Hero i Popullit

 

Medalja 'Hero i popullit'

Titulli "Heroi i Popullit" është titulli më i lartë, pas atij të Heroit Kombëtar. Ky titull jepej nga Presidiumi i Kuvendit Popullor, i propozuar nga kryesia e Byrosë Politike të PPSH. Ai jepej me motivacionin "Për plotësimin e detyrave me heroizëm të lartë".

 

05. 05. 2016

organizohet nga Wolfgang Eggers

 

 

Enver Hoxha

 

 

Hero i popullit

 

PATRIOTET TANE TË MEDHENJ LUFTUAN ME ARME NE DORË PER TË FITUAR LIRINE

ENVER HOXHA

Fjala në mbledhjen e Presidiumit të Kuvendit Popullor

27 maj 1978

[Në këtë mbledhje u shqyrtua propozimi i Byrosë Politike të KQ të PPSH për dekorimin e tre patriotëve të shquar të Rilindjes sonë Kombëtare: Abdyl Frashëri, Sulejman Vokshi dhe Mic Sokoli.]


Unë kam një propozim. Si pikë të parë të rendit të ditës të vëmë dekorimin e patriotëve Abdyl Frashëri, Sulejman Vokshi dhe Mic Sokoli. Këtë propozim e ka dërguar Komiteti Qendror i Partisë me rastin e 100-vjetorit të datës historike të Lidhjes Shqiptare të themeluar në Prizren, prandaj mendoj kjo mbledhje e Presidiumit të Kuvendit Popullor të figurojë si një mbledhje e posaçme, kushtuar këtij vendimi historik, në shenjë nderimi të veçantë për këta heronj të lidhjes.

Lidhja Shqiptare e Prizrenit, siç e dimë, është një nga ngjarjet më të shënuara e më të lavdishme të historisë së popullit tonë. 100 vjet më parë gjithë populli shqiptar, nga skaji më i largët i Kosovës, nga krahinat veriore e veriperëndimore të Grudës e të Hotit e deri në Jugun ekstrem, në Çamëri, u ngrit në këmbë për një çështje të madhe, për unitetin e kombit shqiptar.

Bijtë e popullit tonë, jo vetëm në kohën e Skënderbeut, kur u shkrua epopeja e madhe e luftës së çlirimit kundër osmanëve, dhe para Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, si më 1830 e më 1847, por vazhdimisht edhe më vonë, i kanë mbushur gjithnjë me armë në dorë malet tona.

Qindra e mijëra patriotë e luftëtarë rrëmbyen pushkët për të fituar lirinë kundër osmanëve, ata kishin hedhur idenë e një Shqipërie autonome, që me Rrapo Hekalin, Tafil Buzin e të tjerë. Ata nuk e kufizuan luftën e tyre vetëm kundër taksave e xhelepeve që u kishte vënë Porta e Lartë, por, siç e thashë, kishin hedhur edhe parullën e vetëqeverisjes.

Në kulmin e krizës lindore, komiteti qendror i Stambollit, ku ishin grumbulluar patriotët e shquar të Rilindjes sonë, si: Abdyl e Sami Frashëri, Pashko Vasa, Jani Vreto e të tjerë, hodhën kushtrimin e luftës për autonomi, për çlirim, pavarësisht se thoshin «nën suazën e Perandorisë Osmane». Në ato kohë në Evropë ekzistonin situata të tilla që edhe kombe e shtete të tjera e kishin fituar autonominë nën suazën e perandorive të tjera, kështu që thirrja e patriotëve tanë pati një jehonë të jashtëzakonshme në gjithë Shqipërinë dhe, siç e dimë, 100 vjet më parë ajo u konkretizua në Lidhjen Shqiptare të Prizrenit. Është, pra, e qartë se kjo lëvizje nuk u zhvillua në mënyrë spontane. Kuvendin e madh të përfaqësuesve shqiptarë të mbajtur në Prizren, në qershor të vitit 1878, që shënoi themelimin e Lidhjes Shqiptare, e pasuan mbledhje të tjera të përfaqësuesve të popullit shqiptar.

Në rast se nuk gabohem, në korrik 1878 në Janinë u bë një mbledhje e madhe, ku u mor vendim t'i kërkohej Portës së Lartë që Shqipëria të ishte autonome, të kishte shkollat e saj etj. Natyrisht, Porta e Lartë e hodhi poshtë këtë kërkesë, por çështja shkoi edhe më tutje.

Patriotët tanë të mëdhenj me armë në dorë luftuan për të realizuar qëllimet e tyre. Në kuvendin që u mbajt në Gjirokastër në korrik 1880 Abdyl Frashëri hodhi parullën për formimin e qeverisë shqiptare. Kjo platformë u pranua edhe nga Kuvendi i Dibrës në tetor 1880, që deklaroi se shqiptarët janë të vendosur të mos lëshojnë tokat e tyre, fushat e malet, njerëzit që jetojnë në viset shqiptare.

Stambolli u alarmua për këtë lëvizje të fuqishme patriotike, u alarmuan, gjithashtu, edhe kancelaritë evropiane; por u alarmuan, në mënyrë të veçantë, mbretëritë shoviniste serbe, malazeze, greke për këtë vendosmëri të popullit shqiptar, për organizimin e forcave të tij patriotike dhe ato të armatosura. Kjo bëri që të gjithë armiqtë të lidheshin në një koalicion kundër shqiptarëve, dhe Stambolli, për t'i thyer ata, dërgoi në Shqipëri Dervish Pashën me një ushtri të madhe. U zhvilluan kështu luftime të ashpra në Kosovë, në Dibër, në malësitë e Shkodrës etj. Dervish Pasha me forca të mëdha i theu luftëtarët shqiptarë të lirisë, por ai nuk i përkuli dot ata.

Shqiptarët luftuan, siç kanë luftuar kurdoherë, me trimëri, me abnegacion kundër copëtimit të atdheut, për unitetin e mbarë popullit tonë, që mohohej nga kancelaritë evropiane. Por në këtë kohë kombi ynë ishte formuar, ai nuk ishte një komb që mund të trajtohej me përçmim si një entitet njerëzish primitivë që banonin në kasolle prej kashte. Populli ynë kishte krijuar tashmë individualitetin e tij si komb dhe këtë ai e tregoi shumë qartë në këtë periudhë. Por fuqitë e huaja i mbytën me gjak përpjekjet e shqiptarëve që vendosën të luftojnë për sigurimin e të drejtave të tyre, kështu që serbët, malazestë dhe grekët arritën ta copëtojnë Shqipërinë me ndihmën e Fuqive të Mëdha.

Ky është fakt. Por është, gjithashtu, fakt se populli shqiptar, kudo ku ndodhet, në Shqipërinë e lirë socialiste, në Kosovë, në Maqedoni, në Mal të Zi e gjetkë, asnjëherë nuk e ka shuar patriotizmin e tij të zjarrtë, dufin e tij të pashuar për atdheun, përkundrazi, ky patriotizëm ka ardhur vazhdimisht duke u rritur.

Shqipëria u çlirua nga okupatorët e huaj në sajë të luftës heroike të popullit të vet, të Luftës Nacionalçlirimtare që udhëhoqi Partia jonë e lavdishme, që aktualisht udhëheq vendin tonë në rrugën e ndërtimit me sukses të socializmit. Populli ynë u ka bërë ballë me sukses vështirësive, presioneve, shantazheve të të gjithë atyre që nuk na e duan të mirën, vendeve imperialiste e socialimperialiste, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bashkimit Sovjetik, vendeve revizioniste, gjithë reaksionarëve të tjerë. Tani doli në skenë edhe një shtet tjetër revi .zionist, socialimperializmi kinez.

Por, si deri më sot, historia ka treguar, vazhdon të tregojë e do të tregojë edhe në të ardhmen vitalitetin e madh të popullit tonë, pjekurinë, rezistencën dhe trimërinë e tij në luftën për mbrojtjen e atdheut, të të drejtave të tij, të lirisë dhe sovranitetit, duke fituar zemrat e njerëzve të ndershëm në botë, që përbëjnë shumicën dërrmuese të njerëzimit, ndjenjat e popullit të çdo vendi dhe të proletariatit të tij kudo që ky shtypet e shfrytëzohet. Pikërisht janë këto virtyte të larta të popullit tonë që kanë bërë të flitet me respekt të madh për Shqipërinë socialiste kudo në botë, që zëri i saj i fuqishëm, sukseset e saj të jenë njëkohësisht një inkurajim për vëllezërit tanë të një gjaku që vazhdojnë të rrojnë nën zgjedhën e të huajve, serbëve, malazezve e të tjerëve të maskuar me pseudoteori marksiste-leniniste.

Shembulli i Shqipërisë bën që edhe ata vëllezër e motra të tjera që Kongresi i Berlinit i la jashtë tokës amtare, të ruajnë e të forcojnë, ashtu si dhe populli ynë, ndjenjën e patriotizmit, ndjenjën e qenies së tyre si komb, të ruajtjes së gjuhës, të zakoneve dhe të shpresave për të ardhmen.

Prandaj në këtë mbledhje historike, duke aprovuar e vendosur këtu në Presidium, propozimin e Komitetit Qendror për dekorimin me urdhrin e lartë të Heroit të Popullit tre nga udhëheqësit më të shquar të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, ne kemi vlerësuar lart përpjekjet e mëdha të të gjithë atyre burrave trima dhe grave trimëresha të Shqipërisë që luftuan për unitetin e kombit tonë, për unitetin e tokave tona. Këta janë Abdyl Frashëri nga Frashëri i Përmetit, Sulejman Vokshi nga Gjakova, komandant i përgjithshëm i ushtrisë së Lidhjes së Prizrenit, dhe Mic Sokoli nga Tropoja, për të cilët me këtë rast propozoj të ngrihemi në këmbë dhe të nderojmë me respekt kujtimin e tyre. (Mbahet një minutë heshtje.)


Botuat për herë të parë në revistën: «Studime politiko-shoqërore% nr. 13, 1987, f. 7

 

ENVER HOXHA

FJALA E MBAJTUR PERPARA POPULLIT TE
GJIROKASTRES
3 tetor 1947

Lavdi popullit heroik te Gjirokastres!
Lavdi te perjetshme heronjve te kesaj krahine, qe rang ne fushen e nderit per e Shqiperisö dhe te popullit!
Lavdi te perjetshme Asim Zenelit, Mustafa Matohitit, Memo Metos, Mitat Gjolikut, Demo Fejzos, Abaz Shehut, Sofo Meksit, Dome Mandit, Myzafer Asqeriut, Pertef Kokones, Kapo Bacos, Isuf Omarit, Jonuz Muhamet Bakirit, Bule Naipit, Ago Topullit, Pano Xhamballos, Themo Vasit, Misto Mames, Mihal Durit, Theodhor Mastores, Thanas Zikos, Lefter Talos, Gani Nivices, Selfo Abedinit, Thoma Lules, Pandeli Bogarit, Qirjako Dhrosos, Adern Shemes, Mitro Xhanit, Arshi Lengos, Pego Llukanit, Zenel Babogit e qindra e qindra deshmoreve te tjerö!

 

 

 

Lista e emrave

 

A

 

Manush Alimani

1924 - 1944

Hero i Popullit.

Para se te varej u dergon nje leter shokeve ku midis te tjerave u thoshte: "Qendrimi para vdekjes do te jete: "Rrofte Lufta Nacionalçlirimtare. Ju vijoni punen me kujdes dhe pergatituni per hakmarrje popullore"!

Lavdi e Perjeteshme ketij martiri qe edhe ne momentet e fundit te jetes se tij i qendroi besnik idealeve te Atdheut. Keta e shoket e tij e kane shkruar historine e popullit shqiptar. Ne rast se gjate Luftes Partizane ishte e veshtire te njiheshin hapur armiqte, ne ditet qe jetojme dalin hapur dhe i njeh ne cdo moment te jetes dhe veprimparise se tyre. Sali Berisha ka ndruar edhe emrat e rrugeve te cilat kishin emrat e Deshmoreve te Atdheut, Muhamet Gjollesha etj... Kjo tregon qe ai qe dikur ishte komunist dhe prane Enver Hoxhes duke shetitur boten ne ate kohe, nuk paska qene komunist i vertete,e sa ka akoma te tille. Na del ne si detyre kudo qe jemi edhe jashte Shqiperise te ruajme gjithmone te pa prekur historine e Lavdishme te Enver Hoxhes dhe te vazhdojme ne idete tona. E kaluara nuk mund te nxihet dhe te shtremberohet ajo behet e tille vetem kur ai vend udhehiqet nga kriminelat e armiqte ne pushtet.

 

Manush Alimani, Hero i pamposhtur

26. Januar 2013 um 18:25

Manush Alimani, Hero i pamposhtur 

     E ndjej për detyrë atdhetare dhe njerëzore të shkruaj disa rreshta në përkujtim të 68 vjetorit të vrasjes së Manush Alimanit, direkt nga Hauzding, shefi i Gestapos Naziste në Shkodër në 29 maj 1944.Manush Alimani gjatë LANC ishte Sekretar Politik i Rinisë Komuniste dhe Antifashiste për Qarkun e Shkodrës. Në mjedisin e kryeqytetit në atë kohë, kur tek banorët e rrugëve të varfra rëndonte mjerimi, shtypja e padrejtësia, Manushi u bashkua shumë shpejt me pjesën më përparimtare e revolucionare të rinisë shkollore. Ai filloi të piqej e të formohej si i ri revolucionar, qysh në moshë të re në gjimnazin e Tiranës. 

     Nga fillimi i vitit 1942, Manushi u pranua në radhët e Rinisë Komuniste dhe bëri pjesë në njërin prej aktiveve të rinisë së gjimnazit. Fjala e tij e mencur zinte peshë në radhët e të rinjve e të rejave të gjimnazit. Ai u njoh si një djalosh me horizont e me mendime të guximshme. Manushi lexonte shumë e sidomos studionte literaturë marksiste-leniniste, pa iu shkëputur edhe literaturës artistikee letrare përparimtare të kohës. 

    Si shumë të tjerë, në klasën 7 të gjimnazit i ndërpreu mësimet dhe në prill 1943, ende s'kishte mbushur 19 vjec, Manushi dërgohet për të punuar në qytetin e tij të lindjes në Shkodër, ku gjeti një terren të gjerë pune revolucionare, por edhe një terren i vështirë, se reaksioni ishte i egër. Në mbledhjen e Komitetit Qarkor të Rinisë Komuniste të Shkodrës, Manushi u zgjodh Sekretar. Ai zotëronte cilësi të tilla organizative që e bënë shpejt një udhëheqës të shquar të rinisë.I mjaftuan pak javë që të njihte thellë dhe me hollësi gjendjen e qytetit e të Qarkut të Shkodrës, vecanërisht veprimtarinë e organizatës së rinisë antifashiste. 

   Në bazë të kësaj njohje, ai u fut në zemrën e të rinjve, i dha një impuls të madh veprimtarisë së rinisë, e hodhi atë në aksione politike të njëpasnjëshme.

Përvoja që kishte fituar në Tiranë dhe detyrat e reja të punës e të luftës në Shkodër, nxorën në dukje edhe më mirë cilësitë e tij. Atyre që e njohën Manushin, që punuan e luftuan bashkë me të, u është ngulitur në mendje takti i tij me njerëzit, forca bindëse e komunikuese, shembulli personal për të marrë mbi vete me modesti e vetëdije të lartë detyrat më të rënda e më të rrezikshme. I njohur me pseudonimin ''Mali'', ai fitoi guximin e vendosmërinë e luftëtarit për cështjen e lirisë së popullit, u bë i dashur dhe i afërt me shumë familje shkodrane. Me punën e tij të palodhur bëri që shumë të rinj të hidheshin në rreshta partizane. 

    Heroi i Popullit, Vasil Shanto, në një raport që i dërgonte Komitetit Qendror të PKSH, shkruante midis të tjerash:"Mali është shumë i përshtatshëm për rininë nga të gjitha pikpamjet''. 

   Manushi u bë shpejt një udhëheqës i talentuar i rinisë e i partisë. Në shtator të vitit 1943 u zgjodh Sekretar Politik i Komitetit Qarkor të Rinisë Antifashiste dhe anëtar i Komitetit Qarkor të Partisë për Shkodrën. Për Manush Alimanin fliste me respekt populli, por filloi të fliste edhe armiku që donte ta shtinte në dorë. 

   Në kushtet e vështira të Operacionit armik të Dimrit (1943-1944) ndricoi më shumë se kurrë figura e të riut revolucionar Manush Alimanit (Malit). Gjatë atyre ditëve të terrorit të zi nën hundën e armikut të tërbuar, ai bashkë me shokë të tjerë revolucionarë organizonte aksione, shpërndante trakte dhe komunikata luftarake.  E takoje Malin në të katër anët e qytetit, në cdo lagje e rrugicë.  

   Ai punonte papushim, por edhe armiku e përgjonte dhe e ndiqte këmba-këmbës, derisa një ditë pranvere, më 2 maj 1944, veglat e pushtuesit e zbuluan dhe e kapën befasisht në një rrugë të lagjes ''Shabanaj''. Pushtuesit e tradhëtarët u gëzuan shumë kur mësuan se në duart e tyre kishin Malin. Ata mendonin se tani kishin gjetur mënyrën për të kapur antifashistët që vepronin nën hundën e tyre e nuk e zinin dot. Por ata gabuan rëndë.Që në ditët e para të turturave të tmerrshme, Manush Alimani qëndroi i patrembur përpara bishave fashiste. Xhandarmëria, mbasi nuk ia arriti dot qëllimit e nuk nxori asgjë nga djaloshi ia dorëzoi gestapos gjermane. Torturat ishin nga më të egrat, e rrahën për vdekje, e shpuan me gjilpëra e me gozhda, i futën spica druri në thonj, përdorën korentin elektrik etj. Grushtat e shqelmat, shkopi prej gome e masakronin në cdo orë. Nga torturat e rënda Manushi ishte bërë skelet, i gjakosur dhe i lodhur shumë, por Mali qëndroi i pamposhtur. Ai qëndroi i heshtur e moralisht lart, nuk tregoi asgjë, as edhe një adresë, as edhe një emër, as edhe një fjalë.I zemëruar nga ky qëndrim revolucionaronar, kapiteni nazist Otto, që torturonte (si specialist për këtë detyrë) trupin e njomë, por të paepur, si një njeri dhe antinazist, i tha majorit të gestapos:''Ky nuk është njeri, por hekur...!'' Atëherë i lodhur nga torturat, në momentet e fundit të jetës, para se të vdiste, Manushi u shkroi një letër shokëve të qarkorit të partisë që fshehurazi arriti ta nxirte nga qelia e gestapos, ku shkruan:"Po ju shkruaj nga qelia e gestapos për herë të fundit. Jam mjaft i ligështuar, dhjetë ditë tortura, tri ditë e tri netë pa ngrënë, e kanë lodhur trupin tim. Po qëndroj lart moralisht. Jemi para fitores, prandaj mos u dëshpëroni!Këtu të gjithë më thërrasin ''kriminel''. Ka tepër pak shpresë për mua. Qëndrimi im përpara vdekjes do të jetë:''Rroftë LANC! Rroftë PKSH! Ju vijoni punën pa kujdes për mua se do të qëndroj. Punoni me kujdes dhe përgatituni për hakmarrjen popullore!. Vdekje fashizmit - Liri popullit! ''Mali''.

Manushi deri në sekontat e fundit të jetës së tij, qëndroi përballë armiqve i heshtur, heroik e sidomos përpara komandantit të gestapos, Hauzdig, derisa i nguli thikën e mprehtë në zemër që ta detyronte të fliste, por Manushi me moralin lart, me gjithë ndihmën mjekësore që i dhanë, vdiq në 29 maj 1944, si një njeri i pamposhtur, por në zemrën e popullit ai rron e do të rrojë gjithmonë. 

(Nga: BURHAN BUSHATI) 

Përshëndetje revolucionare!

 

 

 

Shyqyri Alimerko

1923 - 1943

Hero i Popullit.

Ai para se te varej ne litar, me sy te çelur tha: "Per mua sot eshte dita me e lumtur, sepse flijohem per popullin tim".

 

 

 

B

 


Fuat Babani

1918 - 1943

Hero i Popullit.

Ai ishte nje nga te paret partizane te Devollit. U be komandant i te pares çete partizane, çete qe kreu shume aksione dhe ngriti Devollin ne kembe, duke mbushur radhet e brigadave me partizane e partizane devollinj. Ai ra deshmor ne 7 mars te vitit 1943, ne fshatin Hoçisht, dhe fjalet e tij te fundit ishin: " Edhe pse pushtuesi eshte me i madh dhe me i armatosur, populli eshte me i forte dhe do ta rifitoje lirine"! Trupin e tij te pa jete fashistet e varen.

 

 

Koci Bako

 

 

Bardhok Biba

 

 

Isa Boletini

 



Sadik Brahimaj

1897 - 1943.

Ja fjalet e tij te fundit me litarin ne gryke: "Poshte fashizmi, nuk kam frike prej vdekjes, jam vlonjat! Rrofte Shqiperia! Nuk jam fajtor! Poshte Italia"!

 

C

 

Zonja Çurre

 

D

Ali Demi

 

Emin Duraku

1920 - 1942

Hero i Popullit.

Ai perpara varjes, deklaroi: "Edhe nje mije vjet te me mbanit ne burgjet fashiste, une nuk heq dore nga idete e mia komuniste.

 

 

F

 

 

Abdyl Frashëri

Abdyl Frashëri lindi në vitin 1839 në fshatin Frashër të Përmetit, në Shqipëri e vdiq më 23 tetor të vitit 1892 në Stamboll të Turqisë. Ishte patriot dhe demokrat i shquar, një nga ideologët përparimtarë të Rilindjes Kombëtare Shqiptare e një nga udhëheqësit kryesorë të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, Hero i Popullit.

Lindi në Frashër (Përmet) në familjen e një spahiu të vogël të deklasuar; vëllai i madh i Naim Frashërit dhe Sami Frashërit, fis Dakollarësh nga Dera e madhe Frashëri. Abdyl Frashëri e kaloi pjesën e parë të jetës në fshatin e lindjes deri në moshën 18-vjeçare kur u vendos për nevoja pune në Janinë. U shqua si personalitet politik qysh më 1877, sapo u duk se Kriza Lindore po rrezikonte trojet shqiptare. Si kryetar i Komitetit Shqiptar të Janinës që u formua po atë vit, hartoi projektin e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë me anën e kryengritjes çlirimtare antiosmane. Por shpresat e tij se idenë e shtetit shqiptar do ta përkrahnin rivalët e Perandorisë Ruse, të cilët nuk e dëshironin supremacinë e saj në Gadishullin Ballkanik, nuk u realizuan. Bisedimet që zhvilloi me përfaqësuesit e Greqisë në korrik dhe në dhjetor 1877, për një aleancë politike dhe ushtarake shqiptaro-greke kundër Perandorisë Osmane dështuan gjithashtu mbasi as Athina nuk e pranoi idenë e një Shqipërie të Pavarur në kufijtë e saj etnikë.

Në fund të vitit 1877, Abdyl Frashëri (atëherë deputet i Janinës në parlamentin e dytë osman), u zgjodh kryetar i Komitetit Qendror për Mbrojtjen e të Drejtave të Kombësisë Shqiptare, që u formua në Stamboll (Komiteti i Stamboilit). Si kryetar i tij ai dha një kontribut të rëndësishëm në përpunimin e platformës politike që adoptoi lëvizja kombëtare pas fitores ruse mbi Perandorinë Osmane dhe sidomos pas nënshkrimit të Traktatif të Shën Stefanit. Sipas tezës së Abdyl Frashëri në kushtet e krijuara nga prirjet ekspansioniste të Rusisë cariste, nga interesat e fuqive perëndimore për ta mbajtur më këmbë Perandorinë Osmane dhe nga synimet e monarkive ballkanike fqinjë për ta copëtuar Shqipërinë, zgjidhja më e përshtatshme (një zgjidhje kjo e përkohshme) ishte krijimi i një shteti autonom shqiptar nën suzerenitetin e sulltanit ose, të paktën, krijimi i një vilajeti të bashkuar shqiptar në kuadrin e Perandorisë Osmane, i cili, po të realizohej, do të sanksiononte kufijtë etnikë të Shqipërisë dhe të drejtat kulturore të shqiptarëve.

Si një nga autorët kryesorë të platformës politike të Komitetit Qendror të Stambollit, të cilën Abdyl Frashëri e parashtroi publikisht edhe me anën e artikujve që botoi në disa organe të shtypit evropian gjatë pranverës së vitit 1878, ai mori pjesë aktivisht në themelimin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Pas themelimit të Lidhjes, e cila e adoptoi këtë platformë, Abdyl Frashëri. u shqua si udhëheqës, organizator, diplomat dhe aktivist i saj. Veprimtarinë e tij kryesore e zhvilloi sidomos në viset e vilajetit të Janinës dhe të Kosovës. Nuk e shkëputi asnjëherë luftën për mbrojtjen e tërësisë tokësore të atdheut nga lufta për autonominë e Shqipërisë. Mori pjesë pothuajse në të gjitha kuvendet kryesore që u organizuan nga Këshilli i Përgjithshëm i Lidhjes Shqiptare ose nga komitetet ndërkrahinore të saj. Kudo udhëhoqi krahun autonomist të lëvizjes. Në Kuvendin themelues të Lidhjes së Prizrenit u zgjodh kryetar i koinisionit të punëve të jashtme të saj. Ai përfaqësoi Toskërinë në Kuvendin e Parë të Dibrës (1 nëntor 1878), ku u miratua rezoluta me të cilën kërkohej zyrtarisht nga Porta e Lartë krijimi i vilajetit të bashkuar autonom të Shqipërisë. Ai qe organizatori kryesor i Kuvendit të Prevezës (janar 1879), i cili arriti ta pengonte lëshimin e Çamërisë në favor të Greqisë. Në pranverën e vitit 1879 kryesoi delegacionin e Lidhjes që vizitoi kryeqytetet e Fuqive të Mëdha për të mbrojtur nga afër tërësinë territoriale dhe të drejtat për autonomi të Shqipërisë. Abdyl Frashëri, ishte promotori i projektit që miratoi Kuvendi i Dytë i Frashërit për të formuar qeverinë e përkohshme. Ai udhëhoqi gjithashtu Kuvendin Kombëtar të Gjirokastrës që u shpreh për krijimin e shtetit autonom shqiptar me anën e lëvizjes së armatosur.

Abdyl Frashëri, e mbrojti programin e Gjirokastrës në Kuvendin e Dytë të Dibrës ku udhëhoqi si gjithnjë krahun radikal të lëvizjes. Edhe pse programi i autonomisë nuk u pranua nga përfaqësuesit e rrymës së moderuar, ai kaloi në Kosovë dhe aty së bashku me bashkëluftëtarët e vet kosovarë, vuri në jetë vendimet e Gjirokastrës. U bë anëtar i qeverisë së përkohshme që u formua në Prizren në fillim të vint 1881 dhe dha një kontribut të rëndësishëm né përgatitjet politike dhe ushtarake që u morën për mbrojtjen e autonomisë kundër ekspeditës ushtarake osmane.

Pas shtypjes së Lidhjes, u arrestua dhe u dënua me vdekje nga gjyqi special osman, por dënimi u kthye në burgim të përjetshëm. Megjithatë, pasi qëndroi në burg 3 vjet dhe në internim 20 muaj, për arsye shëndetësore u lirua, por me kusht që të, hiqte dorë nga veprimtaria politike patriotike. Edhe pse i sëmurë dhe i izoluar, ai e vazhdoi veprimtarinë patriotike derisa vdiq në Stamboll më 23 tetor. Eshtrat e tij u sollën në Tiranë më 1978.

 

Naim Frashëri

 

G


Sabahudin Gabrani

1923 - 1943

Hero i Popullit.

Ai, pasi u kap nga forcat fashiste, u denua me vdekje. Fjalet e tij te fundit ishin: "Mos u trembni ne aksione, se dhe ketu ne Ministrine e Kultures, ku punojme, po na zbuluan, ne do ta kthejme ne nje kala komuniste."

 

 

Liri Gerro

 

 

Jusuf Gervalla

 

 

Isuf Gjata

1891 - 1944.

Ishte me profesion pedagog. Ne momentin e varjes tha: "Ai qe e flijon jeten per atdheun, nuk e perfill plumbin dhe as litarin".

 

 

Naim Gjylbegu

 


Raqi Grabocka

1920 - 1943.

Ai u var ne litar se bashku me Shyqyriun dhe pak a shume edhe ai deklaroi: "Poshte fashizmi! Shqiperia do te çlirohet"!

 

 

Kiço Greço

Hero i Popullit.

Ai perpara litarit, ne gusht te vitit 1942, deklaroi me ballin larte: "Ua dogjem zyren fashisteve ne Korçe, sepse fashizmi eshte me i keq se sa nje epidemi kolere". Keto ishin fjalet e fundit te Kiços, dhe pastaj vjen varja ne litar.

 

Luigj Gurakuqi

 

H


Teki Hanaj

1913 - 1943.

U burgos ne kampin e perqendrimit ne Porto-Romano, dhe pas pak ditesh se bashku me tre bashkefshataret e tij i çuan ne burgun e Tiranes. Pas gjyqit u vendos te vareshin ne litar. Tekiu para varjes ne fjalen e fundit tha: " Rrofte djaleria shqiptare! Poshte fashizmi, nuk jam fajtor". Ketu u mbyll dhe jeta e ketij djali trim te luftes antifashiste.

 

 

Ilir Hashorva

 

I


Shyqyri Ishmi

1922 - 1942

Hero i Popullit.

Ai mori pjese ne njesitet guerile te Tiranes dhe kreu me sukses disa aksione, fale guximit te tij ai krye detyra te veçanta. Ai u kap nga fashistet dhe ne 22 tetor 1942 u denua me varje. Shyqyriu u var ne Pazarin e Madh te Tiranes. Fjalet e tij te fundit ishin: "Rinia shqiptare i ngjan barit te livadhit qe, i kositur, behet me i gjallerueshem, nje bie nje ngrihet. Poshte fashizmi"! Akti barabar i varjes se Shyqyriut e ndezi edhe me shume urrejtjen e popullit per pushtuesin.

 

K

 


Branko Kadia

1921 - 1942

Hero i Popullit.

Ne momentet para vdekjes ka thene "Po flet Branko Kadia, tym le te flaket shtepia, se na i dalim zot, ta marre vesh Shqiperia se luftuam ne sot". Branko Kadia ashtu si shoket e tij, Perlati e Jordani trupat e tyre te pa jete i varen ne mes te qytetit. Kuptohet per panik.
Vaso Kadia, 1916-1942, Heroi i Popullit.

Ne fjalet e fundit te tij, para varjes ne litar, ishin: "Okupatorit fashist nuk do t'i japim ushtare, por plumbin ballit".

 

 

 

Dino Kalenja

 

 

Shyqyri Kambo

1920 - 1943.

Ne çastin e varjes deklaroi: "S'ka force qe i ndalon devollinjte per te mos luftuar kunder fashisteve."

 

 

Ali Kelmendi

1909 - 1939

Ali Kelmendi ishte luftëtar aktiv për çlirimin kombëtar e sigurimin e pavarësisë. Hero i popullit, lindi në Pejë. U aktivizua që në rini në lëvizjen kombëtare në Kosovë kundër shovinizmit serb, më 1920 erdhi në Shqipëri, ku u bë një nga veprimtarët kryesorë të shoqërisë demokratike Bashkimi. Mori pjesë gjallërisht në lëvizjen demokratike dhe në Revolucionin e Qershorit 1924. Pas dështimit të Revolucionit mori rrugën e mërgimit bashkë me revolucionarë të tjerë.

Më 1930 u kthye në atdhe, kontribuoi në krijimin në zhvillimin e luftës popullore kundër reaksionit Zogist e imperializmit fashist. Ali Kelmendi mbajti që në fillim kontakte me Kominternin dhe ishte figura më me autoritet. Atij ju besuan detyra të rëndësishme, u organizuan një sërë shoqërish punëtore. Sipas porosive të tij morën pjesë gjithnjë e më aktive edhe në lëvizjen popullore, sikundër ishin Kryengritja antizogiste e Fierit dhe Demonstrata e bukës në Korçë. Me gjithë ndjekjet e regjimit e burgimet, me gjithë terrorin policor ai nuk reshti së punuari brenda dhe jashtë vendit, faktorit themelor për kurorëzimin me sukses të luftës popullore. Vdiq në Paris më 11 shkurt 1939.

 



Persefoni Kokedhima

1924 - 1944

Heroine e Popullit.

Ajo ne momentin e varjes deklaroi se nuk pranoi falje nga armiqte.

 

 

 

 

 

 

 

Vojo Kushi

 

 

L

 

 

Vasil Laçi

1923 - 1941

Hero i Popullit.

Ne çastin e varjes, xhelati e pyeti se perse bere atentat kunder perandorit? Vasili u shpreh: "e bera me vetedije per Shqiperine". Vasili iu nenshtrua torturave te renda. ne 26 maj ai u denua nga gjyqi ushtarak me vdekje. Ne çastin e varjes, kur e pyeten per fjalen e fundit, Vasil Laçi u kerkoi nje kreher per te krehur floket. Dhe ashtu krenar, i patundur, para se te binte ne litar, thirri: "Poshte fashizmi! Rrofte Shqiperia e lire"!

 

Enver Hoxha

VASIL LAÇI

— SIMBOL I GUXIMIT DHE I TRIMERISE

5 maj 1973

Nga biseda në familjen e Heroit të Popullit Vasil Laçi 

''I dashur heroi i popullit tonë, Enver Hoxha!
Shqiptarët patriotë .... janë shumë të gëzuar për fitoren që korri populli shqiptar në luftën kundër fashizmit me Partinë heroike Komuniste dhe me Ju në krye. Ju jeni në zëmrën e të gjithë shqiptarëve të mërgimit... Ti të na rrosh sa malet bashkë me popullin që të do me mish e me shpirt''.
Mitro Xhani

 

 

 

 

Haxhi Lleshi

Haxhi Lleshi ishte pjesëmarrës aktiv dhe njė nga drejtuesit kryesor tė Luftės Antifashiste Nacionalçlirimtare. Pas çlirimit ai mbajti postin e kryetarit të Presidiumit të Kuvendit Popullor gjatë viteve 1953 - 1982.
Aktiviteti politik

Ministër i Brendshëm i Shqipërisë me mandat nga 22 tetori i vitit 1944 gjer më 10 janar të vitit 1946 si pjesë e kabinetit të Enver Hoxhës (22 tetor, 1944 gjer më 10 janar, 1946).
Ministër i Brendshëm i Shqipërisë nga 11 janari i vitit 1946 gjer më 18 mars të vitit 1946.
President i Shqipërisë (presidiumit të Kuvendit) prej 1 gusht 1953 deri më 21 nëntor 1982

 

 

Ded Gjo Luli

 

 

M

 

Misto Mame

 

 

Halim Bejto Mersini

KUJTOJME ME NDERIM SHOKET E RENE, POR LUFTA VAZHDON

Nga biseda me pjesëtarët e familjes së dëshmorit

Halim Bejto Mersini

29 nëntor 1972

- ENVER HOXHA -

 

 

Jordan Misja

1913 - 1942

Heroi i Popullit.

Ai eshte gjithashtu nje nga tre Heronjte e Shkodres. Ne perballjen me armikun me forca jo te barabarta ai e çoi veten ne vetelijim. Shtepia e tij ishte pike sulmi e pushtuesve. kur Perlati e Brankoja u vrane dhe shtepia mori flake, Jordani permes tymit u hodh te pusi qe t'i shuheshin flaket. Aty forcat fashiste e kapen dhe e varen ne mes te qytetit te Shkodres. Para sulmit te shtepise ka thene: "Zoti Gasper! I thuaj kavalierit dhe atij spiunit, çuni i Hajdarit, se komunistet vetem njehere flasin e, po qe se i ka marr malli me na i ndie zanin, te urdherojne t'i afrohen shtepise".

Selam Musai

 

 

N

 

Bule Naipi

1920 - 1944

Heroine e Popullit

Me 17 korrik 1944 fashistet gjermane varen dy nga vajzat me trime shqiptare. Bulen e burgosen ne kalane e Gjirokastres, ku qendroi e paperkulur. Ne nje takim qe pati me nenen e saj para se ta ekzekutonin, i tha: "E dashur nene! Sot bija jote u denua me vdekje nga kriminelet ballisto-gjermane. Po te le lamtumiren e fundit, ma bej hallall gjirin qe me ke dhene. Ne mesnate, litari do te kepuse fillin e jetes sime. Qendro e forte! Duaje dhe mbroje fort çdo vajze shqiptare, ashtu siç me doje dhe mua. Dita e çlirimit eshte e afert. Partizanet do ta ma marrin hakun. Fitorja eshte e jona”.

Bule Naipi lindi ne vitin ne 1922, ne Gjirokaster. Ajo ishte anetare e Rinise Komuniste se bashku me Qemal Stafen. Qe ne fillim te femijerise se saj u perball me veshtiresi te medha. I ati i saj largohet per ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes dhe le vetem Bulen dhe te vellain, Sadon. Te dy femijet e familjes Naipi dalin partizane, duke dhene kontribut te madh ne largimin e pushtuesit nazist nga Shqiperia. Buleja pasi tregon trimeri te pashoq ne Luften Antifashiste Nacionalçlirimtare, perfundoi ne duart e armikut, i cili e vari ne daten 17 korrik te vitit 1944 ne sheshin “Çerçiz Topulli”. Heroina edhe ne momentet e fundit, e palekundur perpara armikut tregoi nje virtyt te larte te vajzave shqiptare, edhe pse ishte vetem 22 vjeç ne ate kohe. Me shembullin e Bule Naipit dhe shoqes se saj Persefoni Kokedhima iu tregua okupatorit se shqiptaret bejne nje lufte te drejte dhe te pabarabarte, dhe se me çdo kusht kjo lufte do te fitohet.

 

Kozma Naska

 

P


 

Shefqet Peçi

 

 

Myslim Peza

 

 

Abdulla Progri

1922 - 1943.

Me 7 mars po ne Hoçisht u vra dhe trupin e tij te pajete e varen ne litar per ta ekspozuar.

 


Demir Progri

1922 - 1943.

"Te sulmojme burgun. Nuk duhet ushqyer iluzion per drejtesine fashiste". Me 7 mars 1943 u vra ne lufte me fashistet ne Hoçisht te Devollit. Trupin e tij te pa jete e varen ne litar.

 

Q

Ismail Qemali

 

R

 

Perlat Rexhepi

1919 - 1942

Heroi i Popullit.

Para vdekjes ka thene: "Populli do te armatoset e do t'i hedh ne det pipinot, siç i hodhen baballaret tane ne 1920 ne luften e Vlores." Ky eshte nje nga 3 Heronjte e Shkodres ku akti i tyre trimeror veçohet si nje nga majat e heroizmit, sepse te rrethuar pa asnje shprese dalje nga rrethimi dhe pa shprese se do te mbeten gjalle, ndezin luften. eshte nje maje heroizmi, sepse u ndeshen ne forca te pa barabarta ne numer. Ata vetem tre, armiqte disa qindra. Keta tre heronj u shfaqen para pushtueseve si nje trup e shpirt i vetem. Te vendosur per t'u veteflijuar, por te bindur se ne themel te lirise kerkohej te derdhej dhe gjaku i tyre. Heroizmi i Perlat Rexhepit i dha nje shtytje te metejshme trimerise dhe heroizmave te luftetareve partizane, qendresa e tij u shnderrua ne kushtrim qe rrezatohej ne te gjithe Shqiperine, sepse ai e beri vdekjen te paperfillshme. U veteflijua i bindur se duhej te vet flijohej.

 

 

Avni Rustemi

Libohovë, 22 shtator 1895 - Tiranë, 23 prill 1924

 

 

ENVER HOXHA

VRASJA E AVNI RUSTEMIT NGRITI NË KEMBË GJITHË POPULLIN

Fjala në mitingun e qytetit të Libohovës

28 maj 1969

* * *

 

Themelues dhe drejtues i shoqatës "Bashkimi" dhe anëtar i opozitës demokratike para Lëvizjes së Qershorit. Mban titullin "Hero i Popullit".

Idetë e tij, të formuluara në një sërë fjalimesh e artikujsh publicistikë u bënë armë e fuqishme në duart e rinisë demokratike e të masave të shtypura punonjëse. "Kur qeveria, nuk plotëson nevojat më me rëndësi që ka kombi,- thoshte ai - atëherë kjo nevojë duhet të realizohet me interesimin e pjesës së organizuar të popullit e ta bëjmë ne qeverinë që ta ndjejë këtë nevojë". Daljen e vendit nga prapambetja, Avni Rustemi e shikonte në zhvillimin e ekonomisë së pavarur kombëtare. "Pa pavarësi ekonomike, - shkruan ai, - nuk mund të ketë pavarësi politike".

 

Monumenti i Avni Rustemit në Tiranë.

 

 

S



Rexhep Shakaj

1922 - 1943.

Edhe Rexhepi varet ne burgun e Tiranes. Kur iu kerkua fjala e fundit, ai ngre koken lart e tund qe t'i largohen floket nga balli, dhe therret me tere forcen qe mund te ruante ne ato momente: Jam i pafajshem! Poshte fashizmi, Rrofte Shqiperia! Rrofshin patriotet shqiptare!

 

 

Vasil Shanto

 


Hamit Shijaku

1918 - 1942

Hero i Popullit.

Ka marre pjese ne disa aksione dhe demonstrata kunder pushtuesve. Per here ishte ne veprim. Ne 21 shkurt 1942 kapet ne befasi dhe disa dite me vone ne 2 mars, pas torturave çnjerezore, varet naten ne burgun e Tiranes. Fjalet e vetme perpara varjes ishin "Ju jeni xhelat dhe xhelatet se kane jeten e gjate. Populli do te ngrihet,sepse tani ai ka udheheqjen e tij dhe do t'iu derrmoje."

 

Mic Sokoli

 

 

 

HERO I POPULLIT

SEKRETAR I RINISE KOMUNSITE SHQIPTARE.

 

QEMAL STAFA

QORTIMET E VJESHTES

Shkrime letrare 

Mbledhur e pajisur me shënime nga Nasho Jorgasi

PDF

 

 

 

 

 

T

Çerçiz Topulli



Kristaq Tutulani

1919 - 1943

Hero i Popullit.

Ai ra deshmor ne 6 korrik 1943 ne Gose te Kavajes se bashku me motren tij, Margariten. Ne ditarin tij ai ka lene kujtimet: "S'ka nder me te madh per nje njeri se sa te jete anetar i Partise Komuniste, te marresh emrin partizani luftes per liri". Trupin e tij pasi e pushkatuan e varen.

 

 



Margarita Tutulani

1924 - 1943

Heroine e Popullit.

Ajo qe moshe fare te njome e gjen veten ne krye te demonstratave te Tiranes. Ajo shquhet ne mobilizimin e rinise dhe grave ne Luften çlirimtare. Ajo pushkatohet se bashku me te vellain ne 6 korrik 1943 ne Gose te Kavajes. Ne ditarin e saj shenohet. "Atdhe! Sa e embel, e bukur, tingelluese eshte kjo fjale, por qe te kesh nje atdhe duhet qe te jesh i lire. Ne lirine na i ka grabitur fashizmi. Populli ate do ta fitoj me gjak. Poshte fashizmi!"


Në Berat përkujtohet 70-vjetori i vrasjes së Margaritës dhe Kristaq Tutulanit, të cilët janë pushkatuar nga fashistët italian. Motër e vëlla kanë lindur në lagjen “Goricë” në një familje intelektualësh. Banorët e qytetit kujtojnë me respekt këta dy heronj, të cilët në kulmin e rinisë dhanë jetën për vendin e tyre. Ka qenë korriku i vitit 1943 kur nga personat që i ndiqnin u spiunua për aktivitetin që kryente Margarita dhe Kristaqi. Ata sapo kishin mbaruar një takim me të rinjtë e qytetit në lagjen “Mangalem” kur janë arrestuar. Në momentin që Margarita ka mbaruar takimin është ndarë me pjesëmarrësit dhe së bashku me të vëllanë janë nisur për në shtëpi, ku kishin familjen. Pasi kanë kaluar Urën e Goricës dhe janë futur në rrugicat e kalldrëmtë të lagjes në errësirë përballën me një toga ushtarësh fashistë italian. Edhe pse vëlla e motër kanë bërë rezistencë, çdo gjë ka qenë e kotë së numri i fashistëve ishte shumë i madh dhe si të tillë ata arritën t’i arrestonin në afërsi të banesës së tyre. Nga zhurma e krijuar banorët e lagjes të tronditur nga fashistët e kuptuan se toga fashite kishte arrestuar dy nga veprimtarët e lëvizjes, Margaritën dhe Kristaq Tutulani. Ata me duart të lidhur janë shoqëruar për në birucat famëkeqe të fashistëve në Berat. Aty janë torturuar barbarisht nga xhelati fashistë, por ata nuk treguan asgjë, se me cilin kishin lidhje dhe emrat e shokëve të tyre. Pas torturave fashistët kuptuan se prej gojës së tyre nuk do të dilte asnjë informacion. Pasi kaluan një natë në birucat e fashizmit, natën e dytë komanda fashiste për t’i shpëtuar ndonjë ndërhyrje të njësiteve guerilje vendosi që t’i transferonte nga Berati në një vend tjetër për t’i pushkatuar. Ishte kur një kamion i mbushur me fashistë qëndronte para burgut. Aty u hipën motër e vëlla. Makina ka kaluar me shpejtësi në maksimum duke marrë drejtimin për në Lushnje. Pasi la pas Rrogozhinën makina ndalohet nga një veturë që e shoqëronte gjatë gjithë rrugës. Në vendin e ndalimit nga makina zbresin karabinierët dhe duke zbatuar urdhrin e eprorit zbresin nga makina Margaritën dhe Kristaq Tutulanin. Aty pranë ndodhej një hendek, pasi vendi ishte i shkretë me ferra dhe gjembaçë. Kapiteni i afrohet Kristaqit duke i thënë: “Po ju japim mundësin e fundit për t’ju lënë të lirë, por me një kusht, të tregoni, se cilët janë shokët tuaj?” Por kur panë se Kristaqi nuk po nxirrte asgjë nga goja, iu drejtuan Margaritës me shpresën se mos e thyenin atë si vajzë. Kapiteni i drejtohet: “Fol zonjushë, nëse nuk doni që tua bëjmë trupin shoshë”. Por ajo ju kthehet: “Ju e morët përgjigjen nga vëllai im”. Në këtë kohë kapiteni i jep skuadrës shenjë të hapë zjarr mbi Kristaqin. Në çastin e breshërive të plumbave Margarita me duar të lidhura duke i mbledhur të gjitha forcat e veta godet marshallin në kokë dhe e rrëzon përdhe. Më pas hidhet mbi trupin e të vëllait, i cili ishte mbuluar nga gjaku. E pas kësaj mbi Margaritën shkrehet e gjithë karikatori i armës. Ajo edhe pse kishte marrë disa plumba ngrihet në këmbë dhe thërret “Rroftë Shqipëria”, por nuk arriti ta çojë fjalën deri në fund. Ata u vranë në Gosë të Kavajës. Asgjë nuk mbeti pa u mësuar atë natë në Gosë të Kavajës. Shokët u betuan për hakmarrje. Kristaq Tulutani ra dëshmor më 6 korrik të vitit 1943 në Gosë të Kavajës së bashku me motrën e tij, Margaritën. Në ditarin tij ai ka lënë kujtimet: "S'ka nder më të madh për një njeri se sa te jetë anëtar i Partisë Komuniste, të marrësh emrin partizani luftës për liri". Trupin e tij pasi e pushkatuan e varën.
7 Jul 2013

 

U

Mujo Ulqinaku

 

V

Themo Vasi

 


 

Sali Vata

 

 

 

Isa Veselaj

1925 - 1943.

Ai ne momentin e fundit qe do te varej ne litar, nuk pranoi te fliste asnje fjale, me justifikimin se i kishte thene te gjitha ne gjyq. Isai e mbylli jeten me lavdi ne nje moshe fare te re. Ai nuk pranoi te vihej ne sherbim te fashizmit dhe te tradhtonte popullin e tij. te kater keta heronj nga Vajza e Vlores ne nje ze nuk pranuan qe te bashkepunonin me fashistet dhe te faleshin nga denimi. Ata, te katert, shkuan ne litar ashtu siç shkuan "bilbilenjte" ne Janine, dhe keshtu njerezit heronj perserisin njeri-tjetrin ne kohe te ndryshme.

Me 6 korrik 1943, ne fshatin Barmash te Ersekes gjashte burra i varen ne litar dhe 101 i pushkatuan. Me 8 prill 1939, fashistet italian ne Sarande varen ne litar toger Nafiz Babanin dhe dy ushtare te tjere, te cilet ishin kunderpergjigjur armikut deri ne ato momente me trimeri te rralle.

 

 

 

Andrea Vrusho

1927 - 1943.

Ai ne momentin e varjes ne litar, deklaroi: "Fashiste! Nuk i trembem vdekjes ne litar, sepse luftoj per lirine e vendit tim.

 

 


X

Ajet Xhindole

 


Z



Dajlan Zhupani

1892 - 1939.

Nga fshati Hoçisht i Devollit. Ishte kryepunetor ne portin e Durresit. Me 7 prill 1939, kur forcat fashiste munden te zbarkonin atje, Dajlani nuk pranoi t'u bindej fashisteve qe te shkarkonin punetoret mallrat e tyre. Ata e arrestuan, e torturuan, por ai pabindur nuk ju nenshtrua urdhrave te tyre. Me 8 prill 1939 e varen ne hapesiren e portit.

 



 




 

The National Liberation Struggle of the Albanian People

 

  

 

 

 

1939 - 1944

"EPOPEJA E LUFTES ANTIFASHISTE NACIONALÇLIRIMTARE E POPULLIT SHQIPTAR"

 

 

 

 

USHTRIA JONE POPULLORE

«8 NËNTORI», TIRANA, 1983

 

 

 

 

 

Ushtrisë Popullore

- 10 korrik 1943

 

PAS KONFERENCES SE PARE TE PKSH (17 MARS 1943) LIFTA NACIONALCLIRIMTARE MORI NJE HOV TE RI, AJO HYRI NE ETAPEN E ZHVILLIMIT ME VRULL TE MADH DREJT KRYENGRITJES SE PERGJITHSHME TE ARMATOSUR.

 

 

 

Pushtimi ushtarak fashist italian në Shqipëri

(7 prill – 12 prill, 1939)

 

 

Steeled in the heat of battle

A brief survey of the history of the national liberation war of the Albanian people, 1941 - 1944 

Lefter Kasneci

 

 

 

 

Ushtria- Popullore-ne-Artet-Figurative_1969.pdf

 

 

 

 

ODHISE PASKALI

 

 

 

The Albanian National Liberation War

and the

Albanian National Liberation Army

 

(collections of writings of Enver Hoxha and the PLA)

 

 

 

 

1965

 

 

 

1975

 

 

 

Lavdi Deshmoreve

 

 

 

 

 

Lavdi Deshmoreve (3)