Shqipe

 




AI VEND QE E RRIT RININË TË SHËNDOSHË POLITIKISHT DHE IDEOLOGJIKISHT, AI BËN DHE DO TE BEJE MEDOEMOS PËRPARA


Nga biseda me kuadro dhe me aktivistë të organizatës së BRPSH të rrethit të Shkodrës

29 prill 1966



SHOKU ENVER HOXHA:

Rinia e Shkodrës është një rini patriote, revolucionare, e gjallë. Pikërisht për këtë arsye dëshiroja të bisedoja me ju.

Sigurisht, sekretari i parë i Komitetit të Bashkimit të Rinisë të Rrethit të Shkodrës mund të na flasë për problemet e organizatës, por, veç atij, duhet të na flitni edhe ju të tjerët.



Sekretari i parë i Komitetit të BRPSH të Rrethit të Shkodrës Isa Rama e njohu shokun Enver Hoxha me punën që bëhet për edukimin klasor-revolucionar të rinisë dhe me problemet që është duke u marrë në këtë kohë rinia e këtij rrethi.

Udhëheqësja e çetës së pionierit të një shkolle dhe drejtori i shtëpisë së pionierit e vunë në dijeni për punën me pionierët. Pastaj e mori ljalën:




SHOKU ENVER HOXHA:

Ekspozeja që po më bëni është një pasqyrë e mirë për t'u njohur me punën e organizatës së rinisë të rrethit tuaj. Puna me rininë është e një rëndësie të madhe, e gjerë, e shumanshme dhe për ta parë thellë, natyrisht, nuk është i mjaftueshëm ky takim, por sidoqoftë, nga ,sa diskutuan sekretari i parë i Komitetit të Rinisë të Rrethit, shoqja që merret me pionierët në një shkollë 8-vjeçare të qytetit dhe shoku përgjegjës i shtëpisë së pionierëve të qytetit të Shkodrës, krijova bindjen se njerëzit që i kemi ngarkuar të merren me pionierët, në përgjithësi, janë të pasionuar për këtë punë. Çdo njeri duhet të jetë i pasionuar për punën e vet, por veçanërisht ata që punojnë me organizatën e rinisë, sepse puna me këtë organizatë është me rëndësi të jashtëzakonshme për të ardhmen tonë. Ai vend që ka rininë në dorë, që e rrit të shëndoshë politikisht dhe ideologjikisht, të fortë dhe të përgatitur mirë nga ana kulturore e fizike, ai bën dhe do të bëjë medoemos hapa të mëdhenj përpara.

Partia jonë e ka pasur këtë çështje në plan të parë. Ajo kurdoherë e ka vlerësuar lart rolin e rinisë dhe ësf-itë përpjekur ta bëjë atë të aftë që ta meritojë këtë mision të madh.

Por në punën për zbatimin e direktivave të Partisë, natyrisht, ne kemi edhe të meta. Sikur Partia të bënte më shumë kujdes për ta ndihmuar më nga afër organizatën e rinisë dhe t'ia përmbushte, sa të jetë e mundur më mirë, nevojat që ka ajo në fabrika, në shkolla, në kooperativa, ne do të kishim rezultate akoma më të mëdha. Sidoqoftë mundësitë ne prapë i kemi dhe në të ardhmen do të krijohen të tjera edhe më të mira.

Duke ndjekur qëllimin tim për t'u ndihmuar nga ana juaj, kisha përgatitur edhe disa pyetje. Shumë prej tyre i sqarova gjatë ekspozesë që bëri shoku sekretar i parë i rinisë i rrethit. Vura re se ai kishte -dëshirë të fliste edhe më gjatë, por, natyrisht, koha nuk na lejon. Për t'u kufizuar dhe për qëllimin që thashë, tani dua të bëj disa pyetje të tjera mbi çështjet që nuk i kam akoma të qarta, por shikoni, ato nuk kanë karakter provimi, prandaj mos kini frikë, nuk kam qëllim të shoh si po përgjigjet rinia e Shkodrës. Pyetjet që do t'ju bëj kanë vetëm karakter njohës dhe instruktiv.

Unë po i zgjedh ato për të tërë ju, prandaj secili mund të përgjigjet dhe jo vetëm shoku sekretar.

Ju do të më ndihmoni me përgjigjet tuaja, në mënyrë që në mbledhjen e Sekretariatit të Komitetit Qendror të mund të jap një pasqyrë sa më reale të eksperiencës së organizatës së rinisë të rrethit të Shkodrës dhe të organizatave të tjera, për të nxjerrë disa konkluzione të drejta, në mënyrë që ta ndihmojmë organizatën e rinisë për të punuar edhe më mirë se gjer tani.

A i keni bërë ndonjë studim serioz vijës së organizatës së rinisë, në lidhje me parimet organizative dhe orientimit të përgjithshëm që duhet të ndjekë ajo në bazë të direktivave të Partisë? Si i zbatoni në jetë këtë vijë dhe këto parime, sidomos nga ana organizative?

Keni parë, i keni drejt? A u bëni ndonjëherë analizë pak a shumë shkencore? Zbatohen ato në bazë të direktivave të Partisë? Nga analiza që keni bërë, ç'eksperiencë ka, është i drejtë organizimi që keni apo duhet parë? Është e nevojshme të bëjmë shumë ndryshime apo vetëm disa fare të vogla e të parëndësishme?

Pyetjet mund t'ju duken ca si të çuditshme, se ju vazhdimisht për këto probleme po punoni, por i bëj duke pasur parasysh se tani në vendin tonë janë bërë ndryshime të mëdha, rinia nuk është më ajo e para, sepse ka 20 vjet që edukohet në socializëm. Sot nuk ka të ri dhe të re që të mos vejë në shkollë, të gjithë të rinjtë dhe të rejat tani i kuptojnë mirë çështjet politike, pra rinia e sotme është më e zgjuar, më e kulturuar.

Prandaj mos duhen bërë disa ndryshime në këto forma organizative, që ato t'i përshtaten më mirë hovit të madh që ka marrë sot rinia? I keni bërë ju pyetjen vetes, mos ka disa forma që e pengojnë punën e saj, mos ato forma janë të vjetruara e shabllone? Ju tani, vërtet jeni në moshë të re, por jeni të pjekur, te ju nuk ekziston një entuziazëm i zbrazët, por i bazuar.

Me këtë dua të them se çdo gjë që bëni, ju e mendoni mirë më parë. Këtu qëndron forca e rinisë dhe e vijës së Partisë sonë. Në qoftë se e keni vështirë për të dhënë përgjigje për këtë pyetje, se mbase u duhet kohë të mendoni, mund ta lëmë tani dhe të më përgjigjeni një herë tjetër, bile më vonë mund të më dërgoni edhe ndonjë letër për të më treguar ç'mendoni për këtë problem.

Punën e letrave shokët e bazës sikur e kanë harruar.

Ata përpiqen që çdo gjë ta bëjnë në kanale zyrtare, me protokolle. Por çdo njeri për punën e vet, për punën e Partisë ose të rinisë, kur ka mendime dhe propozime për të ibërë, mund të më dërgojë një letër edhe mua, apo shokëve të tjerë të udhëheqjes. Një komunikim i tillë është shumë i mirë dhe tregon afrim, jo zyrtarizëm. Ja, në këtë takim, ju më dhatë shumë mendime të vlefshme për çështjen e rinisë punëtore dhe fshatare, të cilat ne duhet të na bëjnë të reflektojmë.

Mendoni ju se puna që bëni me rininë është e diferencuar, për kategori të ndryshme të rinjsh dhe të rejash, nga pikëpamja e moshës, e seksit, e vendit të punës, e krahinave me zakone të ndryshme, në lidhje me shkallën e ngritjes së saj politike, ekonomike dhe shoqërore, apo punës së diferencuar e të larmishme, nuk i vini rëndësinë e duhur? Mos zhvillohet puna në të gjitha këto njëlloj? Diferencat ekzistojnë kudo, ndryshe është problemi i vajzës fshatare, ndryshe i vajzës punëtore, i asaj të qytetit dhe i asaj të fshatit, i të rinjve dhe i të rejave, prandaj puna e organizatës nuk mund të bëhet njëlloj në çdo vend, në mënyrë shabllone.

Vajza e fshatit nuk flet dot si ajo e qytetit, e cila është më e zhvilluar. Te vajzat e qytetit nuk ekziston turpi mikroborgjez në atë shkallë si te fshataret.

Ose siç mund t'i flasim hapur një të riu, nuk mund të flitet në të njëjtën mënyrë me një vajzë, kësaj duhet t'i marrësh krahët për të arritur atje ku synon organizata, që ajo ta kuptojë drejt problemin. Pra, mendoni ju, për të bërë një punë të diferencuar në përgatitjen e agjitacionit dhe të propagandës me shtresat e ndryshme të rinisë?


SHOKU ISA RAMA:

Ne bëjmë punë të diferencuar me shtresat e ndryshme të rinisë, me rininë kooperativiste, me rininë punëtore e shkollore, me djemtë e me vajzat, me rininë e zonave malore, si dhe me pionierët, por kjo është më tepër një punë në vija të përgjithshme.


SHOKU ENVER HOXHA:

Që të arrijë të bëjë një punë të diferencuar me rininë, organizata duhet të njohë mirë karakteristikat e një zone. Mësuesi i Gurit të Zi, për shembull, rron vazhdimisht në fshat, ai njeh zakonet e fshatit, di se disa prej burrave dhe grave e hedhin hapin më përpara, të tjerët janë më të prapambetur, disa të reja janë më të zhvilluara dhe energjike, të tjerat janë më të druajtura dhe kanë nevojë të ndihmohen që të ecin krahas shoqeve. A mund t'u jepni ju materiale arsimtarëve të fshatit që të bashkëpunojnë me organizatën e rinisë për këtë qëllim? Bëni ju leksione për rininë me tema edukative si, për shembull, për mirësjelljen, për dashurinë etj.? Kur i jepni udhëzime organizatës së rinisë të një fshati, i keni parasysh këto veçori dhe si? Prandaj sa thellë duhet të mendohet për mësuesit që të ndihmohen për t'u aktivizuar në punët e organizatës së rinisë nën drejtimin e Partisë? Ka rëndësi të bëhet një punë e tillë, se në vendin tonë është e vërtetë që sa vete e zvogëlohen diferencimet midis shtresave të ndryshme të rinisë, është e vërtetë që është bërë një revolucion i madh në pikëpamjen e afirmimit të të drejtave të barabarta të vajzave dhe të djemve e të marrëdhënieve midis tyre, po megjithatë, duhet të jemi realistë, diferencimet ekzistojnë akoma.

Një shok këtu tha se e njeh jetën e fëmijëve dhe ka vënë re se vajza, kur shkon në shkollën 8-vjeçare, megjithëse është plot gjallëri, tërhiqet nga disa aktivitete.

Këtu ndikojnë disa rrethana shumë negativisht se, po të hapet një fjalë jo e mirë, kjo e dëmton atë.

Prandaj vajzat druhen, megjithëse e dinë që të drejtat i kanë njëlloj si djemtë, e dinë që kanë mbrojtjen e Partisë dhe të organizatës të rinisë. Por, nga ana tjetër, ato dinë gjithashtu se edhe opinioni luan rol dhe ne jemi akoma në një nivel të tillë që nuk mund t'i likuidojmë plotësisht thashethemet. Po luftën kundër tyre ta vazhdojmë të rreptë. Nëse njëri sillet në mënyrë të papëlqyer, pse ne të lejojmë që rinia të tërhiqet nga aktivitetet, ose prindi ta dënojë vajzën duke kufizuar veprimtarinë e saj? Ashtu sikurse djemtë, edhe vajzat kanë të drejtë të punojnë, të luajnë, të dëfrejnë brenda rregullave të shoqërisë. Opinioni shoqëror edhe në këto aspekte të jetës shoqërore luan një rol të rëndësishëm, prandaj sa më shumë ta përpunojmë këtë me një punë të dendur politike, aq më tepër do të luftohen thashethemet, e si rrjedhim vajzat do të marrin pjesë në të gjitha aktivitetet. Kështu do të pakësohet diferencimi që ekziston sot midis tyre dhe djemve.

Sot ne jemi të detyruar të mos e atakojmë frontalisht opinionin e pagdhendur, se kjo nuk është një punë e lehtë, por me këtë nuk dua të them që rinia jonë t'i nënshtrohet një opinioni të tillë. Në zbatimin e vijës ne do të bëjmë disa manovrime, pa harruar qeIlimin kryesor, atë të forcimit të gjithanshëm politik të rinisë sonë, në mënyrë që ajo të jetë në gjendje t'u vërë shqelmin 'këtyre mbeturinave dhe opinionit të pagdhendur, të jetë rinia që t'u imponojë këtyre qëndrimet e saj të drejta.

Si mund të bëhet që ne të ngremë nivelin e çdo shtrese të rinisë? Natyrisht, për këtë ka shumë forma pune, si me konferenca, me libra, me artikuj etj., por këto sikur nuk mbahen parasysh nga organizata. Po si mund të bëhet kjo? Unë mendoj se një shoku, që punon me organizatën e rinisë, në qoftë se i ngarkohet të bëjë një temë për rëndësinë e lirisë së fjalës në vendin tonë, duhet të ketë parasysh që ky material të bëhet i kuptueshëm për të gjithë, edhe për masën e rinisë, edhe për banorët e malësisë, ku fjala liri ekziston, ku këtë liri ia garanton vetë socializmi, po gruaja atje në realitet ,e ka akoma vështirë të flasë. Atëherë aktivisti i organizatës së rinisë, që mund të jetë edhe një letrar i ri, përgatit një novelë të tillë që t'u pëlqejë edhe plakës, edhe plakut malësor, po njëkohësisht, edhe vajzës t'i japë shembullin se si ajo, me qëndrimin që do të mbajë ndaj ngjarjeve në jetë, me fjalën e guximshme që do të thotë, të fitojë respektin e babait dhe të nënës së vet. Kështu novela të arrijë atë qëllim edukativ, për të cilin kemi nevojë.

Ose për punën me fëmijët. Disa ankohen se u mungon literatura e nevojshme për edukimin e pionierëve, po në këtë drejtim kush mund të shkruajë më mirë se mësuesit? Në Shkodër unë di që vetëm rrallë ndonjë arsimtar, si Teufik Gjyli, shkruan për fëmijë.

Po të isha mësues, do të kisha përgatitur më tepër se 20 hartime të mira dhe do të afirmohesha si shkrimtar për fëmijë. Mësuesi i do shumë fëmijët, prandaj edhe ata e duan shumë atë. Këta shkojnë dhe e pyesin mësuesin për çdo gjë, bëjnë si u thotë ai. Mësuesi i mirë njeh botën e brendshme të fëmijëve, njeh mirë dëshirat, mendimet dhe nevojat që ata kanë për edukim. Në këto kushte mësuesi mund të shkruajë shumë gjëra të bukura për ndjenjat e tyre të natyrshme. Ky do të ishte një burim për të realizuar edukimin e shëndoshë me tema nga më të ndryshmet. Po sa mësues kemi në vendin tonë! Po të punojnë të gjithë me këtë preokupim, të tilla materiale do të ishin një ushqim i madh për edukimin e pionierëve.

Ju folët për drejtimin e pamjaftueshëm të organizatës së pionierit. Ju, si udhëheqëse profesioniste, ndieni më shumë drejtimin e organizatës së rinisë në organizatën e pionierit apo frymën, ndikimin e gjithë punës edukative të shkollës, të personelit mësimor?


NJË UDHËHEQËSE PIONIERËSH:

Në organizatë ndihet më shumë ndikimi i shkollës. Prandaj them se në qoftë se shkolla do ta kapë seriozisht këtë problem, ajo mund të bëjë shumë më tepër.


SHOKU ENVER HOXHA:

Jam dakord që mësuesit duhet të mendojnë dhe të punojnë në mënyrë të tillë që në shpirtin e tyre të kenë preokupacion kryesor edukimin e fëmijëve. Mësuesi ka ndikim të madh te nxënësi, ai është i edukuar me frymën e Partisë, e njeh vijën e saj dhe bën të gjitha përpjekjet që fëmijën ta edukojë sa më mirë. Puna edukative e mësuesit nuk duhet të kufizohet në një punë të thjeshtë mësimore, sa për të mësuar lëndën, por ajo të synojë edhe për kalitjen shpirtërore, për edukimin e fëmijëve që i janë besuar. Ai e ka për detyrë ta bëjë një punë të tillë.

Sot te ne, organizata e pionierit varet drejtpërdrejt nga organizata e rinisë, kurse për edukimin e pionierëve jashtë shkollës .duhet të punojnë më shumë të gjithë mësuesit e saj, ti, pastaj, nuk do të jesh e vetme në këtë të interesohet më shumë shkolla, s'ka dyshim që do të kesh një ndihmë të madhe nga të tërë mësuesit.

Edhe ata duhet ta ndiejnë përgjegjësinë e madhe që kanë për edukimin dhe argëtimin e nxënësve. Mësuesit duhet të bëjnë njëkohësisht edhe atë punë që bën ti, domethënë të jenë me nxënësit edhe mësues, edhe shokë. Në këtë drejtim, mendoj, nuk ka ndonjë rrezik.

Ju vetë thatë që po të interesohen më shumë mësuesit, pionierët do të marrin një edukatë më të mirë.

Kam edhe një pyetje për rininë shkollore. Në «Zërin e rinisë» para nja dy muajsh është botuar një artikull kritik, lidhur me marrëdhëniet e rinisë shkollore me shkollën. Shokët e Komitetit Qendror të Rinisë bënë autokritikë për botimin e këtij artikulli, po dua t'ju pyes, si e keni kuptuar ju përmbajtjen e tij?

Marrëdhëniet tuaja me shkollën në drejtim të punës me rininë i konsideroni të drejta dhe a duhet të ekzistojë bashkëpunimi midis organizatës së rinisë dhe personelit mësimor? Këtu nuk është çështja për të bërë lojë fjalësh, duke përdorur termin e "edukimit unik" të rinisë nga ana e shkollës.

Shoku Enver Hoxha shpjegoi përmbajtjen e termit «drejtimi unik» i shkollës, për të cilin ka folur edhe në datën 21 shkurt 1966 (Shih: Enver Hoxha. Vepra, vëll. 31, f. 295.)

Pastaj vazhdoi:

Mund të na thoni ju shoku i rinisë së gjimnazit, keni pasur ndonjëherë mosmarrëveshje parimore me personelin mësimor, keni qenë ndonjëherë në kundërshtim me rregulloret e shkollës dhe, në qoftk se keni pasur kundërshtime, përse i keni pasur e si i keni zgjidhur këto? Apo keni gjetur mirëkuptim me personelin mësimor?


SEKRETARI I RINISE I GJIMNAZIT :

Vitin e kaluar ishim në aksion. Shtabi i brigadës së rinisë bashkëpunonte ngushtë me mësuesit dhe merrte udhëzime e këshilla prej tyre. Edhe kur të dalim në jetë, ne do të kemi akoma nevojë për këshillat e mësuesve tanë.


SHOKU ENVER HOXHA:

Ti si sekretar i organizatës së rinisë të shkollës merr pjesë në mbledhjet e këshillit pedagogjik? Po në takimet që bëjnë mësuesit me prindërit?


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Nuk marr pjesë as në mbledhjet e këshillit pedagogjik dhe as në takimet që bëjnë mësuesit me prindërit.


SHOKU ENVER HOXHA:

Nuk keni nevojë ju që ata t'ju thonë se filan nxënës nuk shkon mirë me mësime, ai tjetri ka bërë këtë gjë të papëlqyer etj.?

Nuk keni nevojë që drejtori apo mësuesi kujdestar t'ju thotë:

«Shoku sekretar i rinisë së shkollës, unë dëshiroj të bisedoj pak me ty, sepse konstatojmë që disiplina në shkollë po dobësohet, ose jashtë në oborrin e shkollës gjatë pushimeve ndërmjet mësimit nga ndonjë i ri, dëgjohen fjalë jo të përshtatshme, të cilat nuk i shkojnë edukatës së rinisë sonë».

Nuk keni ju nevojë t'ju vërë në dijeni personeli i shkollës për këto gjëra?


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Ne kemi shumë nevojë për gjëra të tilla, sidomos për arsye se disa fenomene mund t'i kapim më vonë nga këshilli pedagogjik, nga drejtoria ose nga organizata-bazë e Partisë.


SHOKU ENVER HOXHA:

Po pse nuk .e bëjnë ata një gjë të tillë?


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Gjer në njëfarë shkalle kjo ndihmë varet edhe nga qëndrimi ynë, sa ua kërkojmë ne këtë ndihmë.


SHOKU ENVER HOXHA:

Po sekretari i organizatës-bazë të Partisë të shkollës merr pjesë në mbledhjet e këshillit pedagogjik dhe në takimet e personelit mësimor me prindërit?


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Po, ai merr pjesë, se njëkohësisht është edhe vetë mësues.


SHOKU ENVER HOXHA:

Po të isha në vendin tënd do ta merrja iniciativën dhe do t'i thosha drejtorit:

«Shoku drejtor, unë dëshiroj të bëj një diskutim me ju, kërkoj të më jepni ndihmë që organizata e rinisë të ndihet më shumë në shkollë. Prandaj kur ta gjeni të arsyeshme kërkoj që të marr pjesë edhe unë në disa nga mbledhjet e këshillit pedagogjik për të çuar më mirë e më drejt porositë e tij, frymën e shkollës dhe të drejtorisë në mbledhjet e organizatës së rinisë».

Jam i bindur se drejtori do të pranojë që ti të marrësh pjesë. Drejtuesit e organizatës së rinisë të shkollës mund të marrin pjesë në këto mbledhje kur trajtohen probleme që u takojnë nxënësve, sjelljes, përparimit të tyre etj. Sidoqoftë ky është një problem që duhet parë dhe nuk mund të flasim e të vendosim në mënyrë të prerë për këtë, pa dëgjuar edhe argumentet e atyre që e kanë vendosur një rregull të tillë.

A ka raste që ju, drejtuesit e organizatës së rinisë në shkollë, që jeni njëkohësisht edhe nxënës, merrni anën e mësuesit, kur ndonjë nxënës në klasë mban qëndrime jo të pëlqyera ndaj mësuesit të vet dhe ky me të drejtë detyrohet të mbajë qëndrim ndaj nxënësit?

Ju si organizatë e rinisë në këtë rast merrni iniciativën për ta gjykuar e për ta kritikuar shokun tuaj që ka mbajtur qëndrim të gabuar dhe t'i thoni mësuesit të mos shqetësohet, t'i thoni se ju e kuptoni që ky apo ai nxënës u soll keq me të, se qëndrimin e sjelljen e tij ne nuk e aprovojmë, se për këtë do ta kritikojmë në organizatë etj. Ndodh një gjë e tillë? Në qoftë se po, kjo tregon ,personalltetin e organizatës dhe bën që mësuesit të marrin masa të drejta ndaj nxënësve që gabojnë. Mësuesi duhet të respektohet.

Por mund të ndodhë që një mësues të marrë dhe një masë të nxituar, jo të drejtë ndaj një nxënësi. Atëherë përsëri, përgjegjësi i organizatës së rinisë të klasës, mënjanë dhe me takt, mund dhe duhet t'i thotë mësuesit se më duket i nxituar qëndrimi ndaj atij nxënësi, prandaj sikur ta rishikoni me gjakftohtësi masën që morët ndaj tij. Jo vetëm organizata, po edhe sekretari i rinisë i shkollës .duhet të krijojë personalitetin e vet, në kuptimin që në disa drejtime ai të ndërhyjë kur mësuesi duhet përkrahur, kur e ka drejt ose t'i bëjë një vërejtje me vend kur ai mban qëndrim të nxituar ndaj një nxënësi. Kështu mësuesi do të tpë shikojë ty me respekt si sekretar të rinisë dhe do të bisedojë me ty në platformën e marrëdhënieve të rnësuesit me përfaqësuesin e rinisë shkollore. Natyrisht në këto raste sekretari i rinisë duhet të jetë gjakftohtë dhe jo nervoz, edhe sikur mësuesi t,ë ketë shumë gabim.

Ky, kur do t'i drejtohet mësuesit, ta godasë, si të thuash, me pambuk. Mësuesi edhe mund të nxehet me të, po të jeni të sigurt, më vonë, pasi t'ia kesh bërë vërejtjen, ai do të reflektojë se sekretari i rinisë u soll drejt dhe do të kërkojë nga vetja të jetë gjakftohtë në marrëdhëniet me të herën tjetër.


SHOKU ISA RAMA:

Ne mendojmë se edhe Universiteti Shtetëror që përgatit mësues për shkollat e mesme e 8-vjeçare duhet të bëjë diçka më shumë në drejtimin që studentët që do të mbarojnë për të dhënë mësime në këto shkolla, të dinë të komunikojnë më mirë me të rinjtë, se ka pedagogë që mundohen të qëndrojnë të shkëputur nga nxënësit e tyre, të mbajnë njëfarë autoriteti dhe harrojnë se edhe ata vetë dikur kanë qenë nxënës.


SHOKU ENVER HOXHA:

Kjo vjen nga një koncept jo i drejtë. Duhet ta kuptojmë se kur një i ri mbaron shkollën e mesme dhe shkon në universitet, mendon, dhe në realitet kështu është, se tani ai kaloi në një stad tjetër të jetës, në kuptimin që është ca më i lirë. Të gjithë e kemi ndier një gjë të tillë. Edhe unë, kur mbarova shkollën e mesme dhe fillova të ndiqja universitetin, kam ndier një besim më të madh në veprimet e mia. Natyrisht, tek intelektualët e vjetër zinte vend pikëpamja e huaj për ne se me diturinë që do të merrnin, të ishin superiorë ndaj të tjerëve. Ky mentalitet ishte i theksuar për arsye se në të kaluanën kuadrot me arsim të lartë numëroheshin me gisht. Bile edhe midis tyre kishte diferenca, kategori të ndryshme.

Avokatët dhe gjykatësit, për shembull, ishin njerëzit më të preferuar të regjimit, sepse, kuptohet, ata mbronin ligjet e borgjezisë. Mjekët kishin të zhvilluar tendencën e fitimit material, të pasurimit në kurriz të shëndetit të popullit. Këto ishin profesionet më të preferuara në atë kohë për ata që do të ndiqnin universitetin.

Megjithatë, të gjithë ata që mbaronin shkolla të larta, në përgjithësi ishin njerëzit më të privilegjuar.

Edhe ata që kryenin studimet në shkencat humanitare mendonin se pa ta vendi ynë nuk mund të ecte dot përpara. Argumentet e tyre ishin argumentet e intelektualëve borgjezë e mikroborgjezë që synonin të kishin në çdo gjë epërsi mbi të tjerët dhe të shfrytëzonin diturinë për interesat e tyre. Të edukuar me një pikepamje të tillë, ata mendonin të zgjidhnin çdo kundërshtim që do të hasnin përpara, sipas pikëpamjeve të tyre borgjeze, se këto kundërshtime do t'i spastronin vetëm me pamjen e tyre prej fdoktori» apo "shkencëtari", kurse të tjerët duhet t'u përuleshin argumenteve të tyre.

Por tani ata që mbarojnë universitetin nuk kanë të tilla pikëpamje. Këto pothuajse janë zhdukur. Megjithath, në qoftë se Partia nuk punon mirë me të rinjtë e universitetit, këto pikëpamje, sado të zbehta që ekzistojnë, dalngadalë mund të forcohen dhe të na bëhen problem. Prandaj edhe një arsimtar që ka kryer studimet e larta, në qoftë se Partia nuk e mban afër, nuk punon me të, ai do ta harrojë të kaluarën e tij, do të harrojë se edhe ai dikur ka qenë i ri dhe ka dashur që mësuesit e tij të ishin më të afruar me të, kurse tani për vete ka frikë se, po të bjerë në rrogoz me nxënësit, po të jetë i afruar me ta, do ta humbasë autoritetin, prandaj që «të mos i dalë boja», qëndron larg nxënësve, mban një qëndrim të kundërt nga ai që dëshironte kur ishte vetë nxënës. Kështu, organizata e Partisë detyrohet ta lajë atë me vaj me uthull. Por, si kalojnë disa vjet pas mbarimit të mësimeve, ky e kupton se qëndrimi i tij nuk është i drejtë. Prandaj organizata e Partisë dhe ajo e rinisë kanë për detyrë të punojnë me arsimtarët e rinj, që këta të mos na shpëtojnë nga duart, të mos infektohen nga pikëpamjet e intelektualëve të vjetër se ka edhe të tillë që, megjithëse mbarojnë shkollat që ka hapur Partia, ngaqë nuk është punuar mirë me ta, arrijnë në sjellje të papëlqyera.

A ka konflikte shoqërore, të ç'natyre janë ato në shkollë? Të çfarë shkalle janë dhe si shfaqen në mes rinisë, në mes djemve dhe vajzave, në mes nxënësve dhe punëtorëve, në mes punëtorëve të rinj dhe fshatarëve të rinj? Si i zgjidhni ju këto konflikte nga ana teorike dhe politike? Natyrisht, mund të na flitni për këto probleme në qoftë se ka. Ka ndonjë rast që studenti të ketë përçmim për punëtorin, djali për vajzën?

Ose më i rrituri të nënvleftësojë më të voglin?


SHOKU ISA RAMA:

Konflikte të dukshme që të jenë bërë problem për organizatën nuk ka pasur, por diferencime midis nxënësve të rritur dhe atyre të klasave më të ulëta, midis nxënësve dhe punëtorëve ka, në pikëpamjen që ndonjë nxënës ose student të thotë:

«E mo, ai një punëtor është».


SHOKU ENVER HOXHA:

Ekziston në radhët e rinisë mendimi që të tërë nxënësit e shkollave të mesme duan të venë në universitet? Në qoftë se është i theksuar ky mendim, nuk shpreh kjo një nënvleftësim për punën dhe punëtorin?


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Në shkollën tonë shumica e maturantëve shfaqin dëshirën për të vazhduar shkollën e lartë, por ka mjaft prej tyre që kërkojnë të shkojnë në degët më të lehta.


SHOKU ENVER HOXHA:

Shfaqin, për shembull, nxënësit e shkollës suaj dëshirën për të shkuar në parkun automobilistik dhe së bashku me rininë punëtore të bëjnë një ekskursion ose të marrin përsipër të dyja palët një aksion? U bie atyre ndër mend një gjë e tillë? Kur vjen dita e punës praktike, e punës në prodhim, nxënësit venë në fabrikë entuziastë apo paraqiten si të lodhur dhe pa qejf? Çështjen e kam, lënë përshtypje te të rinjtë puna prodhuese dhe lidhjet me klasën punëtore, ç'ndikim kanë këto në rini? Që në shkollën 8-vjeçare rinia duhet të marrë edhe shprehitk e para të punës, sepse djali ose vajza në këtë shkollë arrijnë moshën 14-15 vjeç. Shkolla duhet t'i futë këta në punë të dobishme shoqërore dhe t'i edukojë deri në atë shkallë sa të duan edhe lulet, bimët dhe kafshët.


SEKRETARI I RINISË I GJIMNAZIT:

Ne përpiqemi ta edukojmë rininë me frymën e aksioneve të mëdha të viteve të para të Çlirimit. Kemi menduar të ndërmarrim disa aksione të përbashkëta me rininë punëtore, si rregullime rrugësh etj. Do të mundohemi ta bëjmë këtë.

Kurse puna praktike, shoku Enver, po lë përshtypje të mirë te nxënësit. Këta kanë respekt për një ndërmarrje industriale, po atje nuk ka front pune për të gjithë ne.


SHOKU ENVER HOXHA:

Këtu u tha se në qytetin tuaj janë shtuar shumë klasat e shkollave të mesme, prandaj ndërmarrjet e qytetit e kanë të vështirë t'u hapin front pune të gjithëve. Ne jemi duke e studivar raportin që duhet të kemi midis shkollave të arsimit të përgjithshëm dhe teknikumeve. Ky është një problem i madh. Por gjimnazet do të na duhen edhe në të ardhmen. Mund të mos hapim të tjera të reja, po ato që janë do të vazhdojnë të mbahen hapur. Megjithatë këto nuk do t'i përfshijnë dot të gjithë të rinjtë që do të dëshironin të ndiqnin shkollat e mesme në vitet e ardhshme, prandaj duhet të hapim patjetër teknikume të reja. Kjo nevojë na vë detyrën të mendojmë që të përgatitim kuadro edhe për këto shkolla.

Po nuk janë vetëm teknikumet që do të kenë nevojë në këtë drejtim. Të gjithë kërkojnë kuadro të lartë.

Ja, vetë organizata e rinisë ka nevojë për kuadro të lartë në udhëheqje të saj, për kuadro të lartë kanë nevojë shtypi, organet e pushtetit etj., me një fjalë të gjithë sektorët. Shkenca zhvillohet, prandaj duhet të mendojmë për të siguruar kuadrot e lartë për nevojat e së ardhmes në të gjitha degët, gjer tek arkeologjia.

Ne tani kemi pak arkeologë, këta janë fare të pamjaftueshëm për perspektivën, ku do të na duhen shumk të tillë, prandaj duhet t'i ,përgatitim që tani.

Neve na duhen gjithashtu kuadro edhe për sektorin e rëndësishëm të gjeologjisë. Nëntoka e Shqipërisë ka akoma minerale të pazbuluara. Me gjithë përparimet që kemi bërë, sa prapa jemi në këtë drejtim, sa gjëra i duhen e do t'i duhen vendit tonë! Po inxhinierë mekanikë sa duhen? Sa të duash! Këta hyjnë kudo. Ky problem nuk zgjidhet dot menjëherë. Të gjitha këto nevoja neve do të na i plotësojë universiteti, ku do të dërgojmë jo vetëm gjimnazistë, po edhe nga ata që mbarojnë teknikumet.

Kisha edhe një pyetje tjetër: Ç'qëndrim mban rinia e Shkodrës në lidhje me fenë? Si shfaqen mbeturinat fetare në jetën e të riut dhe të së resë? Shkojnë këta në kishë, në pagëzime, mbajnë ramazan etj.?

Ç'qëndrim mban rinia ndaj zakoneve të vjetra prapanike?

Ç'qëndrim mban ajo ndaj prindërve dhe familjes?

Ç'qëndrim mban ndaj dashurisë? Si i ,përballon rinia shkollore e rritur nevojat minimale financiare jashtë nevojave për mjete mësimore, për shembull, për të blerë ndonjë libër, për të vajtur në kinema, për një akullore etj.? Në përgjithësi rinia jonë tregohet ekonome, por a ka mosmarrëveshje në këtë drejtim prindërit? Në rininë e qytetit të Shkodrës a ka tendenca luksi apo atë e karakterizon thjeshtësia dhe ç'metodë përdorni ju për ta ruajtur rininë nga këto rreziqe?


SHOKU ISA RAMA:

Në qëndrimin ndaj fesë qyteti ka veçoritë e veta, fshati të vetat, bile veçoritë duken edhe në qëndrimin ndaj fesë katolike e asaj myslimane.


SHOKU ENVER HOXHA:

Duhet ditur që xhamia ka qenë e ndaluar për femrën. Karakteristika e kësaj feje është që gruan kërkon ta mbajë të mbyllur në shtëpi, megjithatë nëpër disa nga xhamitë ka pasur një dhomë të veçantë edhe për gratë, të ndarë me kafaz nga pjesa ku faleshin burrat. Por edhe në këtë dhomë shkonin vetëm plakat, jo të rejat.


SHOKU ISA RAMA:

Ka akoma një pakicë të rinjsh që në raste festash fetare, si për pashkë, për krishtlindjet etj. frekuentojnë kishën.


SHOKU ENVER HOXHA:

Po si mendoni ju, ata shkojnë në kishë për shkak të bindjeve fetare, apo se i tërheq forca e zakonit, për të mos u prishur qejfin babait ose nënës, apo për t'u takuar me njëri-tjetrin?


SHOKU ISA RAMA:

Ka edhe të rinj e të reja që në kishë venë, sepse kanë mbeturina fetare në ndërgjegjen e tyre, po shumica venë se kisha është vend grumbullimi, vend për t'u parë me njëri-tjetrin, sidomos në fshat.


SHOKU ENVER HOXHA:

Mban meshë prifti në kishë? Po një njeri që dëshiron ië marrë fjalën kur flet prifti, mund të ngrihet dhe të flasë, apo kjo gjë mund të bëhet pas meshës?


NJË SEKRETARE E KOMITETIT TË RINISË:

Jo, këtë mënyrë nuk e lejojnë rregullat fetare.


SHOKU ENVER HOXHA:

Po në oborrin e kishës, porsa mbaron mesha, mund të flasë njeriu? Rinia, për shembull, mund të përgatitë një propagandist të mirë, i cili pret jashtë oborrit të kishës të mbarojë mesha.

Mbasi dalin të gjithë besimtarët, ai mund t'i drejtohet priftit dhe t'i thotë: «Imzot, ti fole në kishë për Shën Thomanë, mund të na shpjegosh, është e vërtetë një ngjarje e tillë?» dhe i fton të tjerët që kanë dëgjuar meshën të qëndrojnë. Pasi mbaron prifti shpjegimin, atëherë propagandisti kthehet dhe i drejton atij shumë pyetje, gjersa ta vërë në rrugëkryq. Po ama organizata duhet t'i përgatitë mirë këta njerëz dhe mundësi ka, se kudo ka literaturë ateiste shkencore. Disa libra të tillë kam edhe unë. Në një libër me përmbajt-je ateiste që .kam, jepen argumente të kundërta nga ato të dogmave dhe liturgjive fetare. Për shembull, për çështjen e ngjalljes së Krishtit, që predikon feja, ose për çështjen e rrëfimit gjithashtu, ky libër flet mjaft dhe, me fakte, të tëra i rrëzon si teori. Por ne nuk e bëjmë një gjë të tillë. Në qoftë se duam të zhdukim mbeturinat fetare, rinisë duhet t'i japim më shumë mundësi dhe materiale të lexojë, në mënyrë që të përfitojë prej tyre. Atëherë ajo e ka më të lehtë për t'i mundur këto mbeturina që akoma janë të forta.

Priftërinjtë katolikë, janë njerëz të përgatitur, prandaj duhet të mendojmë që më parë të përgatitim edhe ne njerëzit tanë që me argumente të rrëzojnë teoritë idealiste fetare, në mënyrë që populli gradualisht të çlirohet prej tyre, të shikojë, të kuptojë e të nxjerrë konkluzione vetë se nuk janë asgjë ato që thotë prifti, se ato janë vetëm përralla.

Natyrisht, duhet të kemi kujdes që të mos preken direkt ndjenjat fetare të popullit, prandaj duhet menduar për të gjetur format si ta bëjmë këtë punë. Mund, për shembull, që jashtë kishës, jashtë predikimeve fetare, të bëhen biseda ateiste shkencore si në oborrin e kishës, në rrugë afër saj etj. Në punën tonë ateiste, për ta demaskuar fenë, mund të përdoren shumë pika të dobëta të saj. Feja katolike, për shembull, kërkon nga prifti që askujt të mos i tregojë kurrë sekretet e atyre që shkojnë në kishë dhe rrëfehen, qofshin këta e kemi vështirë të marrim vesh cilët janë ata që bëjnë krime ose jetë të shthurur dhe që, për «të lehtësuar» ndërgjegjen, për «të larë» mëkatet, venë rrëfehen te prifti. Në këto raste ne mund t'i themi popullit që filan njeri, mbasi ka bërë këtë apo atë faj ose krim, ka shkuar e i është rrëfyer priftit dhe ky i është lutur zotit t'ia «lajë» mëkatet dhe njëkohësisht mban sekret krimin, pra vepron në kundërshtim me ligjet e shtetit.

Prandaj të mendojmë të përgatitim kundërpropagandistë për këtë punë, si dhe të gjejmë forma e mënyra që prifti të bjerë brenda dhe besimtarët që frekuentojnë kishën, pas këtyre debateve, të shikojnë se ç'është feja.

Pyetjeve të tjera që ju bëra nuk u jeni përgjigjur akoma. Si e kuptojnë të rinjtë dhe të rejat dashurinë?

Dashuria është një hap i rëndësishëm përpara në jetën e njeriut, kur ajo është e sinqertë. Këtu nuk e kam fjalën për veprimet e nxituara të ndonjë të riu, por a e kupton drejt rinia këtë çështje si një nga më të rëndësishmet e jetës? Po ju, shokë të organizatës së rinisë, e prekni këtë problem në organizatë, apo i shmangeni?

Jeta është jetë, prandaj edhe në çështjen e dashurisë ne duhet ta drejtojmë rininë në rrugë të mbarë, të drejtë.

Në përgjithësi në shkollën e mesme i riu shoqen e vet të klasës e konsideron vetëm shoqe dhe marrëdhëniet në mes tyre janë të shëndosha. Gjersa shohim që këto marrëdhënie janë të shëndosha, shoqërore, atëherë përse të ketë pëshpëritje? Ka njerëz që po të shohin një djalë që bisedon me një vajzë, të cilën e ka shoqe në shkollë apo në klasë, flasin vesh më vesh, thonë ja, shikoni, ata «dashurohen», «u fejuan», domethënë fjalë të kota, të dëmshme. Natyrisht këta nuk bëjnë aspak mirë, se pengojnë vajzën të ketë shoqëri të shëndoshë me shokët e vet të shkollës ose të punës. Prandaj duhet punuar, sidomos me rininë, që të dallohet ç'është shoqëria, ç'është miqësia dhe ç'është dashuria. Natyrisht, kur dy të rinj, vajzë dhe djalë, janë në një klasë, puna e sjell që ata të bisedojnë me njëri-tjetrin, sidomos për problemet e shkollës dhe të mësimeve, mund të bisedojnë për probleme të organizatës, për çë.shtje shoqërore etj., sepse janë shokë.

Por me kohë ata mund të kuptohen me njëri-tjetrin më mirë, pra mund të bëhen edhe miq për tërë jetën. Gjatë marrëdhënieve të tilla shoqërore ose miqësore nuk përjashtohet rasti që midis tyre të lindë edhe ndjenja e pastër e dashurisë, e cila duhet të mos kalojë në rrugë negative. Por gjersa dy të rinj, vajzë dhe djalë, janë vetëm shokë ose miq, gjersa nuk kanë asnjë marrëdhënie dashurie midis tyre, përse të hapen fjalë për të tilla marrëdhënie, aq më tepër fjalë në kuptim të keq? Një vajzë, nxënëse, mund të qëllojë që sot bisedon me një shok të klasës për një problem, nesër ajo mund të bisedojë për çështje të mësimit me një shok tjetër të klasës, një herë tjetër, duke dalë nga shkolla, ajo mund t'i thotë një shoku të klasës që e ka komshi të shkojnë së bashku në shtëpi, ose të shëtitin në park. Këto janë marrëdhënie normale midis të rinjve, po njerëzit e paformuar, konservatorë, nuk i shikojnë me sy të mirë dhe flasin vend e pa vend. Të tilla thashetheme duhet të luftohen me vendosmëri dhe të punohet që të forcohen në rrugë të shëndoshë miqësia dhe shoqëria midis nxënësve e nxënëseve, punëtorëve dhe punëtoreve, kooperativistëve dhe kooperativisteve.

Në rastet kur miqësia shndërrohet në dashuri, kjo të mos konsiderohet si diçka e jashtëzakonshme, jashtë rregullave etj., pse dashuria është një ndjenjë e natyrshme dhe e gëzuar në jetën e njeriut, pas së cilës vjen fejesa dhe martesa. Këta janë faktorë pozitivë, këtej do të kalojnë i riu dhe e reja, por këto duhet të bëhen në rrugë të drejtë. Gjersa bëhet kështu, dashuria e një djali me një vajzë nuk duhet të konsiderohet si diçka joserioze. Prandaj kur marrëdhëniet e shoqërisë, të miqësisë apo të dashurisë midis dy të rinjve ndjekin zhvillimin e tyre no-rmal, këto duhen trajtuar drejt.

Jashtë punëve të organizatës së rinisë, a bëhen diskutime të lira në mes të rinjve dhe të rejave, në grupe shokësh e shoqesh, në shoqëri, apo i lini në spontaneitet këto gjëra? Në përgjithësi, diskutimet e lira në shoqëri, janë të pjekura dhe serioze apo zhvillohen bisedime pa përmbajtje, të parëndësishme? Për shembull, ju qëllon juve të qëndroni në një bankë me një shoqe dhe të hapni me të një diskutim serioz shoqëror, fjala vjen, të gjykoni mbi sjelljen e disa njerëzve, ose për probleme të tjera shoqërore? Kuptohet, ata që bëjnë pjesë në rini janë në moshë të re dhe nuk mund të kërkojmë prej tyre që çdo bisedë të jetë e përsosur, se ka edhe të rritur që diskutojnë përçart, po çështja është te përgatitja e rinisë në mënyrë serioze që ajo të jetojë dhe të mendojë, me të vërtetë, në atë nivel gjithnjë më të lartë që po arrin vendi ynë socialist. Është pozitive që në vendin tonë nuk ka shthurje si në vendet kapitaliste e revizioniste, ku rinia ka degjeneruar.

Nuk na thatë si i përballon rinia nevojat financiare për kinema, sport, për libra, gjen pengesa nga prindërit? Rinisë së sotme, më shumë se ajo e para, i duhen disa të holla që të plotësojë disa nevoja minimale, prandaj prindërit është mirë t'ua sigurojnë këto, që të mos hidhen në rrugë të tjera. Ka tendenca luksi në rini?

Ç'mendon rinia punëtore për punën, për zanatin, për mjeshtrit që e mësojnë dhe ç'qëndrim mban ndaj tyre? Ç'mendon për trajtimin ekonomik të saj?

Pagën që marrin të rinjth dhe të rejat si e përdorin?

Po të rinjtë fshatarë? Ç'mendojnë nxënësit për mësuesit dhe për lëndët që zhvillojnë ata? Në ç'drejtime shfaqen prirjet për të mësuar më shumë, në drejtim të shkencave ekzakte apo të atyre humanitare? Ç'mendojnë të rinjtë dhe të rejat për të ardhmen e tyre?

Komiteti i rinisë preokupohet për këto probleme, nxjerr konkluzione dhe jep orientime? Për shembull, në një shkollë konstatohet se 30 veta kanë nota të dobëta në shkencat ekzakte, atëherë është mirë që organizata të përgatitë një leksion mbi rëndësinë e madhe të këtyre shkencave dhe mbi përpjekjet që duhen bërë për t'i përvetësuar ato. Ndërsa kur organizata shikon se ka nota të dobëta në mësimin e edukatës fizike, për arsye se rinia nuk i vë rëndësi, në këtë rast ajo del me konkluzionin se është e nevojshme të bëhet një referat për rëndësinë e saj. Në një rast tjetër, kur organizata konstaton se disa punëtorë ose kooperativistë të rinj nuk mbajnë qëndrim të drejtë ndaj punës, ose të ardhurat që marrin i konsiderojnë personale, në vend që t'i përdorin mirë, duke kontribuar edhe ata në jetën e familjes, atëherë përgatit dhe jep udhëzime të punohet me rininë një leksion me përmbajtje të mirë morale dhe edukative që të ketë si objekt luftimin e kësaj dobësie.


SHOKU ISA RAMA:

Të rinjtë tanë e duan punën.

Lidhur me prirjet, rininë shkollore e tërheq më shumë letërsia dhe fizika, por në përgjithësi rezultatet më të mira arrihen në shkencat humanitare, kurse në shkencat e përpikta më pak.


SHOKU ENVER HOXHA:

Kjo reflekton, siç dihet, traditat e qytetit. Qyteti i Shkodrës është me tradita më të mëdha kulturore nga çdo qytet tjetër, sidomos në shkencat humanitare. Shkodra ka qenë dhe është më përpara në letërsi e në disa zhanre të tjera të artit. Pavarësisht nga brendia, nga përmbajtja e veprave letrare artistike të autorëve shkodranë të paraçlirimit, në të cilat ka mbisunduar idealizmi, prapë këtu te ju, në këtë drejtim, ka tradita më të mëdha, të cilat ushtrojnë edhe tani ndikim të madh në masën e rinisë, prandaj është fare e natyrshme që në këto drejtime të ketë më shumë prirje nga ana e rinisë shkodrane. Atëherë ç'mendon rinia e rrethit tuaj për zhvillimin aktual të arteve, si letërsisë, muzikës, pikturës, skulpturës, teatrit, estradës etj.? Ç'duan të bëhen të rinjtë dhe ç'masa duhet të marrim? Është e kënaqur rinia me botimet që nxjerrim, si i shfrytëzon ajo ato dhe ç'mund të bëhet më tepër? Ç'mendon ajo për filmat që shfaqen në ekranet tona, a është e kënaqur dhe a bën vërejtje për ta? A krijon rinia dhe a nxitet të krijojë? Kjo ka rëndësi shumë të madhe, sidomos në një qytet si Shkodra, nga më të zhvilluarit e vendit tonë.

Në rrethet letrare sot diskutohet shumë çështja e tablosë, e pikturës. Problemi i figurave në botën e sotme perëndimore është bërë një gangrenë sociale, sepse figurat në libra, në kinema, në televizion, në shtyp e kudo, ashtu si paraqiten në shumë vende, janë kthyer në një mjet për t'i degjeneruar njerëzit. Kam lexuar, se një djalë i ri në një vend kapitalist, e shikon televizionin 6 orë në ditë. Ai thotë se jeta e tij është bërë kolltuku dhe gota e likerit që mban afër, prandaj mendja nuk i punon aspak. Një tjetër, ndjekës i filmave, thotë se shikon shumë filma, i kalojnë parasysh mijëra fotografi, por këto i dalin kaq shpejt, sa nuk e lejojnë të mendohet dhe të thellohet për jetën.

Ka njerëz në vendet perëndimore, që janë kundër kinemasë dhe i vënë rëndësi më të madhe pikturës, pse piktura të lejon të reflektosh mbi ndjenjat që e kanë shtyrë piktorin të bëjë një tablo. Atje spektatori shikon me hollësi atë që do të shprehë artisti, idetë dhe mendimet e tij dhe e nxit njeriun të mendojë, t'i punojë koka. Piktura luan rol të madh në edukimin estetik të njerëzve, por ajo nuk po zhvillohet shumë te ne. Prandaj i përkrahni talentet e reja që të zhvillohet kjo degë e bukur e artit.

Po për sport interesohet rinia? Cilat lloj sportesh pëlqehen më shumë dhe si orientohet ajo në praktikimin e sporteve të ndryshme? Futbollin rinia patjetër e pëlqen më tepër, por ajo duhet të pëlqejë edhe sportet dhe aktivitetet e tjera. Duhet menduar edhe për argëtimin dhe për kalitjen e rinisë në fshat, duhet treguar interesim sidomos për lojërat popullore.

Kurse propozimin tuaj për t'i pajisur këndet sportive edhe me lodra të karakterit ushtarak, sidomos për fëmijët, do t'i them qysh sonte shokut Vehbi Hoxha, t'i bisedoni dhe pastaj bashkërisht t'i vini në zbatim. Propozimet dhe kërkesat që bëni, mendoj se janë shumë të mira dhe kam besim që shokët e ushtrisë këtu në rreth do të tregohen të gatshëm t'ju ndihmojnë në këtë drejtim.

Takimi që bëra me ju ishte shumë interesant për mua dhe dua t'ju them se mësova shumë gjëra. Ky diskutim do të na ndihmojë ne në shqyrtimin që mund t'i bëjmë problemit të rinisë në udhëheqje për të marrë disa masa të mëtejshme që ta përmirësojnë edhe më shumë punën me rininë, masa që do të jenë rezultat i këtij shkëmbimi mendimesh dhe i eksperiencës suaj e të organizatave të rinisë të rretheve t ë tjera.

Jam plotësisht dakord me mendimet që shfaqët ju këtu. Nëpërmjet tyre unë shikoj se ju i gjykoni drejt problemet e rinisë, bile me pjekuri të madhe dhe në rrugë partie. Këtë e them jo vetëm për shokun Isa Rama, që është në krye të organizatës së rinisë të rrethit ose për shokun Angjelin Kumria që drejton shtëpinë e pionierëve të qytetit, por edhe për të gjithë shokët e tjerë që morën pjesë në këtë bisedim, te të cilët konstatoj një pjekuri të madhe politike, morale dhe ideologjike. Ju them hapur se duke i bërë një retrospeksion rinisë së kohës sonë e them pa frikë se atëherë ne kemi qenë në hall. Po ta krahasoj, për shembull, ngritjen e shoqes sekretare të rinisë për të rejat në rrethin tuaj, me ngritjen që kishte brezi ynë kur ishim të rinj si ju, ndryshimi është si nata me ditën.

Është një sukses i madh që Partia ka arritur të edukojë një rini të tillë në vendin tonë. Prandaj jam dakord me mendimet tuaja, me metodën tuaj të punës dhe me rezultatet e mira të dukshme që ju keni arritur.

Ne nuk kemi të dhëna për situata të vështira, për qëndrime jo të mira në radhët e rinisë të rrethit të Shkodrës. Po të kishte ndonjë situatë të tillë do të na e kishin thënë shokët e Komitetit të Partisë, do të na e thoshit edhe ju këtu. Kjo tregon se në Shkodër bëhet një punë e shëndoshë.

Byroja Politike dhe Sekretariati i Komitetit Qendror do të bëjnë të gjitha përpjekjet për të gjetur disa forma pune e mundësi materiale për t'i dhënë rinisë një ndihmë akoma më të madhe, sepse rinia për organizatën e Partisë ka një rëndësi të jashtëzakonshme.

Partia duhet t'i vërë një rëndësi shumë të madhe punës së saj me organizatat e masave, me bashkimet profesionale, me gruan, e në radhë të parë me rininë.

Disa thonë: «Mjaft po bëjmë për rininë», por në të vërtetë për edukimin e saj ne duhet të bëjmë akoma më shumë. Sa më mirë ta edukojmë rininë, aq më mirë do të zgjidhim të gjitha problemet që na dalin.

Pra, Partia dhe të gjithë njerëzit, po ta kuptojnë drejt kështu problemin, e vlen sikur edhe të shtrëngohemi ca në drejtime të tjera, po rinisë t'i japim disa mjete që janë shumë të nevojshme për edukimin e saj ideologjik, politik, fizik dhe moral, që ajo të zhvillohet, si kurdoherë, në rrugën e drejtë të Partisë. Kështu ne do të kemi bërë një punë kolosale.

Ju falënderoj për ndihmën që më dhatë në këtë bisedë dhe ju kërkoj ndjesë që ju lodha. Ju uroj suksese kurdoherë e më të mëdha në punën tuaj!



Botohet për herë të parë sipas origjinalit që gjendet në Arkivin Qendror të Partisë




 

 

 

 

 

Enver Hoxha

- Shqipe Arkivi