε οι δάσκαλοι της ελληνικής να είναι από τη μειονότητα, ενώ οι αλβανοί δάσκαλοι που δίνουν μάθημα σ' αυτά τα σχολεία να είναι με υψηλό ιδεολογικό και επαγγελματικό επίπεδο κατάρτισης.

Στα δημοτικά σχολεία της μειονότητας, όπου όλα τα μαθήματα γίνονται ελληνικά, διδάσκεται ασφαλώς και η αλβανική, αλλά η αλβανική γλώσσα σ' αυτά τα σχολεία, δίνεται ταχτικά στις τέσσερις ανώτερες τάξεις του 8χρονου, στις οποίες συνεχίζεται επίσης η δουλειά για την τελειοποίηση της ελληνικής γλώσσας, που είναι μητρική για το μειονοτικό μαθητή. Μ' αυτό το μάτι πρέπει να βλέπονται και τα προγράμματα.

Η εκμάθηση της αλβανικής γλώσσας στα σχολεία της μειονότητας γίνεται διότι θα τη χρειαστούν στη ζωή οι μειονοτικοί. Είναι γνωστό ότι επίσημη γλώσσα στη Λαϊκή μας Δημοκρατία είναι η αλβανική, ότι στα γραφεία και παντού ομιλείται και γράφεται η αλβανική. Σα μεγαλώσει ο μειονοτικός μπορεί να του τύχει να γίνει εργάτης, διευθυντής μιας κρατικής επιχείρησης, δάσκαλος, υπάλληλος, αξιωματικός κλπ., δηλαδή δε θα ζήσει μόνο στη Δρόπολη, αλλά θα πάει να δουλέψει και να διευθύνει παντού, όπως όλοι οι άλλοι πολίτες της Δημοκρατίας. Ο μειονοτικός χαίρει αυτό το δικαίωμα, να γιατί πρέπει να ξέρει την αλβανική.

Γι' αυτό χρειάζεται προσοχή και να γίνει καλύτερη δουλειά ώστε η εφημερίδα «Λαϊκό Βήμα», που εκδίδεται στα ελληνικά1 να βγαίνει με επίπεδο ολοένα και πιο υψηλό, με καθαρή και ξάστερη γλώσσα. Αυτή η εφημερίδα πρέπει να γράφει για όλα τα προβλήματα που ανησυχούν τη μειονότητα, με έναν ευρύ κύκλο από αναγνώστες όλων των ηλικιών. Εκτός απ' αυτό, να κοιταχτούν για τους μειονοτικούς οι δυνατότητες έκδοσης περισσοτέρων βιβλίων στη γλώσσα τους. Αυτό δε σημαίνει ότι αυτοί να μη γίνουν συνδρομητές στις εφημερίδες «Ζέρι ι Πόπουλλιτ», «Ζέρι ι Ρινίς» ή σε άλλα όργανα του Τύπου και της προπαγάνδας, καθώς όλοι οι άλλοι πολίτες. Σαν πολίτες με ίσα δικαιώματα και δραστήριοι αγωνιστές σε όλη τη ζωή της χώρας, οι μειονοτικοί το θεωρούν απαραίτητο να είναι συνδρομητές και σ' αυτά τα όργανα, όπως και γίνεται, αλλά έχω υπόψη εδώ ότι, παρ' όλο που αυτοί μαθαίνουν την αλβανική γλώσσα, υπάρχει ακόμα αριθμός ανθρώπων, ιδιαίτερα των μεγαλύτερων ηλικιών, που δεν ξέρουν την αλβανική. Είναι καθήκον μας ώστε αυτή η γενιά να μη μείνει πίσω από τους άλλους όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, γι’ αυτό να ασκηθεί μεγαλύτερη φροντίδα ώστε, παράλληλα με τη μελέτη στη μητρική γλώσσα μέσα από τις εκδόσεις μας στην ελλη­νική, να μάθουν καλά και την αλβανική, διότι έτσι θα επωφεληθούν πολύ από το πλατύ φόντο της σοσιαλιστικής μας κουλτούρας. Ο καθένας απ' αυτούς το καταλαβαίνει αυτό, ανεξάρτητα που δεν ξέρει την αλβανική. Επομένως, οι μειονοτικοί νιώθουν την αναγκαιότητα να μάθουν την αλβανική, να την κατέχουν για να διαβάζουν τουλάχιστον την εφημερίδα.

Η ανάπτυξη της σοσιαλιστικής μας κοινωνίας γενικά, η ανάπτυξη των γερών σχέσεων μεταξύ μας βαίνουν ομαλά και χωρίς προκαταλήψεις, σε ενότητα σκέψης και δράσης, εξαιρετική επιτυχία αυτή της σωστής γραμμής του Κόμματος. Όσον αφορά τις σχέσεις με τους μειονοτικούς, αυτές ήταν και είναι υγιείς όπως σ' όλη τη χώρα. Λόγου χάρη, οι παντρειές μεταξύ τους βλέπονται σαν ένα δικαίωμα του καθενός να αποφασίζει ο ίδιος με ελεύθερη θέληση για τη δημιουργία της οικογένειας. Αν μια κοπέλα μειονοτική αγαπάει ένα αγόρι αλβανό, ας τον παντρευτεί, αυτό είναι δικό της δικαίωμα, έτσι όπως για όλους τους άλλους πολίτες της Δημοκρατίας. Ή αν μια αλβανίδα κοπέλα επιθυμεί να παντρευτεί ένα αγόρι της ελληνικής μειονότητας, ας το παντρευτεί, αλλά ποτέ να μην υποκινηθεί ούτε ο ένας ούτε ο άλλος, γιατί διαφορετικά, όχι μόνον δε θα τύχαιναν σεβασμού τα αισθήματα των νέων, αλλά αυτό θα μετατρεπόταν και σε μια τάση με όχι καλές συνέπειες.

Αυτά λοιπόν τα ζητήματα πρέπει να κοιταχτούν σωστά, στη μαρξιστική - λενινιστική γραμμή. Έχουμε στη μειονότητα έναν πατριώτη λαό, που είναι εξαιρετικά στενά συνδεμένος με το λαό μας και με το Κόμμα, που τη γραμμή του Κόμματος και τις οδηγίες του στην πολιτική, στην ιδεολογία, στη στάση απέναντι στη θρησκεία, στην οικονομία και σε καθετί άλλο τις έχει αγκαλιάσει και τις εφαρμόζει καθώς πρέπει. Οι μειονοτικοί είναι εργατικοί, ο καθένας θεωρεί τον εαυτό του αλβανό πολίτη και αγαπάει τη σοσιαλιστική Αλβανία, αγαπάει το Κόμμα Εργασίας και πολέμησε γι' αυτά.

Έχουμε δώσει στη μειονότητα αυτά τα δικαιώματα όχι μόνον για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω, αλλά κι επειδή εμείς είμαστε μαρξιστές - λενινιστές.

Πρέπει, επίσης, να διατηρηθεί η λαογραφία της μειονότητας, τα τραγούδια, οι χοροί, τα ποιήματα κλπ., ως πνευματικός θησαυρός του λαού. Ασφαλώς, οι μειονοτικοί και λιάμπικα μπορεί να χορέψουν, αλλά να χορέψουν πρώτα τους χορούς τους. Εμείς δεν απαγορεύουμε στη μειονότητα να χορέψει λιάμπικα ή το χορό του Κούξι, ενώ για να χορέψει τους χορούς της πρέπει να την παρακινήσουμε. Το φολκλόρ της μειονότητας αποτελεί μέρος στο θησαυρό όλης της λαϊκής μας κουλτούρας.

Ενεργώντας έτσι, όταν βλέπουν πως τα αναγνωρισμένα δικαιώματα εφαρμόζονται αυστηρά, οι μειονοτικοί το αγαπούν ακόμα πιο πολύ το Κόμμα, γιατί από την ίδια τη ζωή επιβεβαιώνουν την ορθότητα της μαρξιστικής -λενινιστικής γραμμής του.

1. Τα δικαιώματα αυτά καθιερώθηκαν στο Σύνταγμα της ΛΣΔΑ, στο Άρθρο 42 του οποίου λέγεται: «Στις εθνικές μειονότητες εξασφαλίζεται η προστασία και η ανάπτυξη της κουλτούρας και των λαϊκών παραδόσεων, η χρησιμοποίηση της μητρικής γλώσσας και η διδασκαλία της στο σχολείο, η ίση ανάπτυξη σ' όλα τα πεδία της κοινωνικής ζωής».

2. Όργανο του Δημοκρατικού Μετώπου της Επαρχίας Αργυροκάστρου, για την ελληνική μειονότητα στην Αλβανία, που άρχισε να εκδίδεται από το Μάη του 1945.


ΤΕΠΕΛΕΝΙ, ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΗ 1969

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΩΝ

ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΛΑΩΝ

ΓΙΑ ΛΕΥΤΕΡΙΑ


Συναντήθηκα σήμερα με τους κατοίκους της πόλης του Τεπελενίου και των τριγυρινών χωριών. Στη μεγάλη συγκέντρωση που έγινε μ' αυτή την ευκαιρία, εκτός από τα εσωτερικά ζητήματα της ζωής της χώρας και μερικά διεθνή προβλήματα, μίλησα και για τη συμβολή που οι Αλβανοί έδωσαν στους αγώνες των άλλων λαών για λευτεριά.

Στο λόγο του αυτό, ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα, μεταξύ άλλων, είπε:

Η αξία ενός λαού δε μετριέται με το μέγεθος του εδάφους στο οποίο ζει, ούτε με τον αριθμό των ανθρώπων που τον αποτελούν, αλλά με τις στάσεις του· με το πόσο ικανός και πόσο άξιος είναι να επιζεί και να πάει εμπρός αψηφώντας τις φουρτούνες και τις μπόρες των αιώνων με το πόσο αντιστάθηκε, αντιστέκεται και καταβάλλει τον ένα μετά τον άλλο τους πολλούς εχθρούς του· με το να κατορθώνει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και τις μπόρες των καιρών με θάρρος, με εξυπνάδα, με ζωτικότητα, με την τακτική και τη στρατηγική του. Σε τέτοιο λαό, έστω και ολιγάνθρωπο, καθώς είναι ο λαός μας, ανήκει να επιζεί και σίγουρα θα ζει αιώνια. Ο μικρός αλλά ακατάβλητος στους αιώνες λαός μας, το επιβεβαίωσε αυτό καθ' όλη την ύπαρξη του και μέχρι σήμερα.

Ας ρίξουμε μια σύντομη ματιά στην ιστορία πριν την χρονολογία μας. Εδώ σ' αυτά τα μέρη ήπιε γάλα από το βυζί μιας μάνας από την ιλλυρική φυλή των Μολοσσών της Ηπείρου, ο Μέγας Αλέξανδρος της Μακεδονίας. Οι προγονοί μας, οι Ιλλυριοί, που έδωσαν πολλούς αυτοκράτορες στη Ρώμη άντεξαν στις ορδές της. Για τους αυτοκράτορες εμείς δεν καυχιόμαστε, ας τους θεωρήσουν οι Ρωμαίοι σα δικούς τους, αλλά σημασία έχει το γεγονός πως αυτοί οι άνθρωποι βγήκαν από τους κόλπους τον προγόνων μας.

Ρεαλιστές συγγραφείς και αντικειμενικοί εξαίρετοι ιστοριογράφοι έχουν γράψει ότι οι Αλβανοί έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην κατάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο αλβανικός λαός, κάτω από την ηγεσία του Σκεντέρμπεη, σύντριψε τις ορδές του σουλτάνου Μουράτ και του σουλτάνου Μεχμέτ. Τα θρυλικά στρατεύματα του αθάνατου ήρωα μας, επί 25 χρόνια συ­νέχεια, έγιναν οι υπερασπιστές όχι μόνο του μικρού λαού μας, αλλά κι όλης της Ευρώπης. Και μετά το θάνατο του Σκεντέρμπεη, ο αλβανικός λαός δε λύγισε, απεναντίας, συνέχισε με ανδρεία και ηρωισμό τον πόλεμο στα βουνά και τα κατσάβραχα, στους κάμπους και τα ρέματα ενάντια στους οσμανλήδες καταχτητές και τις· ορδές τους, που μέρα με τη μέρα, από χρόνο σε χρόνο και συνεχώς δεν τους άφησε ήσυχους, μέχρις ότου κέρδισε την εθνική ανεξαρτησία.

Οι ιδεολόγοι και οι αγωνιστές της Εθνικής μας Αναγέννησης, εμπνευσμένοι και στηριζόμενοι από τις λαϊκές μάζες, πολέμησαν όχι μόνο για τη λευτεριά της Αλβανίας, αλλά εγκαρδίωσαν και τους Νεότουρκους που ανέτρεψαν το σουλτανάτο. Έτσι ένδοξη συνεχίζεται η θρυλική ιστορία του λαού μας και αργότερα όταν αυτός ξεσηκώθηκε με το όπλο στο χέρι για να πολεμήσει ενάντια στους ληστρικούς σκοπούς των σοβινιστών γειτόνων που ήθελαν να κατατεμαχίσουν την Αλβανία και να πατήσουν πάνω στο αίμα και τα κόκκαλα των δεκάδων χιλιάδων ηρώων που έπεσαν κατά τους αιώνες. Μα κανένας εχθρός δε μπόρεσε να εξαφανίσει την Αλβανία. Οι βουλιμίες και τα σχέδια τους συνεχίστηκαν, εμείς υποστήκαμε τόσες φορές τις βαριές συνέπειες των καταχτήσεων τους, μα ποτέ δεν καταβληθήκαμε.

Και σ' αυτόν το μεγάλο, το γενικό αγώνα του αλβανικού λαού (θέλω να σας μιλήσω με ιστορικά δοσμένα κι όχι να σας καλοκαρδίσω), οι παππούδες και προπαππούδες σας, αγαπητοί αδερφοί και αδερφές του Τεπελενίου, έχουν δώσει πολύτιμη συμβολή καθ' όλη την ιστορία, για να ζούσε, να άνθιζε η Αλβανία και η φωνή της να ακουγόταν δυνατή στον κόσμο.

Εδώ ακριβώς στο Τεπελένι γεννήθηκε ο Αλή Πασάς, που ήταν πράγματι ένας μεγάλος φεουδάρχης και σατράπης, αλλά κι ένας έξυπνος πολιτικός, που κατατρόπωσε την αυτοκρατορία των σουλτάνων. Ο ευρωπαϊκός κόσμος εκτιμούσε στον καιρό του τον Αλή πασά Τεπελενλή. Οι ιστορίες και οι εγκυκλοπαίδειες της Ευρώπης μιλούν κατά ιδιαίτερο τρόπο για το Τεπελένι και λένε πως ο Αλή, για τις δικές του φεουδαρχικές επιδιώξεις σηκώθηκε ενάντια στους σουλτάνους και ίδρυσε το πασαλίκι των Γιαννίνων, το οποίο και έκαμε να δυναμώσει αρκετά. Επεδίωκε να αποσπάσει τελειωτικά το πασαλίκι του από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και ήθελε να το συνδέσει και με τη Βόρεια Αλβανία, με το πασαλίκι της Σκόντρας, που κυριαρχούσαν τότε οι Μπουσατλήδες. Αυτή ήταν μια έξυπνη πολιτική που έκανε ο Αλής. Αυτή την πολιτική την εγνώριζε καλά ο αυτοκράτορας των Γάλλων ο Ναπολέων Βοναπάρτης, στρατιωτικός και εξαίρετος μάστορας της τακτικής, που κατάχτησε όλη την Ευρώπη κι έγινε ο τρόμος των Άγγλων, των Γερμανών, των Αυστριακών και των Ρώσων, αλλά που, τελικά, εξορίστηκε στο νησί της Αγίας Ελένης. Όταν ήταν στο ζενίθ της δύναμης του, ο Ναπολέων έστειλε τους πρεσβευτές του να κλείσουν συμμαχία με τον Αλή Πασά, που τον θεωρούσε, όπως και ήτανε, ένα σημαντικό παράγοντα, χωρίς την υποστήριξη του οποίου, οι στρατηγικές θέσεις της γαλλικής κυριαρχίας στις ανατολικές ακτές της Μεσογείου εκτίθονταν σε κίνδυνο.

Στα αρχεία του Παρισιού βρέθηκαν σημαντικά ντοκουμέντα, γραμμένα από το Ναπολέοντα, στα οποία παραγγέλει στον απεσταλμένο του, στρατηγό Ντονζελό, που διοικούσε τότε τις γαλλικές δυνάμεις στην Κέρκυρα, να προσπαθήσει να συνδεθεί με τον Αλή Πασά Τεπελενλή, αλλά να είχε, ταυτόχρονα, και το νου του μη τυχόν ο μεγάλος αυτός πολιτικός —όπως τον εκτιμούσε εκείνος— τον βάλει στο σακκί, αν δεν τον είχε βάλει ακόμα μέχρι τη στιγμή εκείνη που θα λάβαινε την επιστολή.

Ο πόλεμος του Αλή Πασά συνέβαλε στις πρώτες νίκες της Ελληνικής Επανάσταστης του 1821 - 1822 και παρά τις συγκρούσεις που είχαν συμβεί μεταξύ Αλή και μιας μερίδας του ελληνικού πληθυσμού, οι ηγέτες της Ελληνικής Επανάστασης έγραφαν στον Υψηλάντη να ενωθούν με τον Αλή τον Τεπελενλή, να έκαναν έκκληση στα παλληκάρια Αλβανούς, στους Τσαπαραίους της Τσαμουριάς και στους Αλβανούς του Μωριά να ξεσηκωθούν μαζί σε επανάσταση. Εκείνοι έκαναν έκκληση στους έλληνες εξεγερμένους να ξεχάσουν αυτά που είχε κάνει ο Αλή, διότι μόνο με τη βοήθεια του και τη βοήθεια των Αλβανών, θα μπορούσαν να βγουν θριαμβευτές.


ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΟΧΤΩΒΡΗ 1969

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΟΥΜΕ ΘΕΤΙΚΑ

Στην πρόταση που ο αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΕΕ έκανε στο Χαλίμ Μπούντο, για εμπορικές ανταλλαγές, μπορεί να απαντήσουμε θετικά. Να του τονίσουμε όμως ότι το σημαντικότερο είναι η ελληνική κυβέρνηση να προβεί στην άρση του παράλογου νόμου της «εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία» και να συνάψει διπλωματικές σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Αλβανίας.


ΔΕΥΤΕΡΑ 3 ΝΟΕΜΒΡΗ 1969

ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Στη σημερινή σύσκεψη του Πολιτικού Γραφείου, στην ημερήσια διάταξη μεταξύ άλλων είχαμε «τα προβλήματα της παραπέρα ανάπτυξης των αλβανολογικών επιστημών στη χώρα μας».

Μιλώντας για τα αποτελέσματα που είχαν οι σύντροφοι που ασχολούνται με αλβανολογικές μελέτες, τόνισα σύντομα ότι οι αλβανολογικές επιστήμες και ιδιαίτερα η γένεση και η εθνογένεση, στην ιδιαίτερη μελέτη τους, να στηρίζονται μόνο σε επιστημονικά, αντιιδεαλιστικά, μαρξιστικά -λενινιστικά δοσμένα και πορίσματα, καταπολεμώντας κάθε σωβινιστική και μεγαλομανή τάση. Οι αρχαιολογικές μας έρευνες πρέπει να προσανατολιστούν πιο ορθά και να συγκεντρωθούν περισσότερο απ' ό,τι μέχρι τώρα σ' αυτές τις ανακαλύψεις που θα εξυπηρετήσουν για να τεκμηριωθεί η γένεση και η εθνογένεση του λαού μας παρά να βαδίσουν προς τις ελληνορωμαϊκές ανακαλύψεις. Και αυτές οι τελευταίες δεν πρέπει βέβαια να αφεθούν εντελώς στη λήθη, γιατί έχουν κι αυτές τη σημασία τους, επειδή δείχνουν και τη συμβολή μας στην παγκόσμια επιστήμη, αλλά να είναι σε δεύτερη μοίρα. Ένα τέτοιο πράγμα πρέπει να το έχουμε καλά υπόψη.



ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΝΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ,

ΤΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΤΗΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ

3 ΝΟΕΜΒΡΗ 1969

Από την ομιλία στη σύσκεψη τον Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ τον ΚΕΑ.

Επιθυμώ να πω ότι οι εργαζόμενοι μας στις ιστορικές μελέτες πρέπει πάντα να έχουν υπόψη ότι οι αλβανολογικές μελέτες1 (και εδώ αναφέρομαι όχι στους άλλους αλλά σε μας) για κάθε πρόβλημα πρέπει να στηρίζονται στην επιστήμη, σε πρώτη γραμμή, στη μαρξιστική - λενινιστική επιστήμη. Κάθε μελέτη που γίνεται στην Αλβανία να έχει βάσεις, να μην έχει μέσα της ίχνη σωβινισμού, αντίθετα κάθε ίχνος του να καταπολεμιέται ως ξένη αντίληψη από τους μελετητές μας. Στις μελέτες μας πρέπει να απαντούμε επιστημονικά και τεκμηριωμένα σε εκείνους που έχουν εδαφικές αξιώσεις έναντι της Αλβανίας. Γι αυτές τις αξιώσεις πρέπει φυσικά ν' απαντούμε όχι μόνο πολιτικά αλλά και σε άλλες κατευθύνσεις, πάντα όμως επιστημονικά.

Όταν λέμε οι αλβανολογικές μας μελέτες πρέπει να στηρίζονται σε βάσεις επιστημονικές, αντιιδεαλιστικές, αντισωβινιστικές, μαρξιστικές - λενινιστικές, σημαίνει να χειριζόμαστε ορθά τα προβλήματα ώστε οι μελέτες μας σ' αυτό το πεδίο, όπως παντού, να είναι πάντα ανώτερες έναντι εκείνων που γίνονται έξω από την Αλβανία. Έτσι θα επιβληθούμε σε εκείνους τους ξένους μελετητές που έχουν αντεπιστημονικές απόψεις, διαφορετικά, ανεξάρτητα που είμαστε η χώρα για την οποία γίνονται αυτές οι μελέτες, δε θα μπορούσαμε να τους επιβληθούμε. Βασισμένοι στη μαρξιστική - λενινιστική επιστήμη εμείς θα κάνουμε πάντα ορθές παρατηρήσεις και έρευνες, εμπεριστατωμένες, εθνικού και διεθνούς χαρακτήρα, θα δώσουμε την απαιτούμενη σημασία και απασχόληση τόσο στην εθνική όσο και στη διεθνή πλευρά του θέματος.

Στη γένεση του αλβανικού λαού, στα ζητήματα της γλωσσολογίας, στη διαμόρφωση του έθνους και σε όλα τα άλλα υπό συζήτηση προβλήματα, θα δώσουμε την απαιτούμενη βαρύτητα τοποθετώντας τα σε επιστημονικές βάσεις. Εκείνο που είναι δικό μας να το υπερασπιστούμε με τεκμηριωμένες μελέτες. Εμείς δεν έχουμε κάνει και δεν κάνουμε ιδιοποιήσεις παρουσιάζοντας αλβανικά εκείνα που δεν είναι τέτοια. Με κανέναν τρόπο δε μπορούμε να πούμε, λόγου χάρη, στους σημερινούς Δαλματούς ότι όλος ο πολιτισμός που υπάρχει στη χώρα τους είναι δικός μας, επειδή στο παρελθόν οι Ιλλυριοί εξαπλώνονταν και στη χώρα τους. Ούτε υποθετικά πρέπει να πάμε και να πούμε, λόγου χάρη, πως οι Ετρούσκοι (τους οποίους μέχρι σήμερα κανείς δεν εξακρίβωσε ποιοι είναι και το ζήτημα παραμένει ακόμα άγνωστο) είναι πρόγονοι των Αλβανών. Κατά πόσο θα αποδειχτεί αυτή η υπόθεση, είναι άλλο πράγμα, αλλά όσο παραμένει υποθετική, δεν πρέπει στις μελέτες μας να καθοδηγούμαστε απ' αυτή. Είναι γεγονός πως ο ετρουσκικός πολιτισμός, ήταν πιο προχωρημένος σε σύγκριση με το ρωμαϊκό, που εκείνη την εποχή ήταν, ας πούμε, ακόμα βάρβαρος. Ωστόσο, στηριζόμενοι μόνο σε υποθέσεις, δεν πρέπει αυτό να μας κάνει να πούμε πως οι Ετρούσκοι είναι οι πρόγονοι των Αλβανών.

Εκείνοι που υπερασπίζουν την άποψη της πελασγικής προέλευσης των Αλβανών νομίζουν ότι οι Πελασγοί δεν έχουν ποτέ αφομοιωθεί από τους Έλληνες, πηγαίνουν μάλιστα και πιο πέρα, λέγοντας πως είναι ο πελασγικός πολιτισμός εκείνος που επέδρασε επί του ελληνικού πολιτισμού κλπ. Αυτό θα πει ότι ο πελασγικός πολιτισμός πρέπει να ήταν πολύ πιο ανεπτυγμένος από τον ελληνικό, ναι, αλλά μέχρι τώρα δεν υπάρχουν λίγο πολύ καλά καθορισμένα στοιχεία γι' αυτόν τον πολιτισμό. Αν κάποιος θελήσει να αποδείξει ότι ο ελληνικός πολιτισμός είναι επηρεασμένος από τους αυτόχθονες, των οποίων η εθνικοπολιτιστική παρουσία είναι ακόμα συζητήσιμη, αφού βασίζεται μόνο σε ό,τι λέει ο Όμηρος και μερικοί άλλοι αρχαίοι συγγραφείς, πρώτα πρέπει τεκμηριωμένα να απορρίψει τα ως τώρα δοσμένα της παγκόσμιας επιστήμης. Ο κόσμος γνωρίζει πλατιά τον ελληνικό πολιτισμό, που, όπως ξέρουμε έχει την επίδραση του αρχαιότερου πολιτισμού των λαών της Ασίας. Αυτό είναι πολύ καλά γνωστό, ενώ η επίδραση του πολιτισμού των Πελασγών είναι μια υπόθεση, για την οποία ακόμα δεν έχουμε τεκμήρια και αποδείξεις για να τη θεωρήσουμε σαν αλήθεια. Συνεπώς, για να μη λαθέψουμε, χρειάζεται σ' αυτήν την κατεύθυνση να κάνουμε σοβαρή δουλειά και να μη βαδίζουμε με επιθυμίες.

Το λέω αυτό επειδή, απ' ό,τι έχω διαβάσει στις εφημερίδες, οι άνθρωποι μας που ασχολούνται με την επιστήμη προσπαθούν καμιά φορά να παρουσιάζουν ιλλυρικού πολιτισμού τα μνημεία του ελληνικού, ρωμαϊκού ή του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού που ανακαλύφτηκαν στη χώρα μας, πράγμα που καθόλου δεν είναι σωστό. Είναι γνωστό πως ο πολιτισμός της Απολλωνίας, όπως και του Δυρραχίου, είναι ένας ανάμικτος ελληνορωμαϊκός πολιτισμός· συνεπώς αν προσπαθούσαμε να τον ιδιοποιηθούμε και να διακηρύξουμε ότι τον ανέπτυξαν οι προγονοί μας, δε θα ήμασταν αντικειμενικοί. Χωρίς άλλο μπορούμε να πούμε πως τον χρησιμοποίησαν και οι Ιλλυριοί, πως και αυτοί συνέβαλαν σ ‘ αυτόν, δημιουργώντας σ' αυτό το ρυθμό, πλουτίζοντας τον.

Ιστορικά είναι γνωστό πως η Ρώμη έχει καταλάβει πολλές χώρες της Μεσογείου, περιλαβαίνοντας και την Απολλωνία και το Δυρράχιο, όπου προηγούμενα είχε πιάσει θέση ο ελληνικός πολιτισμός, και, όπως παντού όπου είχε κυριαρχήσει, έφερε εκεί και την κουλτούρα της. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για το βυζαντινό πολιτισμό, που διαδόθηκε στη χώρα μας μερικούς αιώνες αργότερα. Είναι αλήθεια ότι στην Αλβανία βρίσκονται πολλά μνημεία οικοδομημένα από τους Αλβανούς. Έτσι, λόγου χάρη, ο αλβανός αρχιτέκτονας που έχτισε την εκκλησία στο Λάμποβο του Σταυρού, είναι μεγάλος καλλιτέχνης, ωστόσο ο ρυθμός αυτής της εκκλησίας είναι βυζαντινός, διότι, όπως είναι γνωστό, πληθώρα τέτοιες εκκλησίες έχουν χτιστεί σε όλες τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Συνεπώς νομίζω αυτά τα ζητήματα να τα τοποθετήσουμε σωστά, ώστε ο χειρισμός τους να γίνεται με &alpha